kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Canaletto

Canaletto door Visentini, een van zijn navolgers

Italiaanse schilder, tekenaar en etser, geboren 28 oktober 1697 in Venetië - overleden 19 april 1768 Venetië.

Giovanni Antonio Canal(e), beter bekend als Canaletto, was een internationaal gewaardeerde schilder van realistische, bijna fotografische Venetiaanse Vedute (stadsgezichten). Wie vandaag aan het Venetië van weleer denkt, ziet vaak werk van Canaletto in gedachten.

Zijn vroege werken vertonen vrij zware licht-donker contrasten; later klaarde zijn palet op; het licht doorstraalt weidse ruimten onder ijle luchten.
Zijn laatste werken vertonen academische trekken in een te grote precisie, waardoor zij stijf en houterig aandoen.
Canaletto liet vele, snel geschetste, haast ‘impressionistische’ tekeningen na; de interessantste biedt zijn schetsboek (Accademia, Venetië). Ook is een groot aantal etsen van hem bewaard gebleven (facs. uitg. 1976), waarin hij het licht met grafische middelen trachtte te vangen en op penseelstreken gelijkende dunne golflijnen aanbracht.

Zijn manier van schilderen vond veel navolgers, maar nog meer vervalsers, die echter geen van allen zijn helderheid en intensiteit bereikten. Hernieuwde belangstelling voor zijn werk (dat zich voor een groot deel in Engeland bevindt, o.m. in de Wallace Collection, Londen) rijpte in de 19de eeuw bij schilders als Richard Parkes Bonington, John Constable en Jean-Baptiste Camille Corot.

Zijn neef Bernardo Bellotto wordt eveneens Canaletto genoemd.

Biografie
Aanvankelijk was hij leerling van zijn vader Bernardo Canal, die hij theaterdecors hielp schilderen. In 1719 ging hij naar Rome en begon daar naar de natuur te werken. In Rome kwam hij in aanraking met de vedutenschilder Giovanni Paolo Pannini.

In 1720 teruggekeerd geeft de Venetiaanse adel Canaletto opdrachten hem te laten afbeelden wat zij voor hun stad willen verwezenlijken. Ze geven hem als opdracht werken in opbouw af te beelden in delen van de stad die voor de toerist niet meteen zo interessant zijn.

Al snel begon hij van zijn geboortestad tal van ‘vedute’ (stadsgezichten) te maken, o.a. van het Canal Grande, het Rialto en van vele kerken.

De Santa Maria della Salute te Venetië, gezien vanaf de Piazetta, olieverf op doek, 59x33, Londen, Wallace Collection
De volkomen natuurgetrouwe weergaven van een landschap of een aanblik van een stad, de zgn. vedutenkunst, was in Italië vóór de 18de eeuw, in tegenstelling tot in de Nederlanden, van ondergeschikt belang. Maar door Canaletto begon zij, vooral in Venetië, tot grote hoogte te stijgen. Zijn werk, dat een hooglied op de schoonheid van de lagunestad is, onderscheidt zich vooral door helderheid en juist' weergave. Het is gedoopt in een gelijkmatig doorschijnend licht dat elk detail van de gebouwen doet uitkomen. De figuren die de straten en pleinen levendig stofferen zijn zo verdeeld dat men uit hun verschil in grootte vrijwel precies de diepte van de ruimte afleiden kan. Ook heeft Canaletto op zijn 'Molo' (aanlegplaats) gebruikt gemaakt van de strepen op het plaveisel om de breedte en diepte van zijn plein vrijwel topografisch weer te geven, zodat de beschouwer zich er een volkomen juiste voorstelling van kan maken. Ondanks de levendigheid van de vele rijk gevarieerde weergaven van de verschillende punten van de stad verlenen deze minutieus weergegeven bijzonderheden toch een zekere nuchterheid aan zijn schilderijen.

Na 1740 legde hij zich ook toe op de zgn. capricci, gefantaseerde landschappen, opgebouwd uit aan de werkelijkheid ontleende elementen. De eigenlijke start van het toeristisch getinte stadsgezicht heeft veel te maken met de overtuiging dat Venetië een tweede Rome is. De Venetianen zijn ervan overtuigd dat de toeristen de antieke grootsheid evengoed in hun stad kunnen terugvinden. Gefantaseerde ideaalbeelden van de stad met klassieke gebouwen uit de oudheid op plaatsen waar die niet staan, en nooit gestaan kunnen hebben, zijn erg in trek. Op die manier wordt doelgericht een stereotiep en onrealistisch beeld van de stad geschapen.

De toeristen, voornamelijk van gegoede Engelse afkomst, worden Canaletto's belangrijkste klanten. Zijn werken vonden m.n. bij John Smith, Brits consul te Venetië, gretig aftrek. Voor hem vervaardigde Canaletto een serie van 36 vedute en later 13 geïdealiseerde landschappen, zoals hij die in Rome vanaf 1742 ging schilderen.

Toen het Engelse bezoek afnam en de markt verzadigd was, besloot Canaletto halverwege de achttiende eeuw naar Londen te verhuizen, de grootste stad van de wereld. Driemaal reisde hij naar Engeland (1746–1750, 1751–1753, 1754), waar hij een rijk arbeidsterrein vond en o.a. gezichten op de Theems schilderde.

De toeristen in Venetië blijken stilaan ook oog te hebben voor het 'pittoreske' in de stad. Deze realistischer manier van kijken brengt op haar beurt een nieuw cliché voort, dat volgens sommigen in onze tijd nog voortleeft. Anderzijds blijft men de geïdealiseerde stad afbeelden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 880.