kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Nobuyoshi Araki

Japanse fotograaf, geboren 1940 in Tokyo.

Wereldwijd zijn er zo'n 230 boeken van zijn werk verschenen. In de meest uiteenlopende formaten en uitvoeringen. Grillig en divers, onvoorspelbaar en provocerend, maar thematisch trouw aan zijn concept: seksualiteit, leven en dood. Behalve de stad fotografeert Araki bloemen en vooral veel vrouwen. Araki is bezeten van deze drie onderwerpen. Ze staan voor leven, dood en seksualiteit.

Van 1959-1964 studeerde hij film en fotografie in zijn geboortestad waar hij nog steeds woont en die hij zelden verlaat. Intussen besteedde hij toen al veel tijd en energie aan eigen werk, zoals een 16-mm film van twee broertjes die bij hem in de buurt woonden. Met foto's van het duo won hij in 1964 zijn eerste 1ste prijs. Sindsdien is hij alleen maar meer en meer gaan fotograferen.

In het laatste studiejaar begon hij al te werken voor een van de meest gerenommeerde reclamebureaus in Japan. Tot begin jaren zeventig fotografeerde hij voor een gerenommeerd Japans reclamebureau koelkasten en broodroosters; 's nachts maakte Araki seksfoto's van meisjes in de bedrijfsstudio.

Duizenden en nog eens duizenden foto's heeft Nobuyoshi Araki sinds 1970 gemaakt. Bijna maniakaal fotografeert hij Tokyo: de dichtbebouwde stad, de piepkleine huizen en Tuinen, de overvolle interieurs, het tumultueuze nachtleven. Alles legt hij vast. Niets ontsnapt aan zijn aandacht.

Het snapshotachtige karakter van de foto's van het leven in Tokyo maakt in de jaren negentig plaats voor streng geregisseerde opnamen van vrouwen in traditionele kimono's, het lichaam geheel of gedeeltelijk Naakt. Ontelbaar zijn de foto's van meisjes: provocerend legt hij zijn gevoel en begeerte vast in sensuele, erotische foto's. In de jaren zeventig en tachtig was Yoko, zijn echtgenote, zijn favoriete model. Daarnaast bleef hij andere vrouwen fotograferen, meestal jonge, soms ook oudere, 'gevallen' vrouwen, die hij in de uitgaanswijk van Tokyo in de kroegen en bordelen ontmoette. Schaamteloos poseren zij voor de camera.

Al jarenlang laat Araki zich meeslepen door zijn eigen hartstocht en appelleert hij ongegeneerd aan voyeurisme en exhibitionisme. Hoewel het werk van Araki dikwijls als pornografisch is bestempeld, is het toch vooral een intens verslag van de ultieme momenten van leven en dood en van de man-vrouw relatie. En terwijl het als aanstootgevend kan worden ervaren, voegt het zich ook in de traditie van expliciet erotische prentkunst uit de eeuwenoude Japanse beeldcultuur. Het is bovendien onlosmakelijk verbonden met de bloei van de Japanse pornografie in de jaren zestig en zeventig. Hieraan maakten nieuwe wetten en censuur midden jaren tachtig een einde. Araki zoekt bewust het taboe op en verkent de grenzen van het toelaatbare. Soms speelt hij een spel met de censuur door op het negatief de plaats van de vagina weg te krassen of de plaats van het schaamhaar zwart te schilderen, alsof het om gecensureerde foto's gaat.

In Tokio is Nobushi Araki een ster. Wellicht omdat hij appelleert aan de klassieke Japanse cultuur, zoals die van de Kinbaku-traditie waaraan hij zijn bondage-foto's ontleent. De bondage, het ingenieus vastbinden van vrouwen, die in het werk van Araki zo'n belangrijke rol speelt, is in Japan al eeuwenlang tot een soort kunstvorm verheven. Naakte vrouwenlichamen totaal gekneveld, hangend in touwen zijn de ultieme belichaming van de ondergeschikte positie van de vrouw in de Japanse maatschappij: weerloos, hulpeloos en onderdanig. Araki's vrouwen herinneren aan deze letterlijk beklemmende kunstvorm die concentreert op het ‘inbinden' van de vrouw, zonder verstoring van de bloedsomloop. Tegelijkertijd spreekt uit iedere foto zijn grote liefde voor vrouwen.

De verwarrende, want onconventionele versie die Araki in beeld brengt, leidt soms of in eerste instantie tot associaties zoals sadisme, vrouwenonderdrukking en perverse sex die bij nader inzien plaats moeten maken voor andere inzichten. Niet voor niets is Araki in Tokio zo'n ster. Hij wordt gezien als een aanwijzer, een "eyeopener". Hij toont de beklemmende Japanse tradities die het leven van velen in een geestelijk en fysiek keurslijf vastleggen.

De vrouw neemt ontegenzeglijk in zijn werk de belangrijkste rol in. Doordrenkt van bewondering voor de schoonheid en verleidelijkheid van de vrouw, laten zijn foto's ook de onbenaderbaarheid van haar zien. Een intens gevoel van spanning tekent zich in het werk van Araki af.

Even precies gecomponeerd en even sensueel zijn Araki's beelden van voluptueuze, felgekleurde bloemen. Deze vinden eveneens hun oorsprong in de Japanse cultuur en onthullen tegelijkertijd de ambivalentie van deze schoonheid.

