kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Bill Viola

Bill Viola met zijn vrouw Kira Perov

Bill Viola, Amerikaanse kunstenaar geboren te Flushing, New York in 1951.

Bill Viola, volgens The Observer 'the Rembrandt of the video age', werkt al met video sinds de jaren zeventig en geldt als de belangrijkste video-kunstenaar van deze tijd.

Als student aan de kunstschool van de Syracuse University interesseerde hij zich meteen voor videokunst. Die stond op dat ogenblik nog in haar kinderschoenen. Viola liet geen kans voorbijgaan om zich in het medium te bekwamen. Nog als student assisteerde hij in het Everson Museum of Art in Syracuse videokunstenaars als Nam June Paik bij de voorbereiding van hun exposities.

In 1974 werkte hij in Florence in een studio voor videokunst samen met prominente artiesten. In de loop der jaren was hij artist in residence bij televisiemaatschappijen, bij Sony in Japan, in een ziekenhuis en in een dierentuin. Zo volgde hij de snelle ontwikkelingen van de digitale beeldtechnologie en de mogelijke toepassingen ervan op de voet.

Bill Viola woonde van 1980-1981 met zijn vrouw Kira Perov in Japan, via een cultureel uitwisselingsprogramma. Hij studeerde daar Zen Boeddhisme met master Daien Tanaka en geavanceerde video-technologie aan de Sony Corporations Atsugie Laboratories.

Zijn oeuvre geniet een internationale faam. Prestigieuze prijzen en een eredoctoraat vielen hem te beurt. Hij heeft tentoonstellingen gerealiseerd in verschillende instellingen zoals The Museum of Modern Art in New York (1987), The Contemporary Arts Museum in Houston (Texas 1988), la Fondation Cartier pour l'art contemporain in Jouy-en Josas (Frankrijk 1990) en het Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia de Madrid (1993). Sinds 1997 kon het werk van Viola op regelmatige tijdstippen bekeken worden in de Biënnale van Whitney, Whitney Museum of Art in New York en in de Dokumenta in Kassel (Duitsland).

Vooral zijn installaties hebben de kracht om de toeschouwer totaal op te nemen in het werk. Men wordt aangesproken op alle mogelijke waarnemingsvormen. De beelden hebben een stille schoonheid maar toegepast in de video-installaties confronteren ze de kijker op een directe en onverbiddelijke manier. Viola beheerst de tegenstelling tussen vloeiende en onderbroken tijd op een indrukwekkende manier.

Techniek is een belangrijk onderdeel van Viola's werk maar dringt nooit op de voorgrond; het blijft slechts het medium dat de werken mogelijk maakt. In zijn loopbaan als kunstenaar vallen twee eigenschappen op: zijn leergierigheid op het vlak van geavanceerde beeldtechnologie en zijn geestelijke openheid. Viola's reizen voedden zijn leergierigheid, maar dit niet alleen. Ook is er zijn belangstelling voor de rituelen en de geestelijke erfenis van niet-westerse culturen, zoals het Tibetaanse Boeddhisme en het Hindoeisme. Die belangstelling verklaart mede de buitengewone intensiteit van zijn werk. Zijn technische competentie staat volledig ten dienste van een diepmenselijke en spirituele inhoud. Zijn installaties zijn dan ook niet spectaculair te noemen. Het gaat nooit om show, maar om bezinning en verdieping.

Bill Viola is een representant van de eerste generatie die gebruik kon maken van video apparatuur en ontwikkelde een sterke visuele esthetiek waarmee hij de video kunst uit het 'ondergrondse' circuit haalde. Viola's thematiek is gerelateerd aan de essentie van het bestaan: geboorte, mortaliteit en de dood. De ervaring van deze thema's in zijn installaties is af en toe zo intens dat de zintuigen het in een instinctieve reactie van het verstand winnen.

