kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 27-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Allart van Everdingen

Nederlands kunstschilder, gedoopt 18 juni 1617 te Alkmaar - begraven 8 november 1675 in Amsterdam.

Naamsvarianten: Aldert / Allaert (Pietersz.) van Everdingen,

Van Everdingen is bekend van zijn landschappen, en graficus (etser). Naast Jacob van Ruisdael was Van Everdingen bekend als schilder van watervallen en kleine bosgezichten. Van Everdingen was de eerste Hollandse schilder die het Scandinavische landschap in beeld bracht. Zijn enige bekende leerling was de zeeschilder Ludolf Bakhuizen.

Navolger van Hercules Seghers.
Leraar van Ludolf Bakhuizen en Gerard van Edema. Nagevolgd door Wilhelm von Kobell en Jacob Isaacksz. van Ruisdael. Invloed op Karl Eduard Ferdinand Heinrich Blechen en Fredrik Petersen.


Biografie
Allart van Everdingen was de jongere broer van de historieschilder Cesar Boetius van Everdingen. Volgens kunstenaarsbiograaf Houbraken leerde Allart van 1640 tot 1643 het vak van de schilders Roelant Savery in Utrecht en Pieter de Molyn (ook Pieter de Molijn) in Haarlem.

Hij reisde in 1644 - 1645 naar Noorwegen waar hij de plaatsen Risor en Langesund bezoekt. In Zweden bezoekt hij Göteborg en schildert de geschutgieterij van de familie Trip in Julitabroeck. Zijn reisschetsen werden het uitgangspunt voor latere schilderijen.

Alkmaar 1645
Haarlem 1645 - 1652
Na terugkomst in 1645 ging hij in de leer bij Pieter de Molijn in Haarlem, waar hij toen ging wonen.

In 1657 verhuisde hij naar Amsterdam, waar hij is blijven wonen tot zijn dood.

Zweden, ca. 1645-75, Olieverf op doek, 192 x 254,5 cm, Rijksmuseum Amsterdam
Een weids landschap dat voor een deel in beslag wordt genomen door 17de-eeuwse wapenindustrie. Hier wordt geschut gemaakt. Links zijn enkele kanonnen te zien. Ze liggen voor een gebouw met twee puntdaken, de plaats waar de lopen van de kanonnen worden geboord. Dat is een van de laatste stadia in het productieproces. Eerst moet ijzererts, afkomstig uit een nabij gelegen mijn, worden aangevoerd. Dat gebeurt in een kar die juist op het punt staat het huis van de manager van het complex (in het midden) te passeren. Rechts de hoogoven waaruit twee rookpluimen ontsnappen. Gloeiende houtskool zorgt ervoor dat het ijzer vloeibaar wordt. Het gieten van kanonnen gebeurde in loodrecht in de grond stekende mallen die de vorm hebben van een loop.
De geschutgieterij van Julita Bruk (Bruk is Zweeds voor fabriek) lag in Zweden (Södermanland). Dit was voor een ijzergieterij een zeer geschikte locatie. Er werd ijzererts gedolven. Men had beschikking over waterkracht en brandstof was in de vorm van hout ruim voldoende voor handen. Evenals goedkope arbeidskrachten. De fabriek bevond zich op het landgoed Julita van de Zweedse edelman Paul Khevenhüller. Het complex werd gepacht door de Nederlandse koopman Mathias de Geer. Via het huwelijk van Mathias' dochter Johanna met Hendrik Trip kwam Julita Bruk uiteindelijk geheel in handen van de familie Trip, vooraanstaande internationale wapenhandelaars.
Het was vooral de koopman Lodewijk de Geer die de Nederlandse bemoeienis met fabricage en handel van wapens in Zweden initieerde. Als De Geer in 1641 in de Zweedse adelstand wordt verheven, is hij gerechtigd om het - tot dan toe door hem gepachte - land waar zijn geschutgieterijen staan te kopen. Hij is dan de grootste grootgrondbezitter in Zweden. Enkele jaren daarvoor was De Geer erin geslaagd de Zweedse geschutgieterij te monopoliseren. Dat werd gefinancierd door de familie Trip, die zorgden voor afzet van de wapens. Naast het zakelijke verbond tussen De Geer en Elias en Jacobus Trip, waren de families door huwelijken met elkaar vebonden: Lodewijk de Geer en Elias Trip waren elkaars zwager.
Julita Bruk werd waarschijnlijk na 1662 van de hand gedaan door de familie Trip. Een maatregel van de Zweedse overheid maakte dat noodzakelijk. De wapenhandel had de familie geen windeieren gelegd: aan een Amsterdamse gracht lieten Lodewijk en Hendrik een monumentaal stadspaleis bouwen. In dit Trippenhuis - een 17de-eeuws herenhuis aan de Kloveniersburgwal te Amsterdam genoemd naar de eerste bewoners - heeft het schilderij van Julita Bruk gehangen. De schilder Allart van Everdingen vervaardigde nog een aantal schilderijen met Zweedse landschappen, die eveneens de muren van het Trippenhuis sierden. Tussen 1640 en 1644 verbleef Van Everdingen in Zweden, waarschijnlijk op verzoek van Hendrik Trip. - (jaren '60 nog een studiereis naar Zweden gemaakt, in verband met zijn werk in opdracht van de Amsterdamse familie Trip.

Werken:
In Kopenhagen hangen vijf watervallen van van Everdingen. Eén daarvan is gedateerd 1647, een andere 1649. In de Hermitage in St Petersburg bevindt zich een schilderij uit 1647 en in de Alte Pinakothek in München één uit 1656.

Websites:
. www.rkd.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 117.

Tweets by kunstbus