kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Allan Sekula

Allan Sekula (1951)

Amerikaanse fotograaf, filmer, essayist, activist,
Geboren te Erie, Pennsylvania, woont en werkt in Los Angeles.

Een belangrijke rode draad binnen het werk van Allan Sekula is de relatie tussen vervoersstromen op zee en de groeiende internationalisering van een wereldwijde, industriële economie. Sekula beschouwt de zee als 'de vergeten ruimte' van onze moderne tijd, waar de globalisering - hoewel aan het zicht onttrokken - op de meest prangende wijze zichtbaar wordt.

Fish Story
De Amerikaanse fotograaf-filmer-essayist-activist Allan Sekula werd met name bekend met zijn work-in-progress Fish Story. Voor dit project fotografeerde en beschreef hij havens van Rotterdam, Los Angeles, Barcelona, Gdansk, Glasgow, Hong Kong, London en diverse andere grote steden. Sekula trok er zes jaar voor uit, maar toen 'Fish Story' in 1995 zowel als tentoonstelling als in boekvorm zijn beslag kreeg, kon het als afgesloten worden beschouwd. In zijn volledige expositievorm omvat 'Fish Story' bijna 100 foto's en enkele tientallen tekstpanelen. Als boek zijn daar nog verschillende artikelen aan toegevoegd.

'Fish Story' bevat geen spectaculaire beelden van olierampen, bootvluchtelingen en brandende vliegdekschepen waarmee de media ons vrijwel dagelijks bestoken, maar terughoudende foto's van het leven op en in zeeschepen, van havens en van werven; van zowel panoramische zeegezichten als close-ups van scheepsinterieurs en portretten van bemanningsleden en havenarbeiders. Op dezelfde ingetogen toon als in deze foto's, verhaalt Sekula in de begeleidende teksten over wat er zoal gaande is in de wereld van de zeevaart. Dit grote verhaal, 'Fish Story' ('visserslatijn'), is volgens Sekula uit huidige de samenleving verdwenen. Dit in tegenstelling tot de Gouden Eeuw, toen trotse steden het onlosmakelijke verband tussen hun groeiende welvaart en de bloeiende scheepvaart op grote schilderijen lieten vastleggen.

Tegenwoordig echter is de zeevaart haar levendige aandeel in de cultuur kwijtgeraakt. Oude havens zijn omgebouwd tot woningbouwpaleizen; ver achter de stedelijke horizon en buiten het zicht van de bewoners verschijnen kale en onherbergzame vlakten, waar saaie containers volautomatisch worden afgehandeld. Door industrialisatie en schaalvergroting zijn de innige banden tussen de zeevaart en het achterland verstoord en doen zeemansverhalen niet meer als vanzelf de ronde. Ondertussen speelt zich een klein drama af onder de zeelui: de arbeidsomstandigheden worden slechter, de hoeveelheid banen neemt af en er moet steeds harder worden gewerkt om het hoofd boven water te kunnen houden.

'Middle Passage'
Museum Boijmans verwierf een deel van 'Fish Story': de 'Middle Passage', met daarin foto's van en notities bij Sekula's oversteek over de Atlantische oceaan van New Jersey naar Rotterdam met het containerschip 'Sea-Land Quality'. Dit deel omvat 18 foto's (gemaakt in november 1993) en vier tekstpanelen. Tezamen portretteren en becommentariëren ze de verschillende facetten van de bulkscheepvaart. 'Middle Passage' kan beschouwd worden als een aanzet om, ondanks alle uiterlijke veranderingen, de zeevaart ook nu nog te zien als een sociale ruimte, waar mensen hun levens in doorbrengen en waar het visserslatijn nog altijd van grote waarde is. Onder de foto's bevinden zich weidse oceaanpanorama's en terloops aandoende beelden, en in enkele opnamen die vanuit onverwachte hoeken zijn gemaakt, is iets te zien van Sekula's fascinatie voor het werk van de pionier van de moderne fotografie Alexandr Rodchenko.

1999 Fotoserie Dear Bill Gates
Het werk van de Amerikaanse kunstenaar Allan Sekula is een aanklacht aan het adres van Microsoftgigant Bill Gates en diens nonchalante omgang met geld. Het sociaal realisme van Constantin Meunier evolueert bij Allan Sekula naar een kritisch realisme. Net zoals Meunier de openbare ruimte introk met zijn Monument voor de Arbeid om zo een debat op gang te trekken, gebruikt Allan Sekula met Dear Bill Gates de publieke ruimte om een hedendaagse vorm van artistiek engagement te tonen.

