kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Adriaen Coorte

Nederlands kunstschilder uit de 17de eeuw, geboren ± 1665 Middelburg? - overleden na 1707.

De meeste van zijn 60 schilderijen zijn kleine stillevens waarin opvallend vaak asperges en aardbeien centraal staan. Het zijn eenvoudige voorstellingen met een intieme sfeer.
Coortes stillevens zijn vaak op dezelfde manier opgebouwd: wat vruchten liggen op een stenen tafelblad, theatraal belicht tegen een donkere achtergrond. De rand van het stenen blad is bijna altijd gebutst en gehavend. Vaak komen daarin maar enkele voorwerpen voor, zoals een bos asperges, wat abrikozen of een paar exotische schelpen. Coortes liefde voor fruit en groente is net zo opvallend als zijn voorkeur voor het kleine formaat. Alles lijkt in zijn schilderijtjes tot de essentie te zijn teruggebracht.
Hoewel hij ook uitgebreidere composities maakte, lag zijn kracht in het weergeven van enkele fel verlichte voorwerpen tegen een donkere achtergrond. Coorte werkte zijn onderwerpen uit tot in detail en wist in zijn composities geraffineerd gebruik te maken van licht.

Adriaen Coorte schilderde het grootste deel van zijn oeuvre op papier dat op paneel of doek werd geplakt. Waarom hij juist voor deze snelle en goedkope techniek koos, weten we niet zeker. Misschien omdat het zachte, fluwelige schilderijtjes oplevert, waarin nauwelijks craquelé ontstaat. Het is de vraag of Coorte zélf zijn schilderijtjes op paneel of doek lijmde. Misschien werden ze pas veel later door een handelaar of eigenaar opgeplakt, om het kwetsbare papier een stevige achtergrond te bieden. (Biografie
Over Adriaen Coorte is weinig bekend. Geen geboortejaar, geen sterfdatum, geen woonplaats. Coorte, wiens oeuvre ongeveer 80 gesigneerde werken telt, werd geboren in Middelburg omstreeks 1665 en moet zijn gestorven na 1707, het jaar van zijn laatst gedateerde werk.

Al vroeg ging hij naar Amsterdam, waar hij rond 1680 werkte bij Melchior d'Hondecoeter. Van 1683-1707 werkte hij in Middelburg, waar hij vooral kleine stillevens maakte. Zijn naam komt daar in 1695/96 voor in de boeken van het Sint Lucas gilde.

Het vroege werk van Coorte lijkt op dat van Melchior d'Hondecoeter. Zijn bekendheid dankt hij echter niet aan deze grote dierstukken, maar aan de kleine, zeer fijne schilderijtjes van een paar aardbeitjes of een bundeltje asperges op een kale, stenen richel. Het helle rood, het zachte, doorzichtige groen en het emailachtige wit steken glanzend af tegen de altijd donkere, ondoordringbare achtergrond. Zijn schelpenstillevens zijn van eenzelfde monumentale eenvoud als zijn fruitstukken. Adriaen Coorte schilderde zijn objecten als curiosa en preciosa van de natuur, alsof de kleinoden het waard zijn in een volkomen tijdloos beeld te worden gevangen.

Stilleven met asperges, 1697, Olieverf op papier, op paneel, 25 x 20,5 cm
In het scherpe zijlicht zijn deze asperges bijna doorschijnend. De dikke bos is samengebonden met een koordje. Een enkele stengel ligt los onder de andere.
Adriaen Coorte (werkzaam in het Zeeuwse Middelburg) schilderde vaker bundels asperges. De reden dat hij dit buitenissige onderwerp schilderde had te maken met de 17de-eeuwse voorliefde voor seksuele symboliek. De vorm van de asperge doet immers denken aan het mannelijk lid. Ook werden aan de asperge lustopwekkende eigenschappen toegekend.

Een ander 'bosje asperges' met rode bessen (1696) hangt in de National Gallery of Art. Het Rijksmuseum en het Mauritshuis hebben samen vier schilderijen van hem in bruikleen, die beurtelings in Amsterdam en Den Haag hangen. Dit zijn schilderijen van aardbeien (1696), vijf abrikozen (1698), kruisbessen (1699) en perziken (1705), allen tegen een donkere achtergrond.

De schilderijen van Coorte bevonden zich vanaf zijn overlijden tot ver in de negentiende eeuw vooral in Zeeuwse verzamelingen. Pas rond 1900 genoot Coorte nationaal bekendheid en raakten zijn schilderijen over een groter gebied verspreid. 35 werken van Coorte zijn in 2008 bij elkaar gehaald voor een speciale tentoonstelling in het Mauritshuis: "Ode aan Coorte" van 23 februari t/m 8 juni 2008.

Websites: www.mauritshuis.nl, www.rijksmuseum.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 304.