kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 03 01 2017 10:34 voor het laatst bewerkt.

Amos+Oz

 Hebreeuws Israëlisch schrijver, leraar en publicist, geboren 4 mei 1939, Jeruzalem.

Amos Oz wordt wereldwijd gezien als de belangrijkste Israëlische schrijver van dit moment en als kanshebber op twee Nobelprijzen: die voor literatuur en voor de vrede.
Volgens zijn uitgever is zijn boek Mijn Michael een van de honderd meest verkochte boeken in de 20e eeuw.
Zijn romans en essays worden in dertig talen vertaald. Vrijwel al zijn boeken zijn naar het Nederlands vertaald.
Naast zijn fictie en non-fictiewerken toont Amos Oz zich ook als een begenadigd spreker, columnist en politiek geëngageerde essayist.

Amos Oz woont in Arad en doceert literatuur aan de Ben-Goerion Universiteit in Beërsjeva. Dit instituut beheert ook een speciaal archief met zijn handschriften en brieven.

Romans van zijn hand zijn 'Mijn Michaël', 'Black box', 'Een vrouw kennen', 'De derde toestand', 'Noem het nog geen nacht' en 'Dezelfde zee'.
Hij publiceerde ook de internationaal succesvolle essaybundel 'Hoe genees je een fanaticus'.

Biografie
Amos Oz werd geboren als Amos Klausner uit ouders die afkomstig waren uit Oekraïne en Litouwen. Hij groeide op als enig kind van een afstandelijke, rationele vader en een romantische, depressieve moeder, in een kleine, volgepakte woning, waar boeken de hoofdbewoners zijn.

Ook hij neemt zijn toevlucht tot de wereld van de boeken en observeert zijn familieleden als tragikomische personages uit het werk van Tsjechov en Tolstoj. Januari 1952, als hij twaalf is, pleegt zijn moeder zelfmoord. Na deze dramatische gebeurtenis die zijn leven tekent, verruilt de jongen op zijn veertiende het claustrofobische ouderlijk huis voor het buitenleven in kibboets Hulda, waar hij op een tractor rijdt en schrijver wordt. Hij veranderde zijn naam naar Oz, het Hebreeuwse woord voor kracht.

Hij studeerde literatuur en filosofie aan de Hebreeuwse universiteit van Jeruzalem. Zijn eerste korte verhalen verschenen in het literaire tijdschrift Kesjet (Regenboog).
Oz vocht in de Zesdaagse Oorlog in de Sinai en in de Jom Kippoer-oorlog was hij met zijn legereenheid op de Golan-hoogvlakte.
Amos Oz is een van de oprichters van de israelische vredesbeweging 'Sjalom Achsjav'. Sinds 1967 is Oz een prominente voorvechter van een twee-staten-oplossing voor het Israëlisch-Palestijns conflict.

Hij won de Israëlprijs voor literatuur in 1998.

In 2005 ontvangt Amos Oz in Frankfurt de prestigieuze Goethe-prijs, een driejaarlijkse prijs voor uitmuntendheid in de literatuur. Aan de prijs is een bedrag van 50.000 euro verbonden. Het juryrapport looft de schrijver voor zijn diversiteit aan onderwerpen en stijlvirtuositeit en vermeldt met name dat Oz 'lezers overal ter wereld een besef van menselijkheid en morele waarden weet bij te brengen'. "Oz schrijft literatuur die zowel universele als individuele waarde heeft, en treedt daarmee in de voetsporen van de naamgever van de prijs, Johann Wolfgang von Goethe."

Oz kreeg talloze internationale prijzen toegekend, waaronder de Prix Fémina, de Israëlprijs voor literatuur in 1998, de Friedenspreis des Deutschen Buchhandels (Frankfurt Vredesprijs) 1992 en in 2004 de Duitse WELT-prijs en de Prix France Culture.

1968 Mijn Michaël
Michaël is de rustige en evenwichtige echtgenoot van Channa, een joodse vrouw die zich niet erg gelukkig voelt in haar huwelijk en in de staat Isral die haar haar twee Arabische jeugdvrienden heeft afgenomen. Teneinde enigszins te ontsnappen aan de werkelijkheid vlucht zij weg in dagdromen, waarin haar twee Arabische vrienden, als volwassenen, of Michael Strogoff, steeds weer terugkeren als haar helden. Haar zorgzame, trouwhartige echtgenoot, die hard werkt voor zijn graad in de geologie heeft part noch deel aan deze dromerijen, waardoor het paar tenslotte geheel uit elkaar groeit. Mooi en sfeervol boek dat een goed beeld geeft van de verschillende groeperingen in de staat Isral en het denken van vele jonge Israli's over hun houding jegens de Arabische landen.

1987 Black Box
Black box is de briljante roman waarmee Amos Oz zijn naam vestigde. Zoals aan de hand van de vluchtgegevens die zich in de onverwoestbare zwarte doos bevinden de oorzaak van een vliegtuigongeval kan worden gereconstrueerd, zo kan de lezer uit de brieven waaruit deze roman bestaat opmaken wat er is misgegaan in de levens van de vier hoofdpersonen.
De roman vertelt het verhaal van vier joodse mensen aan de hand van de brieven die zij elkaar schrijven - de lezer heeft als het ware de van hun leven in handen.
De belangrijkste verhaallijn is de vlijmscherp beschreven haat-liefde verhouding tussen Ilana Brandstelter en haar ex-man Alexander Gideon (oud luitenant-kolonel, vermaard auteur van een studie over fanatisme). Daarmee vervlochten zijn het verhaal van hun rebelse zoon Boaz (die zijn bestemming zoekt in het leven) en het verhaal van Ilana en haar huidige man Michel Sommo, een fanatiek aanhanger van de Groot-Israel-gedachte. De roman is schrijnend en meedogenloos, maar ook vol tedere momenten en met prachtige humor. Met alle registers open beschrijft Oz wat de mens tot in zijn diepste kern bezielt - wereldliteratuur dus.