,,Mijn favoriete werk is altijd mijn laatste. Dat is nu het fotodrieluik Dear Bill Gates, dat ik afgelopen zomer geschoten heb in het meer voor Bill Gates' huis. Met een onderwatercamera heb ik gefotografeerd op het niveau waarop je bijna verdrinkt. Dat is volgens mij het gevoel dat veel mensen van de zogenaamde 'oude economie' nu hebben, dat ze ten onder dreigen te gaan. Je kunt mijn drieluik opvatten als een gebaar van solidariteit naar hen toe. Het woord geëngageerd zou ik niet gebruiken; dat associeer ik vooral met Sartres pleidooi, lang geleden, voor de geëngageerde kunstenaar.

,,Het idee voor het drieluik kwam toen ik in de Canadian Financial Post las dat Gates voor 30 miljoen dollar een schilderij had gekocht, dat ter dood gedoemde vissers op zee laat zien. Ik vroeg me af wat het betekent als een man dit koopt, wiens visie is dat de digitale economie al het andere zal overstijgen. De vissers in hun boten worden daarmee uiteindelijk nutteloze handarbeiders en de havenwereld een symbool van het verleden.

,,Dit drieluik maakt deel uit van een grotere serie over Seattle, de stad die gevangen zit tussen de wereld van Internet en die van de haven; tussen de oude zeewereld en de nerds, die deels net zo uitgebuit worden als de oude arbeidersklasse. Het is zo'n onzin dat de economie van de haven en het watertransport iets van het verleden zijn. Je hoeft maar één keer in de haven van Rotterdam rond te lopen om dat te beseffen. Voor mij is de maritieme wereld altijd doodnormaal geweest, maar ik ben dan ook opgegroeid in de haven van LA. Al sinds de jaren tachtig is mijn thema de zee, de ruimte waarvan vaak vergeten wordt dat het de basis vormt van onze wereldeconomie.''
Allan Sekula filmde in verschillende dagen van de vroege ochtend tot 's middags de dagelijkse routine in 's werelds grootste vismarkt in Tokio. Doordringend en subtiel in beeld, montage en geluid laat Sekula de toeschouwer getuige zijn van het bereiden en verkopen van enorme hoeveelheden verse vis. Toch wordt al gauw duidelijk dat zijn discours verder reikt dan louter het documenteren. Beeld na beeld sijpelt door dat zijn waarnemingen leiden tot een kritiek op de gevolgen van globalisering.

Black Tide / Marea Negra (kleurendrukken div. formaten, 2002-2003)
Allan Sekula werkt met grondigheid en toewijding aan fotografie (en recentelijk ook film) over de globalisering van economische structuren en de gevolgen daarvan op lokaal niveau. De fotoserie Black Tide / Marea Negra gaat over een natuurramp aan de kust van het Spaanse Galicië als gevolg van een ongeluk met een olietanker.

2003 - A forgotten Space
In samenwerking met de filmmaker en theoreticus Noël Burch werkt Allan Sekula op uitnodiging van SKOR aan een vervolg op Fish Story in de vorm van een documentaire. Uitgangspunt hiervoor is de aanleg van de Betuweroute; een goederenspoorlijn die van Rotterdam tot de grens van Duitsland loopt.
De film beweegt zich tussen vier havensteden: Bilbao, Rotterdam, Los Angeles en Hong Kong. Sekula bezoekt zowel het industriële achterland in zuidelijk China als het vervoersachterland in het hart van Nederland. Daarbij is Sekula vooral geïnteresseerd in de 'kleine verhalen'; de wijze waarop de globalisering lokale gemeenschappen, arbeiders, boeren en consumenten beïnvloedt.
Hoewel duidelijk opgezet als documentaire met veel aandacht voor een nauwgezette registratie van sociale processen en getuigenissen, willen Sekula en Burch ook ruimte laten voor een breed scala aan filmstijlen, waarin overdrijving, animatie en het geënsceneerde micro-drama een plaats krijgen. Producenten van de documentaire zijn Frank van Reemst en Joost Verhey.
Zie Meunier in dialoog. Een actueel kunstparcours door Leuven. Naar aanleiding van het honderdjarig overlijden van Constantin Meunier (1831-1905) wil Leuven de kunstenaar herdenken met een gratis wandelparcours doorheen de stad. Sven 't Jolle en Allan Sekula zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het project. Allan Sekula neemt deel met zijn werk 'Dear Bill Gates'.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2022.