kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 31-12-2015 voor het laatst bewerkt.

allegorie

Allegorie (de v; allegorieën)

Symbolische voorstelling van een idee of een ander abstract begrip in de kunst. Zie ook beeldspraak.

Een allegorie is een voorstelling van een abstract begrip. Het begrip moet dan door middel van een (zinne)beeld of teken zichtbaar gemaakt worden. Het voornaamste middel daartoe is de personificatie; d.w.z. een menselijke figuur die met behulp van attributen als zinnebeeld van een begrip (moed, kracht, voorzichtigheid, e.d.) kan dienen.

Allegorie in de literatuur
In een allegorie worden abstracte begrippen voorgesteld als personen (Jaloezie, Dood, Deugd, ...). In de middeleeuwen was de allegorie vooral didactisch van aard: men kon zich de begrippen als personen voorstellen en ze aldus beter doorgronden.

Een allegorie in de literatuur is een metafoor die door het gehele gedicht, verhaal of boek wordt volgehouden. Bekende allegorieën zijn:
. Herakles op de tweesprong, verhaald door Xenophon ("Memorabilia" 2, 1, 21 – 33)
. Allegorie van de grot van Plato
. Elckerlijc, waarin het leven van een persoon symbool staat voor de gehele mensheid
. De Kleine Johannes van Frederik van Eeden
. Jan, Jannetje en hun jongste kind van E.J. Potgieter
. Roman de la Rose van Guillaume de Lorris en Jean de Meung
. De Bijbel

Allegorie in de beeldende kunst
Ook in de beeldende kunst komt de allegorie voor. Een allegorie betekent in de beeldende kunst een voorstelling waarin twee of meer personificaties en/of meerdere personen of figuren zijn verwerkt die met elkaar in interactie kunnen zijn.

Geschiedenis
Al sinds de Griekse oudheid worden allegorieën gebruikt in de beeldende kunst. De personificaties van vrede en recht stammen uit deze periode. Deze allegorieën werden frequent gebruikt, tot in de Romeinse tijd. In de Middeleeuwen wordt de allegorie minder populair, hij wordt bijna alleen nog maar gebruikt om de bijbelse deugden en ondeugden weer te geven in de boekverluchting. In de Renaissance echter, is er een opleving van de allegorie in West-Europa, waarbij Fontainebleau één van de eerste projecten is sinds de oudheid waarin de allegorie op grotere schaal wordt gebruikt. In de Nederlanden en Duitsland is de allegorie in deze periode vooral populair in de prentkunst waar hij vaak wordt gebruikt. Na de 18e eeuw gaat het bergafwaarts met de allegorie als het opkomend realisme vraagtekens zet bij het gebruik ervan. Tegenwoordig wordt de allegorie vooral gebruikt in openbare gebouwen of in een beeldengroep.

Zuivere allegorie
Een zuivere allegorie is een voorstelling waarin alleen personificaties voorkomen, zonder andere figuren of personen.
Voorbeelden:
. Allegorie op een stad of land
. Triomf; een triomferende personificatie omringd door verschillende ander personificaties.

Onzuivere allegorie
Een onzuivere allegorie is een voorstelling waarin, naast personificaties, een ander figuur of persoon de hoofdrol speelt. Dit kan een historisch figuur zijn, maar ook een bijbels figuur.
Voorbeelden
. Triomf met triomferend historisch persoon, omringd door personificaties en andere personen of figuren.
. Allegorie op persoon of familie waarin een hooggeplaatste persoon of familie wordt omringd door personificaties die met de persoon of familie te maken hebben.

Allegorisme
Allegorisme is een veelvoorkomend type schilderij in de schilderkunst in de Barok.
Het verstopt de inhoud en heeft een diepere betekenis. Een allegorie verschilt van een symbool, dat een heldere betekenis heeft. Bijvoorbeeld een schilderij met een stilleven van rottend fruit is een allegorie voor de korte duur van het menselijk bestaan.
Voorbeelden van allegorische schilderijen zijn:
. Lente, of Het aardse paradijs, 1660-1664 van Nicolas Poussin
. Allegorie van de overvloed, 1630-1635 van Simon Vouet
. De aanbieding van het portret van Maria de'Medici aan Hendrik IV, circa 1622-1624 van Peter Paul Rubens
. De triof van Flora, 1631 van Nicolas Poussin
. Het openbare welzijn overwint de gevaren, circa 1623-1625 van Orazio Gentileschi

Kenmerken van het allegorisme zijn Propaganda, verborgen waarheden, stilleven, zinsspelingen.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Allegorie.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1505.