In 1989 maakte Bill Viola de videofilm The passing naar aanleiding van het overlijden van zijn moeder. Het is een indrukwekkende beeld-sculptuur waarin de kunstenaar vat wil krijgen op het onbegrijpelijke van de overgang van leven naar dood en van dood naar leven. Door de sterk vertraagde weergave van de opnamen verliest de kijker het gevoel voor tijd: Bill Viola schept zijn eigen tijd of liever: plaatst zichzelf en de toeschouwer buiten de tijd.
'The Passing' biedt een synthese van een periode in het werk van Viola. De video begint met een beeld van een nachtelijke hemel die ruimte maakt voor een waterstraal, waarin een bijna onzichtbare figuur vecht om boven te blijven. Zal deze persoon zich weten te redden? Zo ziet het ernaar uit: een zelfmoordsprong wordt omgedraaid en de persoon die springt keert terug naar de hemel. Maar daar verschijnt de kunstenaar onder het water, alsof hij verdronken was. Of misschien identificeert hij zich met de baby in de buik van de moeder, of misschien is hij bij zijn moeder. De videofilm heeft het duidelijk over de geboorte van een kind en de dood van de moeder, twee gebeurtenissen die op korte termijn in het leven van de kunstenaar plaatsvonden. Toch zijn de werkelijke inhoud en het mysterie van The Passing ook en vooral de opkomst en het teloorgaan van het water. Viola confronteert de toeschouwer met beklemmende en enigmatische beelden. Zij zijn opgediept uit de duistere reservoirs van de droom en het onderbewuste.

Zijn onderwerpen zijn vooral gericht op de 'condition humaine'. Zo ook de installatie 'Stations' uit 1994, bestaande uit 5 projectieschermen waarop beelden van het menselijk lichaam onder water worden geprojecteerd. Het beeld dat op zijn kop wordt geprojecteerd, wordt rechtop weerspiegeld in een zwarte, gepolijste granietplaat die er onder ligt. Op het eerste gezicht is er een atmosfeer van mysterieuze, serene schoonheid die overvleugeld wordt door een zeer verontrustend aspect van stil geweld en wanorde met de ontwortelde, geïsoleerde, doelloos drijvende lichamen die een oneindige staat tussen droom en dood oproepen.

In 1995 vertegenwoordigde hij de Verenigde Staten op de Biennale in Venetië. Op het eeuwfeest van de Biënnale van Venetië in 1995 verraste Bill Viola het publiek met de spannende tentoonstelling Buried Secrets. Het Amerikaanse paviljoen was ingericht met een vijftal krachtige videoinstallaties. Je kwam binnen in Hall of Whispers, in een donkere ruimte met aan weerszijden videoprojecties - portretten van anonieme activisten wier mond gekneveld was. Door de doeken heen klonk duidelijk hun protest en gejammer. De bezoeker, die even dacht verlost te worden van het gewoel buiten, werd geconfronteerd met een keiharde politieke realiteit. Viola riep beelden op van executies en andere gruwelijkheden, en slaagde er wel in - anders dan de meeste dagelijkse nieuwsbeelden op de televisie - de kijker persoonlijk en fysiek bij die wandaden te betrekken.

In een van de werken, 'The Crossing' (1996), zien we op een enorm scherm een man in slow motion het beeld in lopen. Hij stopt tenslotte en staat stil. Een druppel water ketst op zijn hoofd, geleidelijk wordt het een straaltje en tenslotte wordt de man volkomen weggevaagd door een stortvloed van water. Op de andere zijde van het scherm loopt op het zelfde moment een man het beeld in. Hij stopt, en kleine vlammetjes beginnen aan zijn voeten te likken. Binnen enkele momenten staat de man in lichterlaaie en verdwijnt zijn lichaam volkomen in de vlammenzee. Wanneer het geweld stopt, is alles wat er nog over is een paar flakkerende vlammetjes en een enkele druppel water.

Zijn grote overzichtstentoonstelling in 1998 in het Stedelijk Museum trok meer dan 100.000 bezoekers.

Onlangs realiseerde hij voor het Deutsche Guggenheim in Berlijn zijn grootste werk Going Forth By Day.

Bill Viola heeft met kunstenaars als Bruce Nauman, Gary Hill en de wat jongere Tony Oursler het medium video tot volwassenheid gebracht. Met name de laatste jaren toont Viola zich een meester in dit medium, dat ongeveer even oud is als hijzelf. De videokunst staat niet meer op zichzelf, maar is met de computer, film en fotografie een spannende kruisbestuiving aangegaan.

Bill Viola woont thans op Long Beach, Californië. Hij werkt als leraar aan het Getty Research Insitute for the History of Art and the Humanities in Los Angeles.

Websites: www.billviola.com


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2016.