kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 25-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Diane Arbus



Amerikaanse fotografe, geboren 14 maart 1923 te New York - overleden door zelfmoord 26 juli 1971 aldaar.

'Iedere foto vertelt een geheim over een geheim' - (Diane Arbus)

Diane Arbus (Diane Nemerov) is beroemd geworden door haar foto's van ‘freaks', zoals zij ze noemde. Identieke tweelingzusjes, een enorme reus met gekromde rug in de huiskamer van zijn ouders, een Mexicaanse dwerg tussen de lakens, vuurvreters, zwerfsters, dwergen, nudisten, mongolen en travestieten. Hoewel de aard van haar onderwerp daar alle kans toe geeft, zoekt zij nooit haar toevlucht tot een voor de hand liggend cynisme. Ze benadert haar onderwerp vol tederheid en respect. Hun vreemdheid valt niet op, die is deel van hun persoonlijkheid. Ook 'gewone' mensen stonden voor haar model. Een jongetje in Central Park, duivelse bekken trekkend, speelt met een plastic handgranaat in zijn rechterknuist. Wie is hier nou eigenlijk abnormaal, bedoelt Arbus.

Zij fotografeert haar onderwerpen volgens haar bekende recept: direct en frontaal gefotografeerd. Arbus was een van de eersten die een flitser gebruikte in combinatie met daglicht.

Biografie
Diane Arbus, kind van welstellende joodse ouders, haar vader was bonthandelaar en eigenaar van een groot warenhuis, werd in 1923 te New York City geboren als Diane Nemerov.

Al snel begon Arbus te schilderen maar de geur van de verf en het gekras van het penseel op het canvas beviel haar niet.

Diane ervaarde haar bevoorrechte wereldje als verstikkend. Op haar achttiende in 1941 huwde ze, ondanks protesten van haar ouders, met Allan Arbus. Ze stapte echter van het ene verstikkende keurslijf in het andere. De depressieve huisvrouw Diane Arbus woont in een luxueus appartement in Park Avenue waar ze haar man assisteert in zijn fotostudio, die reclames maakt voor vrouwenbladen. Samen met haar man maakte ze publiciteitsfoto's voor haar vaders zaak en werkt ze in de reclamewereld. Rond die periode ontwikkelde zij ook haar interesse voor de fotografie en besluit ze tegen de wil van haar man in om zelf foto's te gaan nemen. Ze verliet haar man in 1959 en stortte zich als alleenstaande moeder in het straatleven om haar modellen te fotograferen.

Hubert’s Dime Museum and Flea Circus in New York.
Dit 'vlooiencircus' in Manhattan was een fenomeen, dat tot in de jaren zestig heeft bestaan. In het kleine theater waar tot 1960 een heus vlooientheater te bewonderen was, brachten ook allerlei 'freaks' hun acts over het voetlicht. Diane Arbus heeft het theater vaak bezocht. Zij deelde haar fascinatie met mensen als Andy Kaufman, Bob Dylan en Lenny Bruce. Bruce baseerde één van zijn acts op hetgeen hij bij Hubert's zag, Arbus heeft er het begin van haar bijzondere oeuvre gefotografeerd.
- (Diane Arbus fotografie bij Lisette Model die haar meteen opmerkte. Model stimuleerde Arbus in het verder uitdiepen van haar persoonlijk werk. Van dan af legde Arbus zich toe op het portret. Ze fotografeerde freaks, nudisten, travestieten, personen met een mentale handicap, dwergen maar vooral ook gewone mensen. Ze sprak de mensen aan op straat of in het park en maakte ter plaatse een foto of ging met ze mee in hun huizen.

Vanaf 1960 werkt ze als freelancefotografe; maakt modefoto's voor Harper's Bazaar, Esquire en New York Times Magazine.

In 1962 koos Diane voor het vrije kunstenaarschap. Zij maakte portretten van travestieten, circusartiesten, dwergen, nudisten en andere freaks en werd de chroniqueur van de eenzame en geïsoleerde mens.

1965/66 Werkt aan de Parsons School of Design, New York.

In 1967 werden haar foto's opgenomen in de belangrijke tentoonstelling ‘New Documents' in het Museum of Modern Art in New York. Haar portretten werden er getoond naast de straatfotografie van tijdgenoten Garry Winogrand en Lee Friedlander. Meteen was een nieuw stukje fotogeschiedenis geschreven: het drietal wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordigers van het soort zelfreflecterende, maatschappijkritische en sociaal documentaire fotografie dat Robert Frank in de jaren '50 had uitgevonden. De tentoonstelling kende een overweldigend succes.

1968/69 Werkt als docent aan de Cooper Union, New York.

