kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13 12 2016 013:20 voor het laatst bewerkt.

Caravaggisme

Een groep schilders uit Utrecht maakte aan het begin van de 17de eeuw een reis naar Italië, waar ze zeer onder de indruk waren van het werk van caravaggio. Wat hen aansprak in het werk van caravaggio waren onder andere zijn realistische behandeling van sacrale onderwerpen, zijn monumentale composities en zijn gebruik van clair-obscur: de contrasten van licht en schaduw die hij gebruikte om de dramatische kracht van een tafereel te verhogen.

De eerste groep schilders bestond uit o.a. Hendrick Terbrugghen, Gerard van Honthorst en Dirck van Barburen. Zij waren degenen die anderen weer beïnvloed hebben, zoals Abraham Bloemaert en Paulus Moreelse.

Een verklaring voor het feit dat vooral in Utrecht Caravaggio's schilderswijze navolging kreeg, is dat in Utrecht een (Katholieke) aartsbisschop resideerde, terwijl elders in het Noorden steeds meer het protestantisme op kwam. De zestiende eeuwse paus Adrianus VI was uit Utrecht afkomstig. Utrechtse schilders kregen nog steeds opdrachten voor groot opgezette religieuze werken en werden in historisch schilderen opgeleid.

De Utrechtse caravaggisten schilderden hoofdzakelijk historie- en genrestukken en deze trend duurde van 1620 tot ongeveer 1630.

De Utrechtse kunstenaars bewonderden niet alleen de religieuze elementen in het werk van caravaggio. Ze namen ook de in heldere kleuren geklede jongemannen over. De schilders Ter Brugghen en Honthorst namen zulke figuren apart, voorzagen hen van muziekinstrumenten of wijnglazen en plaatsten hen veelal aan een open raam of achter een balustrade, vanwaar zij de beschouwer direct aankijken. Het duister coloriet van caravaggio maakten ze lichter.

Karakteristiek voor de Utrechtse Caravaggisten zijn het kleurengamma, de vrij donkere figuren tegen vrij lichte achtergronden en een voorkeur voor figuren ten halven lijve en voor bepaalde bijbelse en pastorale onderwerpen.

Het werk van de Utrechtse Caravagisten wordt gekenmerkt door de sterke en eenvoudige compositie en het effect van het schilderij werd versterkt door het kleurcontrast tussen donker en licht. Deze stroming was meteen een succes en veroorzaakte een breuk met het manierisme.

De Utrechtse Caravaggisten hadden voornamelijk succes in Utrecht, maar hun invloed is van groot belang geweest voor de latere ontwikkeling van de schilderkunst in Nederland tijdens de 17de eeuw. Ondermeer Frans Hals en rembrandt namen enkele stijlkenmerken over van de Utrechtse Caravaggisten.

De Nederlandse Italianisanten (Jan Both, Pieter van Laer, Cornelis van Poelenburch) legden zich anders dan de Caravaggisten, die religieuze, historie en mythologische scènes uitbeeldden, toe op het landschap. In hun ogen groeide het Italiaanse landschap uit tot het veelgedroomde Arcadië, niet minder dan een paradijselijke staat van leven. Net als de Nederlandse Caravaggisten schiepen ze een geïdealiseerde wereld die er in werkelijkheid minder mooi uitzag.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 24.