kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 30-04-2008 voor het laatst bewerkt.

Anna Ticho

Portret van Anna Ticho in haar tuin in Rehov Haneviim, poserend met een bloem.
Vervaardiger Yaakov Ben Dov c. 1925, R. Milon & J. Shtulman.

Anna Ticho (1894 – 1980) was a Jewish artist born in Moravia who became famous for her drawings of the Jerusalem hills.

Anna Ticho was born in Moravia, then part of the Austro-Hungarian Empire (today Czech Republic) in 1894. At the age of 15, she began to study drawing in Vienna. In 1912 she immigrated to Palestine with her cousin, the respected ophthalmologist Avraham Albert Ticho (1883-1960), whom she later married. They settled in Jerusalem, where Dr. Ticho opened an eye clinic and Anna worked as his assistant.

Het Duitse expressionisme werd in het midden van het decennium in Israël geïntroduceerd met de komst van geïmmigreerde kunstenaars die de terreur van het opkomende nazisme waren ontvlucht. Ze voegden zich bij de in Duitsland geboren artiesten Anna Ticho en Leopold Krakauer, die zo’n twintig jaar daarvoor naar Jeruzalem waren gekomen, en vormden een groep van onder anderen Hermann Struck, Mordechai Ardon en Jakob Steinhardt, die zich voornamelijk wijdde aan subjectieve interpretaties van het landschap van Jeruzalem en de omliggende heuvels. Deze kunstenaars leverden een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van plaatselijke kunst, vooral toen Ardon en Steinhardt directeur werden van de Bezalelacademie voor de Kunst. Onder hun leiding bereikte een nieuwe generatie artiesten de volwassenheid. - (thehague.mfa.gov.il/mfm/Data/10838.pdf)

Anna Ticho maakte vooral landschappen rondom Jeruzalem met pen en houtskool. Zij was de leerlinge van de verdienstelijke grafische kunstenaar Schmutzer uit Wenen en heeft ook in Parijs gestudeerd.

In 1924 kocht zij samen met haar man Avraham Ticho hun huis in het centrum van Jeruzalem. Anna liet het huis, de schilderijen en de bibliotheek na aan de stad Jeruzalem. Ze wilde dat het zou dienen als een kunstcentrum. Het Ticho Huis biedt een permanente tentoonstelling van de werken van Anna Ticho. Bezoekers kunnen er ook tijdelijke exposities zien van hedendaagse Israëlische artiesten en kunstwerken uit de collectie van het Israël Museum.

afb.7 Yemenitische vrouw 1930

afb.6 Gebergte van Juda 1932

De eigenlijke voorbereiding, die nodig was voor de verovering van het landschap in Palestina, geschiedde door een vrouw, Anna Ticho, die reeds lang in Jeruzalem woont en die als assistente van haar man, een groot oogspecialist, volop gelegenheid had om met alle mogelijke lagen der bevolking, Arabieren, Joden, Armeniërs, Perzen e.a. in aanraking te komen.
Anna Ticho, een leerlinge van de verdienstelijke grafische kunstenaar Schmutzer uit Weenen, heeft ook in Parijs gestudeerd. Zij tekent eigenlijk meer dan zij schildert en zij gebruikt als tekenstift alleen maar een zeer scherp potlood; soms ook rood krijt of bij haar portretten wat lichte waterverf (afb. 7). Op haar kunst is met recht het mooie gezegde uit een brief van de oude Goethe toepasselijk: „hier is minder dan kleur en hier is meer dan kleur". Haar zakelijkheid verbiedt haar ook tendentieuse of cerebrale bijoogmerken, zij laat zich ook niet beïnvloeden door Zionisme of het een of ander Messianisme. En bovendien heeft zij, ofschoon ze een echte „Wienerin" gebleven is, alles vergeten, wat men in Europa als gevoelsmotieven in het Oosterse landschap pleegt aan te brengen. Tussen haar oog en dit landschap bestaan geen coulissen meer, geen enkele der overgeleverde conventies. Haar terrein is Jerusalem, de hooggebouwde stad; en het gebergte Juda, waar nog de wijnstok groeit en kudden weiden, dat echter meer naar het Zuiden dicht bij de Dode Zee, waar het door vulkanische uitbarstingen opgeworpen rotsplateau door een aardbeving weer instortte, tot de onvruchtbaarste steen woestijn verstard is. Wat zijn hoogte betreft, is dit slechts een middelgebergte; toch schijnt het de Europeaan een hooggebergte door de angstwekkende kaalheid en de woest op elkaar gestapelde, gelaagde rotsen, wier formatie zodanig ontoegankelijk en verschrikkelijk is, als we ons niet kunnen voorstellen (afb. 6).
Aanvankelijk moet de kunstenares het werken hier moeilijk gevallen zijn, zij vluchtte in een uiterste zakelijkheid, in haar geduldige „lijnentactiek", die niet alleen de gedaante van het land en van de steden en dorpen, voorzover die er nog zijn, opnam, maar die ook de stenen, waarmee de straten geplaveid of de huizen gebouwd zijn, scheen te tellen.
Toch wordt haar kunst nooit peuterig; schijnbaar zonder enige enscenering worden haar composities niet alleen een beeld, maar ook een zinnebeeld van dit landschap. Ik weet niet of mevrouw Ticho de geologische gesteldheid van ïit bergland bestudeerd heeft; hoe dit ook zij, zij is er volkomen in geslaagd net karakter van dit vulkanische rotsplateau weer te geven; op dit plateau speelde zich o.a. de tragische catastrophe van Sodom en Gomorrha af, wier geschiedenis bewaard bleef. Deze vrouw heeft de onderaardse blik van de echte landschapschilder. Haar arabische dorpen en stadjes zijn werkelijkheid, zijn vergroeid met de vormen van het gebergte. Het arabische huis heeft iets van een hol, de arabische straat lijkt op een ravijn, tussen natuur- en mensenwerk bestaan haast geen overgangen, een indruk, waartoe ook de monotone grijze kleur der stenen bijdraagt, die zich al genoeg moet inspannen om dé kolossaal strakke, buiten de regentijd bijna nooit bedekte, zon te reflecteren De tekeningen van deze kunstenares zijn in 't algemeen klein van formaat maar vol als ze zijn van de naakte, onbarmhartige grootsheid van dit landschap, schijnen ze in de herinnering tot in het monumentale uit te dijen. De weg van deze pionierster wijst ons, hoe Palestina, het ware Palestina, dat met de schoonheid der tuinen uit de „1001 Nacht" en met elke andere exotische pracht van het Oosten niets heeft uit te staan, door een kunst zonder vooroordelen veroverd kan worden.
- (Joodse kunst en Palestina door Marius Daalman - www.elseviermaandschrift.nl)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1981.