kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 23-01-2009 voor het laatst bewerkt.

Aristide Maillol

Franse beeldhouwer, graficus en sierkunstenaar, geboren 08.12.1861 te Banyul sur Mer - overleden 17.09.1944 in Banyul sur Mer.

Maillol zal voornamelijk volle, vrouwelijke naakten maken, die zitten, hurken of staan. Ze heten 'Het gebergte', 'De rivier', 'Flora', 'De lucht'. Ze symboliseren materie, natuur en groei en doen dat ingetogen en verstild, in voorname eenvoud. De aardse, massieve vrouwenbeelden symboliseren de leven gevende kracht van de zee. Zijn beroemdste beeld staat in het stadhuis van Perpignan. Maillol gebruikte bij voorkeur meisjes uit zijn geboorteplaats als model; iedere herfst kwam hij over uit Parijs om er enige tijd te werken.

Waar Rodin in die tijd expressionistische beelden maakt en dat ook de heersende-stijl is, doet Maillol dit niet. Maillol inspireerde zich op de Griekse beelden van de 6de en de 5de eeuw voor Christus. Het klassieke ideaal van harmonie en innerlijk evenwicht is in zijn werk aanwezig. De beelden zijn glad gepolijst. Maillol had een grote invloed op beeldhouwers als Georg Kolbe en Wilhelm Lehmbruck.

In tegenstelling tot de impressionistische beeldhouwkunst van Rodin, ziet men dat Maillol zijn onderwerpen een gladde bewerking geeft, waardoor zijn beelden een harmonie van vormen vertonen. Hij maakte bij voorkeur zittende, gehurkte of staande vrouwelijke naaktfiguren. Bij hem is dus alle dynamiek en impressionisme vreemd. Hij vormt beelden van mensen, maar de gestalten zijn oerfenomenen, geen weergaven die aan modellen zijn gebonden. De plastische expressie berust niet op realistische geste, maar op het volume en de geslotenheid van een grote vorm, die alle activiteit omsluit. Maillols weelderige vrouwelijke naakten met de ronde koppen lijken natuurwezens; ze zijn zwaar van beweging, maar vrij van alle pathos en volkomen onafhankelijk van de belichting. De lichaamsmassa als zodanig is eerder gebouwd dan gevormd. Vandaar dat Maillols creaties in zichzelf rustende gestalten zijn, geen typen of portretten. Terecht is de opmerking: “Maillol volbracht voor de plastiek hetzelfde als Cézanne voor de schilderkunst”. Maillols opvatting van de figuur was er één van basiselementen: kegels, bollen, ruiten, blokken. Zijn vormbegrippen worden gedomineerd door een welhaast archaïsche strengheid en zwaarte; een weergaloze vitale kracht lijkt gevangen in afgeronde en gesloten contouren; de gesloten grondvorm is van een onbewuste zinnelijkheid; en dat terwijl al het fysieke bewust is teruggedrongen.

Bekend zijn zijn houtsneden voor Les éclogues de Virgile (1927), Ars amandi van Ovidius (1935), Daphnis en Chloë (1937), Chansons pour Elles van Verlaine (1939), Ronsard (1940). (Summa; ggk 12-52)

biografie
Na zijn schoolopleiding in Perpignan ging Aristide Joseph Bonaventure Maillol schilderen. Hij verhuist in 1882 naar Parijs, dezelfde tijd dat Claudel in Parijs aankomt, waar hij van 1882 tot 1886 studeert aan de École des Beaux Arts. Hij werkte in Parijs o.a. in het atelier van Cabanel (1882-86).

In 1889 ontmoet hij Bourdelle.

In 1892 raakt hij in contact met de Nabis, Bernard en Denis. Hij raakt diep onder de indruk van Gauguin. De schilderijen van Gauguin maakten grote indruk op hem. Het daarin aanwezige decoratieve element inspireerde hem om te gaan weven (atelier te Banyuls).

De rivier 1939-43

In eerste instantie is Maillol een schilder, maar hij is niet succesvol en daarom stapt hij over naar het ontwerpen van tapijten. In 1893 opent hij zijn eigen tapijtweverij in Banyuls-sur-Mer. Als dit niet langer gaat vanwege een oogziekte wordt hij in 1895 full-time beeldhouwer. In 1896 creëert hij houten beelden en in 1898 begint hij in terracotta te werken.

In 1899 verhuist Aristide Maillol naar Villeneuve-Saint-Georges, waar hij Picasso ontmoet.

