kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Leon Levinstein

Amerikaanse fotograaf (1910-1988),

Levinstein was de zoon van joodse immigranten uit Litouwen. Pas op 31-jarige leeftijd kocht hij een camera en een paar jaar later waagde hij de sprong van West-Virginia naar New York.

Levinstein vestigde zich in 1946 in de dynamische metropool New York en begon als graficus bij een reclamebureau. Gefascineerd door zijn nieuwe omgeving begon hij eind jaren '40 te fotograferen, aanvankelijk als leerling van Alexey Brodovitch, Lisette Model en Sid Grossman. In de periode die volgde, besteedde hij elke vrije minuut aan de fotografie. Het werd de obsessie van zijn leven. In zijn meer dan dertig jaar omspannende carrière legde hij New York vast zoals hij de stad zag: een burleske verzameling van de meest uiteenlopende types en situaties. Als stille observator met fototoestel baande hij zich een weg naar de hoogste regionen van de fotografie van zijn tijd.

Thuis wachtten hem alleen een bed en een doca in een badkamertje, met spoelbakken vol sigarettenas. Eén keer kreeg hij bij leven een solo-tentoonstelling (1956) - in galerie Limelight, het fotografische ontmoetingscentrum waar Europese groten als Moholy-Nagy, Edouard Boubat en Brassai hun Newyorkse debuut maakten.

Leon Levinstein had een voorliefde voor de armere wijken van New York, Lower East Side, de drukke stranden van Coney Island, Times Square en Central Park, maar ook Haïti, Mexico en India - stuk voor stuk plekken waar het drama zich op straat afspeelt. Hij was continu op zoek naar scènes vol leven, naar individuen op momenten van extreme intensiteit.

Hoewel hij zich als fotograaf altijd temidden van het drukke leven bevond, zijn er op zijn foto's vrijwel nooit meer dan een of twee personen afgebeeld. Hij benaderde zijn onderwerpen behoedzaam, niet zelden in omtrekkende bewegingen, veranderde regelmatig standpunt en camera-instelling, om uiteindelijk met een vaak drastische uitsnede zonder sentimentaliteit of ironie te reageren op een gegeven situatie. Dat levert een beeldtaal op die tederheid en vitaliteit op verrassende wijze combineert.

Terwijl sociaal engagement in de Amerikaanse fotografie van zijn tijd min of meer werd voorgeschreven, onttrok Levinstein zich aan geënsceneerde of extreme 'zieligheid'. Niettemin zwierf hij liever tussen zijn bonter getinte medemensen - 'beaten by life' - op de Lower East Side rond dan tussen de 'winners' op Fifth Avenue. Zonder verwachtingen en zonder concept kleurde hij tussen het wit en het zwart de grijzen in van een verbitterd vrouwenhoofd met bontkraag, van een botte mannenkop met het reliëf van een hooggebergte, van de bejaarden die als schimmen de tijd doden achter de ramen, of van een smetteloos geklede, zwarte zakenman die, de kin omhoog en een Hitchcock-bolknak tussen de kaken, zich baas waant van Broadway.

Levinstein richtte zich op elk mens afzonderlijk, op hun mimiek, hun houding, hun gebaren, en vooral op hun huid. Hij benaderde zijn passanten als een mild roofdier, isoleerde hen in het beeld, accentueerde hun contouren en beperkte zich desnoods tot hun torso of profiel. Nooit, zei hij, wisselde hij een woord met wie hij portretteerde, want ,,daar had ik geen reden toe''. En toch suggereren zijn opnamen dat de camera bij machte was iemands karakter transparant te maken.

In de jaren vijftig namen zowel Amerikaanse fotobladen als het Museum of Modern Art in New York wel werk van hem op, maar zijn wantrouwen jegens alles wat kunsthandel was, bakende zijn reputatie af tot een kleine kring van kenners. Jammer voor Levinstein, want zijn zwart-wit opnamen vertellen snel dat deze amateur met een begaafd, compositorisch oog én met veel empathie zijn stadsgenoten in de gaten hield.

Zie bronnen Zie Kunsthal: Obsession en NRC: Mild roofdier op Coney Island , door Marianne Vermeijden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 40.