kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 01-01-2016 voor het laatst bewerkt.

automatisch schrijven

Automatisch schrift

Schrijfwijze waarbij bewust de controle van de rede wordt uitgeschakeld en uitsluitend wordt genoteerd wat spontaan uit het onderbewuste opkomt.

Techniek die Breton samen met een vriend Philippe Soupault, voor het eerst in de jaren '20 toepasten. Deze reeks teksten leidde tot de publicatie van "Les champs magnétiques"' (De magnetische velden). Zij noteerden alles zo snel mogelijk wat in hen opkwam zonder er bij na te denken. Zo hoopten zij wezenlijke zaken op papier te krijgen, zaken die het innerlijk van de mens beroeren zonder dat men zich daarvan bewust is. Breton en zijn medestanders trachtten een soort droomtoestand te bereiken. Het verstand moest hierbij zoveel mogelijk worden uitgeschakeld, zodat de impulsen direct uit het onbewuste kwamen.

Jonge dichters, schrijvers en schilders die zich rond Breton geschaard hadden, beoefenden automatisch schrijven, ze schreven hun dromen op en hielden spiritistische seances waar onder hypnose geschreven of getekend ( zie masson ) werd. Ook werden verdovende middelen gebruikt om te kunnen ‘gehoorzamen aan het denken, zonder de inspraak van de rede'. Het creatieve proces moet zich laten leiden door het onbewuste associatievermogen van de menselijke psyche: de talige uitdrukking moet zich automatisch, zonder bewuste of rationele controle voltrekken. De écriture automatique op basis van onbewuste impulsen moet de rationele logica vervangen.

Het niet-rationele denken en handelen is één van de surrealistische kenmerken. Het automatisch schrijven is de methode, die door de surrealisten gehanteerd wordt om het niet-rationele beeldend of tekstueel vast te leggen.. Het ‘automatisch schrijven' is voor iedereen bruikbaar en komt overeen met het open karakter van het surrealisme. Bij het ‘automatisch schrijven' moet men woorden en zinnen noteren zonder, of in ieder geval vóór, dat deze tot het bewustzijn doordringen. Het woord schrijven is te vervangen door het tekenen of het schilderen, etc..

Le Cadavre Exquis
Het door de surrealisten in de literatuur geïntroduceerd spel (voor vijf personen oorspronkelijk), waarbij zonder elkaars tekst te kennen aan een door de eerste deelnemer neergeschreven substantief, door de volgende deelnemers beurtelings respectievelijk een adjectief, een werkwoord, een substantief en een adjectief toevoegt. Uitkomst van het spel zijn grammaticaal correcte, maar inhoudelijk compleet onverwachte constructies zoals het beroemde Franse voorbeeld, de eerste op deze wijze verkregen zin: "Le cadavre exquis boira le vin nouveau".

Ieder krijgt een vel papier waarop hij een zelfstandig naamwoord schrijft. Vervolgens wordt het papier zo omgevouwen, dat het geschrevene niet meer zichtbaar is. De buurman schrijft het volgende woord of zinsdeel op, vouwt het papier weer om en gaf het door. De eerste zin die men via dit spelletje verkreeg, gaf er de naam aan: "Le cadavre exquis boira le vin nouveau" (het kostelijke kadaver zal de nieuwe wijn drinken). De meest vreemdsoortige combinaties kunnen op deze wijze ontstaan en dat was nu precies de bedoeling van de schrijvers. Zij wilden hun fantasie laten prikkelen door zaken die buiten de realiteit lagen.

Breton zag in de boven beschreven methoden om spontaan te schrijven onmiddellijk mogelijkheden voor de beeldende kunst. Diverse malen maakte hij samen met beeldende kunstenaars tekeningen volgens hetzelfde systeem als "Le cadavre exquis" door een vel papier in meerdere vlakken te vouwen. Ieder tekende dan een deel. De eerste artiest tekende bijv. een kop, de tweede het bovenlichaam, de volgende het onderlichaam. Aldus ontstond dan een bizarre tekening.

Het Cadavre Exquis liet de stem van het onbewuste aan het woord, beweerden de surrealisten. De door hen toegepaste methode van automatisch schrijven moest naar hun mening om te zetten zijn in een proces waarbij de kunstenaar zijn pen of penseel beweegt zonder er bewust richting aan te geven.'

Vijftigers
Bij de associatieve techniek van veel Vijftiger-poëzie komen spontane woordverbindingen voor die sterk doen denken aan automatisch schrift, zoals bijv. in Kouwenaars gedicht ‘Als een ding' uit Zonder namen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1829.

Tweets by kunstbus