Op 40 jaar ging hij beeldhouwen.

In 1902 beleeft Aristide Maillol zijn eerste solotentoonstelling bij Vollard in Parijs.

In 1905 sluit Maillol vriendschap met Matisse en Harry Graf Kessler.

In 1908 bezoekt Aristide samen met zijn mecenassen Graf Kessler en Hugo von Hofmannsthal Griekenland. Deze reis beïnvloedde zijn werk in sterke mate.

1910 Houtsneden en Illustraties bij Daphnis en Chloe en bij Ars Amandi van Ovidius.

In 1912 werkt Aristide Maillol aan een monument voor Cézanne, dat in 1929 in de Tuilerieën wordt opgericht.

Aanvankelijk werkte de inspiratie van Rodin nog na, maar in de jaren twintig en dertig dringt het tot de uiterste vereenvoudiging teruggebrachte klassicisme van Aristide Maillol en Charles Despiau door. Maillol, waarover je tegenwoordig bijna niemand meer hoort spreken, bereikte met zijn vrijstaande beelden van zware gestileerde vrouwen, een sterk ruimtelijk effect. Door de vereenvoudiging van zo'n beeld kregen de houding en de stand daarvan een grote zeggingskracht. Zelfs de bouwbeeldhouwers ontkwamen niet aan de behoefte om hier op hun eigen wijze mee om te gaan en schiepen af en toe vrije beelden waarin de invloed van Rodin, Maillol of Despiau betrekkelijk gemakkelijk aan te wijzen valt.

Monument voor de tussen 1919 en 1933 gesneuvelde soldaten van ZuidWest-Frankrijk.

Ontmoeting met Barlach tijdens een reis door Duitsland.

Maillols muze: Dina Vierny
Het Franse fotomodel van Russische origine Dina Vierny (°1919, Odessa - 2009), de muze en levensgezellin van beeldhouwer Aristide Maillol was reeds op 15-jarige leeftijd - Maillols was toen 75 jaar - zijn model. Daarnaast poseerde ze voor kunstenaars als Henri Matisse, Raoul Dufy. Voor Pierre Bonnard stond ze model voor zijn bekende werk 'Grand nu sombre'. In 1963 doneerde ze de monumentale werken van Maillol die nu in de Jardin des Tuileries staan aan de Franse staat. In 1995 richtte zij het Maillol Museum op in de Faubourg Saint-Germain in Parijs.

1936 Reis door Italie.

In 1939 hervat Maillol de schilderkunst.

Aristide Maillol stierf in 1944 te Banyul sur Mer.

Werken:
. Vrouw met parasol, Parijs, Musée d'Orsay

. Zittende vrouw (Méditerranée), 1901, Winterthur, verz. Oskar Reinhart. De titel Méditerranée gaf hij later aan het beeld.
Men zou Maillol een “klassieke primitivist” kunnen noemen. Hij bewonderde de vereenvoudigde kracht van de vroege Griekse beeldhouwkunst, maar verwierp de latere fasen. Zijn Zittende Vrouw wekt herinneringen op aan de archaïsche en de strenge klassieke stijl, niet aan Phidias en Praxiteles. Deze massale vormen met hun duidelijk omgrensde contouren herinneren ons ook aan Cézannes uitspraak dat alle natuurlijke vormen op de kegel, de bol en de cilinder berusten. Maar het indrukwekkendste van deze figuur is de harmonische, uit het innerlijk komende rust die door geen invloeden van buiten af kan worden verstoord. Een beeld, meende Maillol, moest voor alles “statisch” zijn, evenwichtig als een architectonisch werk; het moest een toestand uitdrukken, waarop druk van buiten geen invloed had. De rusteloze pulserende energie van Rodins werk wees hij af. In dit opzicht kan met de Zittende Vrouw als de tegenpool van Rodins Denker zien. Later heeft Maillol deze figuur Méditerranée genoemd – de Middellandse Zee – om de bron aan te geven waaraan zijn figuur haar aan geen tijd gebonden serene rust ontleende. (Janson 628-629)
Vooral de hurkende en zittende vrouwenfiguren van Maillol hebben als kenmerk zware geladenheid door de rust van in zichzelf verzonken oerkracht. Deze figuren doen geen enkele ingreep in de ruimte, ze hebben die ruimte ook niet nodig. (ggk 12-52)

. Île de France, 1925, brons, hoogte 167, Keulen, Museum Ludwig


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 330.