1991 De derde toestand
Efraim, kortweg Fima, is een 54-jarige Israelier, die alles veel en veel beter weet dan de regering, er eindeloze tirades tegen af kan steken en trouwens graag woest tekeergaat tegen elk onrecht waar ook ter wereld. Hij jaagt er zijn vrienden moeiteloos mee in de gordijnen. Een onmogelijke man, maar hij is ook uiterst behulpzaam, trekt zich het lot van de behoeftigen aan, van de vrouwen van de zoon van zijn ex-vrouw, tot wie hij een nu een tedere en dan weer maniakaal woeste relatie onderhoudt. Het beeld dat Oz schetst van deze man uit onze dagen herkennen we moeiteloos in mensen om ons heen, en in onszelf.
Fima, een 54-jarige man, kinderloos gescheiden, kalend, gezet, hinderlijk vergeetachtige en irritant betweterig, was ooit een briljant student. Nu is hij part-time receptionist in een vrouwenkliniek en verdoet verder zijn tijd met kranten lezen en mensen lastig vallen met vurige politieke tirades. Hij is absoluut niet in staat om vorm te geven aan zijn leven of zelfs maar zijn huis en zichzelf schoon te houden. Toch heeft hij vrienden die om hem geven en bezorgd zijn. In de politieke tirades zijn de opvattingen herkenbaar zoals schrijver deze al jaren verwoordt als spreekbuis van de Israelische Vredesbeweging. Een beschouwende roman met naast een tekening van de Israelische depressie een minutieuze karakterschildering, in een niet eenvoudige, beeldende woordkeus en met liefde en ironie geschreven.

2004 Een verhaal van liefde en duisternis
Een fenomenaal geschreven roman, vol prachtige metaforen, humor en tederheid. 'Een verhaal van liefde en duisternis' is een groots en fabelachtig boek over een man, een familie en een natie, verwikkeld in een pijnlijke geschiedenis.
Op meesterlijke wijze vervlecht Oz het verhaal van zijn persoonlijke leven met hondertwintig jaar familiegeschiedenis, die begint in Odessa en via Polen en Praag eindigt in het door vluchtelingen, pioniers en Holocaust-overlevenden bevolkte Israël. Oz is persoonlijk betrokken bij de hoogte- en dieptepunten in de culturele en politieke geschiedenis van het door oorlog getekende Israël. Amos Oz rekent in deze roman, een mengeling van herinnering, overlevering en verbeelding, af met de zelfmoord van zijn moeder die hem toen hij 12 jaar was verliet. Het is de geschiedenis van zijn (groot)ouders, geassimileerde Oost-Europese joden, verdwaald in hun nieuwe vaderland. Het is ook de geschiedenis van Israel. Maar bovenal is dit het verhaal van Oz zelf, opgegroeid in een huis vol boeken, komend uit een intellectueel milieu, daarmee brekend om in een kibboets te gaan werken. En het is het omsluierde verhaal van zijn moeders zelfmoord. Ingetogen verteld, zonder pathos. In deze roman zijn veel verwijzingen naar andere werken van Oz. Het geheel, rijk aan stijl, rijk aan verhalen, zal zeer vele lezers weten te boeien.

Hoe genees je een fanaticus (politiek pamflet)

Plotseling diep in het woud
Een volkomen door bergen en donkere bossen ingesloten dorp aan het eind van de wereld: er hangt een vreemde stilte en treurnis, een banvloek. Ooit was het een dorp als alle andere - maar toen, op een winternacht, lang geleden, verdwenen alle dieren. De volwassenen hullen zich in stilzwijgen. Zodra het donker wordt, sluiten de mensen zich op in hun huizen, en de kinderen weten maar één ding zeker: nooit, onder geen enkele omstandigheid, mogen ze het donkere woud betreden. Maar op een dag verbreken een meisje en een jongen de stilzwijgende afspraak van de dorpsbewoners: Maja en Marti besluiten na te gaan wat er ooit is gebeurd en gaan het woud in, het onheilspellende rijk van de gevreesde berggeest Nehi. Zij komen erachter dat een weggepeste dorpsbewoner, Nehi, 'de gruwelijke tovenaar van de bergen', de dieren ooit heeft meegenomen naar het woud.
Het sprookje van Amos Oz, voor kinderen (vanaf ca. 14 jaar) en volwassenen, voert ons naar een wereld die volwassenen, voert ons naar een wereld die mijlen ver van de onze verwijderd is en tegelijk vlakbij. Het verhaalt van een gemeenschap in de schaduw van een verzwegen geschiedenis, die pas door de moed van twee kinderen aan het licht komt. Het sprookje heeft een sterke moraal: wees verdraagzaam, laat je verbeelding spreken, veroordeel niet te snel.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 160.