1971 Solotentoonstelling in het Museum of Modern Art, New York.

Tegen 1970 was Arbus een internationaal gevierd kunstenaar. Ondanks de geweldige carrière die ze doormaakte pleegde ze zelfmoord in juli 1971. In hetzelfde jaar verschijnt een boek met foto's die ze in de laatste acht jaar van haar leven heeft gemaakt.

Na haar dood werden haar foto's getoond op de Biënnale van Venetië waar zij als eerste Amerikaanse fotograaf haar land vertegenwoordigde.

Een jaar na haar dood organiseerde John Szarkowski van het Museum of Modern Art een overzichtstentoonstelling van haar werk. Haar portretten waren zodanig controversieel, dat er aanvankelijk geen uitgever bereid was de catalogus uit te brengen. De 'fotografenuitgeverij' Aperture nam in 1972 het risico en inmiddels zijn er meer dan honderdduizend exemplaren van de Arbus-catalogus verkocht.

Diane Arbus werd al tijdens haar leven beschouwd als één van de belangrijke vernieuwers van de documentaire fotografie. Toen ze zich in 1971 het leven benam, kreeg de mythe Arbus nog grotere proporties. De frontale portretten die ze maakte, bleken een spiegel van haar eigen onmogelijkheid stand te houden in dit leven. Arbus' indrukwekkende zwartwitfoto's bevinden zich in de belangrijkste collecties van de wereld en worden (terecht) vaak getoond.

Arbus gebruikte een tweeogige zes bij zescamera. Een zwart doosje met twee lenzen; één om door te kijken en één die de foto maakt. Door zo'n camera kijk je van bovenaf op het matglas. Het toestel bevindt zich bij de opname meestal ter hoogte van de buik en dus lager dan de meeste andere camera's die we voor de ogen houden. Van Arbus wordt wel eens gezegd dat ze letterlijk vanuit de buik fotografeerde. Dat lage standpunt is hoe dan ook bepalend voor veel van Arbus' portretten. Ze stelt zich nederig op en tegelijkertijd toont ze de (onflatteuze) onderkant van de kaak en neusgaten. De dubbelzinnigheid van empathie en respect aan de ene kant en ironie of zelfs weerzin aan de andere kant zijn bepalend voor de indringende dynamiek in haar foto's.

Nog zeer herkenbaar aan haar stijl is het gebruik van het flitslicht. Als één van de eersten gebruikte ze de flits in volle dag. Ze beschouwde dit licht als een inhoudelijke toevoeging door zijn onverbiddelijke scherpte en brute kracht. De flitslamp werd met een beugel links naast het toestel gemonteerd waardoor er steeds een donkere schaduw loopt rechts op de gezichten en naast de neus. Ieder detail wordt uitgelicht terwijl de achtergrond -die door de flits niet werd belicht- als een donkere vlek opdoemt.

Arbus' werk wordt wel eens vergeleken met de encyclopedische portretten van August Sander uit het interbellum. In zijn ‘Mensen van de twintigste eeuw' maakte Sander een dwarsdoorsnede van de toenmalige Duitse samenleving. De foto's kregen als titel telkens de maatschappelijke functie van de geportretteerde mee zoals ‘werkloze' of ‘slotenmaker'. Het grote verschil tussen Sander en Arbus is dat Sander uitging van het objectieve karakter van de fotografie terwijl er bij Arbus veel meer sprake is van een persoonlijk standpunt of zelfs projectie.

De Russische toneelauteur Anton Tsjechov zei ooit 'Wat mij het meeste angst inboezemt is het gewone leven, waaruit wij niet kunnen ontsnappen als zaten we in een gevangenis'. Met diezelfde ingesteldheid stelt Diane Arbus vast hoe al de individuen die ze voor haar camera opvoert het leven ondergaan vanuit de beperking van wie ze zijn.

Wat Arbus' foto's zo frappant maakt is dat ze nooit vervalt in goedkope spot ondanks de scherpe en kritische toon van haar foto's. Steeds maakt Arbus er ons van bewust dat ook zij -en wij als toeschouwer op onze beurt- deel uitmaakt van de getraumatiseerden van het eigen bestaan.

Norman Mailer zei eens over de Amerikaanse fotografe Diane Arbus: "Haar een camera geven is hetzelfde als een kind een handgranaat cadeau doen".

Fur: An Imaginary Portrait of Diane Arbus
De film Fur is geïnspireerd op de biografie die Patricia Bosworth in 1984 over Arbus schreef. Geregisseerd door Steven Shainberg, die eerder faam verwierf met Secretary, een erotisch gestileerde haat-liefde verhouding tussen een secretaresse en haar baas. - (http://www.8weekly.nl/index.php?art=5429)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 3833.

Tweets by kunstbus