kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 16 12 2016 10:02 voor het laatst bewerkt.

Charlotte Schleiffert

Charlotte Schleiffert (Tilburg, 1967)

Nederlandse kunstenares,

Charlotte Schleiffert studeerde af in 's Hertogenbosch en vervolgde haar studie aan de post-academische opleiding Ateliers '63 in Haarlem. Zij woont en werkt in Rotterdam, maar nooit ononderbroken. Via lange reizen door Europa, de Verenigde Staten, Cuba, Mexico, Thailand, Tibet en China verlegt zij de horizon. Haar werk weerspiegelt haar reizen over de wereld en haar leven in het hart van de stad, even rauw als sensueel. In 1999 ontving zij de hoofdprijs van de Prix de Rome voor de schilderkunst.

 Tibetan Girl 2007

Schleiffert brengt het menselijke rollenspel in beeld: het treffen tussen man en vrouw, arm en rijk, zwak en sterk. Popsterren, pin-ups en zelf verzonnen helden en heldinnen treden op, zij aan zij met guerrillastrijders en heroïneprostituees. Schleifferts overrompelende stijl ondersteunt een thematiek van macht en wellust, verleiding en verderf.

Charlotte Schleiffert laat zich inspireren door de hardheid van het leven, zoals verbeeld op foto's, maar ook uit de nabije omgeving van haar atelier. Het werk provoceert zonder platvloers te zijn. Uitbundig stelt Schleiffert de mens - overgeleverd aan de willekeur van zijn driften - centraal. De erotische lading verwordt nergens tot pornografie, haar schilderijen gaan niet over seks, maar over de verschillende seksen en over emotionele ervaringen die iedereen heeft en die te maken hebben met liefde, macht en geweld. Schleiffert schildert het mens-zijn in volle omvang en dit mag naar hartelust prikkelen of als ongemakkelijk worden ervaren.

Schleifferts tekeningen en schilderijen kenmerken zich door hun enorme afmetingen en de toepassing van verschillende technieken, schilderkunstig en sculpturaal. Haar veelkleurige, met collages van zilverpapier en glansfolie verhevigde figuren komen bijna los van de achtergrond. De door Schleiffert gecultiveerde stijl, heftig en ogenschijnlijk rauw, heeft een direct, zinnenprikkelend effect, maar is ook dienstbaar aan de door haar uitgewerkte thematiek van macht, wellust, verleiding en verderf.

Charlotte Schleiffert haar eerste solopresentatie in Nederland, in Museum Boijmans Van Beuningen. De royale selectie van haar monumentale tekeningen en schilderijen in het museum gaat vergezeld van een rijk geïllustreerde monografie. Deze rijk geïllustreerde publicatie bevat twee teksten. Wilma Sütö (conservator Stadscollectie Rotterdam) belicht de achter-gronden van het werk van Charlotte Schleiffert. Xandra Schutte (hoofdredacteur Vrij Nederland en auteur van Maskerade), sluit met haar tekst aan op thema's in de schilderijen en tekeningen van Charlotte Schleiffert.
Ze ziet eruit als een femme fatale, met haar hoge hakken, felrode lippenstift, handtasje en donkere zonnebril. Maar het schaamhaar dat onder haar blauwe hotpants uitpiept, oogt minder vrouwelijk. Twee roze borstjes steken, als de billen van een baviaan, af tegen haar bruine, behaarde romp. Op haar hoofd draagt ze een soort helm, zodat we nooit zeker zullen weten of deze geschilderde, meer dan levengrote figuur nu een man is of een vrouw. De travestiet, of transseksueel, is nog een van de beschaafdste types op de overzichtstentoonstelling van Charlotte Schleiffert in Museum Boijmans Van Beuningen. De portrettengalerij die zich rondom het trappenhuis van het museum uitstrekt, omvat ook eenbenige prostituees, pooiers met rattenkoppen of ramshoofden, Hells Angels en copulerende koppels, of trio's - dat is door de wirwar van ledematen en geslachtsdelen niet altijd even duidelijk. Stuk voor stuk zijn ze getekend door hun leven in de goot. Maar hun verminkingen dragen ze met waardigheid. Deze freaks zijn, zoals de kunstenaar haar creaties zelf noemt, overlevers.