Een deel van het werk van Araki is autobiografisch en verhaalt van het huwelijk met zijn vrouw Yoko; vanaf zijn debuut in 1971 met het fotoboek Sentimental Journey tot aan haar dood in 1990. De dood van zijn vrouw Yoko, begin jaren negentig, heeft hem meer dan wat dan ook de vergankelijkheid van het leven doen beseffen. Araki lijkt te verkeren in een permanente staat van opperst bewustzijn. Zijn bijdrage aan de noodzaak van besef dat we bestaan, zij het hier op aarde zo tijdelijk, is een even ontroerende als overstelpende reeks van ‘bewijzen'. Foto's die zonder woorden zijn verdriet en verlangen weergeven. Araki opent de ogen voor het heimelijke, het onuitgesproken verlangen, lijkt de (waar)zegger van verborgen en onderdrukte gevoelens. Araki ziet zichzelf als medium, waarnemer van gebeurtenissen en onuitgesproken gevoelens. Hij appelleert zonder gêne aan exhibitionisme en aan openlijk voyeurisme. Gezien worden, opvallen en daarin ver willen en durven gaan. Anderzijds is er de onverholen lust om te kijken, tot in details. Hij maakt zich spreekbuis van die verborgen en onderdrukte emoties, opdat er verwondering ontstaat en vragen komen. Ook over de stad, die benauwende. En dan kan je niet meer stoppen, zo lijkt hij kenbaar te maken.

Pas in 1992 was de eerste tentoonstelling van Araki - in eigen land immens populair - in Euopa, in Graz (Akt-Tokyo, 1971-1991), vervolgens in tien andere Europese steden.

Nobuyoshi Araki heeft in de afgelopen jaren tal van boeken gemaakt. Het zijn stuk voor stuk uitingen, uitbarstingen bijna, van zijn behoefte om het bijzondere van het bestaan te benadrukken. Boeken en tentoonstellingen vormen een aangrijpende documentatie van zijn leven in Tokio, zijn geboortestad die hij, zeker waar het om zijn oeuvre gaat, zelden ontrouw is. Zijn levensgeschiedenis legt hij vast in beelden die zich rond zijn huis, in zijn buurt en in de wijde omgeving daarvan afspelen. Met verbijsterende energie en dito productiviteit, schrijft hij dagelijks met foto's het verhaal over het leven.

De weerslag ervan in boeken, waarvan de verschijning vaak gepaard gaat met een tentoonstelling, getuigt van zijn drang vast te leggen hetgeen hem overkomt. Elke keer weer dringt hij, telkens op een andere manier, middels steeds veranderende invalshoeken, door tot in de ziel.

Het fenomeen moge internationaal inmiddels bekend zijn, in eigen land, maar vooral in zijn eigen stad Tokio is hij immens populair. Zijn aanwezigheid in bars en op straat, staat garant voor opwinding en opdringende fans die zijn handtekening willen. Araki geniet van de aandacht en van de sensatie die hij teweeg brengt. Dat wil zeggen: hij is zich bewust van het effect van zijn foto's, weet wat die veroorzaken. Verguisd door het establishment, bekritiseerd door de gevestigde orde, heeft hij zich jarenlang en consequent laten mee slepen door zijn eigen hartstocht en fungeert als doorbreker van taboes.

2005 Dit jaar wordt in nauwe samenwerking met het Frans Halsmuseum veel aandacht aan Araki geschonken. Dat gebeurt in Haarlem middels een overzichtstentoonstelling, met vroeg tot en met recent werk op grote formaten. Ook zullen er in Haarlem beelden te zien zijn uit de omvangrijke serie Polaerotica waaraan Araki de afgelopen twee jaar heeft gewerkt. Het gaat hier om polaroids, een van de fotografische, ‘directe' middelen die Araki gebruikt om de heftigheid van zijn ervaringen en zijn ongebreidelde creativiteit vast te leggen. Tevens zal tijdens de tentoonstelling in the Galerie de film worden vertoond met de titel “Arakimentari" a documentary film and journey into the mind of Nobuyoshi Araki, met bijdragen en interviews van Björk, Takeshi Kitano en Daido Moriyama. Geregiseerd door de amerikaanse filmmaker Travis Close, produced by Jason Fried and edited by Masako Tsumura.

Reflex New Art Gallery presenteert - ten tijde van de overzichtstentoonstelling in het Frans Halsmuseum - het nieuwste boek over Kaori en stelt ook foto's uit het boek tentoon. In Amsterdam kan men bovendien beelden uit de oogverblindende serie Painting Flower bewonderen. Araki beschilderde bloemen en maakte daar foto's van. Zo eenvoudig als het klinkt, zo ongekend hevig en spectaculair is het resultaat.

Araki heeft in de loop van de tijd over de hele wereld tentoonstellingen gehad in diverse belangrijke musea en prestigieuze tentoonstellingsruimtes w.o Fondation Cartier pour l‘art contemporain Parijs, Ikon Gallery Birmingham, Centre National de la photographie in Parijs, Stedelijk Museum voor Aktuele Kunst in Gent, Hara Museum of contemporary Art in Tokyo, the Photographers gallery in Londen, Deichtorhallen in Hamburg, Taipei Museum in Taiwan en vele andere.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 4952.

Tweets by kunstbus