kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Koos Breukel

Nederlandse (portret)fotograaf. Geboren in Den Haag. Woont en werkt in Amsterdam.

Rineke Dijkstra is hij door een Nederlands dagblad wel eens de beste portretfotograaf van Nederland genoemd. Zijn intense zwartwit fotografie gaat altijd over de mens. Hij fotografeert mensen op klassieke wijze met een grootbeeldcamera (wat voor grote beeldscherpte zorgt) in een portretstudio. Daarnaast zoekt hij ze ook op in hun omgeving en fotografeert hij ze in reportagestijl. Bekend zijn zijn series geworden over Erik Hamelink en Michael Matthews die beide na een lang ziekteproces zijn gestorven. Breukel maakte met hen dit proces door en laat het zien in zijn foto's. Zoals al zijn foto's over mensen, blijven ook deze altijd respectvol en betrokken en worden nooit voyeuristisch of sensatiebelust. ‘Het is een ontmoeting, er gebeurt iets, het roept een emotie op. Dat is alles'.

Breukels geprotretteerden zijn steevast mensen met een verhaal: ze zijn getekend door het leven - soms zichtbaar, soms invoelbaar. Veelal zittend tegen de sobere donkere studiowand, ogen ze zelfbewust maar breekbaar. Kleine details - een oogopslag, een litteken - lichten een tipje op van de sluier over het verleden. De geportretteerden, door Koos Breukel met compassie en respect neergezet, maken veelal een verstilde, introverte indruk, die vragen naar hun geschiedenis oproept. Ondanks het feit dat dood en lijden onvermijdelijke factoren zijn in het werk van Koos Breukel omschrijft hij zelf zijn werk als een ‘hommage aan het leven'. Het leven waarvan Koos Breukel steeds 1/125 seconde vastlegt.

Eerdere foto's die Breukel maakte waren nogal anders van sfeer: hij deed veel werk voor tijdschriften als Quote, Elsevier of OOR, portretten van zakenmannen en beroemdheden die soms in een paar minuten moesten worden genomen. Breukel: ,,Ik was altijd bezig met een confrontatie, de aandacht trekken, kijken hoe de mensen op mij reageerden. Ik lokte ze uit. Ze lieten dan ook inderdaad iets van hun emotie zien, voor even. De spanning liep soms in korte tijd zo hoog op dat de persoon die ik moest fotograferen kwaad werd. Ik vond dat prima, want dan had je tenminste een emotie op de foto in plaats van een driedelig pak.''

Breukel fotografeert de laatste jaren hoofdzakelijk in zijn eigen studio, vrienden, kennissen of mensen die toevallig voorbijkomen. Het is een indrukwekkend gevaarte, de Sinar 8/10 inch, die fotograaf Koos Breukel in zijn Amsterdamse woning annex studio heeft opgesteld. Een enorme studiocamera, op een groot statief, met een doek erover. ,,Het is een ambachtelijke camera die lijkt op de camera's die werden gebruikt in de negentiende eeuw, met grote negatieven'', zegt Breukel. ,,Het is ook een starre camera, zoals dat heet in het jargon. Ik moet me heel erg concentreren bij het nemen van de foto, en dat zie je. Mensen moeten lang stilzitten terwijl ze in de juiste houding worden 'geboetseerd'. Het roept introvertie op.''

Koos Breukel voltooide in 1986 de school voor fotografie in Den Haag en gaf daarna les aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Hij specialiseerde zich in portretfotografie.

Breukel raakte geïnteresseerd in de overlevenden van de Martinair-vliegramp te Faro nadat hij in 1992 zelf betrokken was bij een zwaar auto-ongeluk. ,,Ik kon naar de psychiater gaan, of ik kon foto's gaan maken om iets te delen met mensen, met ze in aanraking te komen, en iets bij mezelf te onderzoeken'', zegt hij erover. Hij was nog aan het revalideren van het ongeluk toen hij op tv de beelden zag van de Faro-overlevenden die terug naar Nederland werden gevlogen. ,,Ze hadden allemaal hun jassen over hun hoofd getrokken, de pers werd op grote afstand gehouden. Dat wekte bij mij een enorme nieuwsgierigheid op.'' Een paar jaar later is hij begonnen met het benaderen van die overlevenden voor zijn project. Vijf van de resulterende portretten staan in Photo Studio. Breukel: ,,Sommigen waren zo trots op het feit dat er iets was dat over hen ging. Hun omgeving begon zich af te sluiten voor de verhalen, het dreigde weg te ebben. Maar ja, het is natuurlijk geen wereldverbeterend product. Het gaat om aandacht, en die aandacht heb ik ze gegeven. Ik was nieuwsgierig, en er zijn goede vriendschappen ontstaan.''

Sinds 1993 exposeert Koos Breukel in verschillende groeps- en solotentoonstellingen in binnen- en buitenland.

In 1994 kreeg hij de Aanmoedigingsprijs Fotografie voor het boek ‘Wreched Skin'.

Voor zijn boek ‘Hyde', een ‘in memoriem' voor de in 1996 overleden dichter/performer Micheal Matthews, ontving hij in 1997 prijzen bij de Dutch Design Awards en het Best Verzorgde boek.

2002 - Boerenportretten, 8 foto's van 100x80 cm
Koos Breukel maakte een serie portretten van boeren in de omgeving van Bergen en Alphen aan de Rijn. In de groot formaat zwart-wit foto's, gemaakt met een houten, grootformaat driepoot camera, geeft Koos Breukel een nostalgisch beeld van een groep die het tegenwoordig - met de MKZ-crisis, de varkenspest en de scherpe EU-normen voor het mestoverschot - niet makkelijk heeft. De serie laat acht boeren zien die ondanks deze recente bedreigingen, met trots een eeuwen oude beroepscultuur in stand houden.

Zie ook NRC Handelsblad: Gesprek met fotograaf Koos Breukel - Lelijkheid bestaat niet bij mij


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 59.