 Chinese Opera Singer, 2007


Glamour en de goot
Fantasie en realiteit komen op een indringende manier samen. Schleiffert schildert kruisingen van mensen die ze tegenkomt op straat met beroemdheden van tv of van foto's in kranten, tijdschriften en boeken. ‘De plaatjesmaatschappij gaat open als een poppenkast, waarin de gasten van Jan Klaassen en Katrijn door Schleiffert zijn opgemaakt en uitgelicht.' Zo schrijft Wilma Sütö, conservator van de Stadscollectie Rotterdam, in het boek bij de tentoonstelling. ‘Over het gezicht van seksbom Pamela Anderson valt ineens een harde zwarte schaduw, alsof haar trekken zijn getekend door het nachtleven van de hoeren die tippelen op de Keileweg, vlakbij Schleifferts atelier in Rotterdam. De kunstenaar versnijdt het leven in de goot met de glamour van het idolendom.'

Feel no shame
FEEL NO SHAME bloklettert Schleiffert in 1999 op één van haar schilderijen; FEEL NO PAIN op een ander doek uit hetzelfde jaar. Deze regels konden haar lijfspreuk zijn. Ze vormen een refrein dat doorklinkt in al haar werk. Schleiffert voert de levensdrift op. Haar assertieve figuren, meestal vrouwen, ademen hete wellust, naast ongenadige bloeddorst. Zij geven zich bloot in krachtmetingen met elkaar én met het publiek. Het zijn ‘overlevers', zoals Schleiffert zegt, krijgers in de strijd om het bestaan. Tegelijk zijn het stand-ins: groteske types die het rollenspel in de massamedia reflecteren. En persifleren.

Talloze persfoto's vormen de bron van Schleifferts werk: zij zoekt het leven achter de afdruk op, en trekt het er achter vandaan. Als in een persoonlijke controle op de media, reist de kunstenaar de wereld rond en vormt ze de documentaire beelden om in haar eigen werk.
Zo zet Schleiffert de schilderkunst in de eigen tijd. Ze verruimt het medium door een vrije, sculpturale toepassing van technieken op doeken van fenomenaal formaat. En daarnaast geeft de directe wisselwerking met de actualiteit, die correctie op het gemechaniseerde wereldbeeld, haar schilderijen een dringende dynamiek. Xandra Schutte, cultuurcriticus en hoofdredacteur van Vrij Nederland, constateert niet voor niets in de monografie: ‘Het werk van Schleiffert kolkt, leeft en staat in brand.'

Schleiffert is in de loop der jaren milder geworden, zo blijkt uit deze tentoonstelling. In haar vroegere werken wilde ze zich nog wel eens ontpoppen als feministe met haar op de tanden. Eind jaren negentig schreef ze bijvoorbeeld vol vuur teksten als 'Men are dogs' of 'Elimination of men' op haar doeken. En ook een schilderij als Over het aborteren van meisjes (2000), waarop te zien is hoe een bloedrode foetus van purschuim uit de vagina van een voorovergebogen vrouw spat, liet weinig aan de verbeelding over. Die mannenhaat heeft inmiddels plaatsgemaakt voor hippie-achtige lieflijkheid. Nu staan er woorden als 'You bring light in' en 'Keep the faith' tussen de patronen van bloemen en vogels.

 In grote delen van de wereld blijft het licht uit, 2005


Wat gebleven is, is de felheid waarmee die onderwerpen in beeld worden gebracht. Geen kunstenaar die verf met zoveel agressie op doeken of vellen papier kan smijten als Charlotte Schleiffert. Allerlei soorten materialen en technieken - eitempera, acrylverf, olieverf, conté, potlood of pastelkrijt - worden door de kunstenaar zonder hiërarchie door en over elkaar heen gebruikt. Ze schrikt niet terug voor heftige kleurcontrasten, verfdruipers of slordige penseelstreken. Integendeel. Als de compositie haar niet heftig genoeg is, voegt ze er graag nog wat attributen aan toe, zoals stukken kippengaas, plastic, nepbont of aluminiumfolie.

Aan de vele vlekken en voetsporen op de witte ondergrond is af te lezen hoe ruig dat proces eraan toegaat. Charlotte Schleiffert zit tijdens het schilderen boven op haar werken, ze kruipt en loopt eroverheen. Pas als de schilderijen aan de muur hangen, kan ze het resultaat overzien. Dat verhoudingen daardoor niet altijd kloppen - veel figuren hebben karikaturaal grote hoofden - hindert niet. Als een lichaam niet helemaal op het papier past, plakt Schleiffert de kop er gewoon los bovenop. Die brutaliteit is tegelijkertijd ook de charme van haar kunst. Slordigheid is het echter niet: Schleiffert hecht een groot belang aan de formele beeldaspecten van haar werk en vlakverdeling, compositie en kleurgebruik zijn van cruciale betekenis.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 8.