kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

cire perdue

Cire Perdue : (verloren was)

Kenmerkend bij deze methode is - de naam zegt het al - dat de vorm in was verloren gaat. Het grote voordeel is dat de te gieten vorm in één geheel, zonder deelnaden, kan worden gegoten, waardoor er met een beetje geluk en veel wijsheid nauwelijks hoeft te worden gelast of geslepen.

Deze methode werd aan het eind van de negentiende eeuw ontwikkeld toen de beeldhouwers onder invloed van het impressionisme een steeds ruwer en schilderachtiger oppervlak gingen modelleren. Dankzij de mogelijkheden van gelantine en rubber (siliconen) vorm kunnen sindsdien scherpe wasgietsels en vervolgens bronsgietsels worden gemaakt van beelden met een slecht lossend, oneffen oppervlak. De siliconenvorm is elastisch en flexibel.

De ‘cire perdue'-methode is een techniek die nog steeds van groot belang is en waarbij het een groot voordeel is dat de huid van het beeld, onder invloed van het stookproces dat de mal in de oven ondergaat, een bijzondere kleur en karakter krijgt.

Nieuwe giettechnieken worden ontwikkeld en behalve in brons wordt nu ook in aluminium, ijzer en roestvrij staal gegoten.

De procedure van de 'Cire perdue' bij grote holle beelden
Grotere beelden worden bij voorkeur niet massief gegoten. Ze zouden immers veel te zwaar en vanwege de prijs van brons te duur worden.

1. De creatie van het originele kunstwerk.
De kunstenaar levert het beeld af in een willekeurig materiaal bij de gieterij.

2 Op dit prototype wordt een mal gemaakt.
Deze mal bestaat uit (siliconen)rubber (met steunmal van gips). Dit elastisch materiaal reproduceert het origineel tot in de fijnste details. Wanneer mogelijk kan een gipsmal volstaan.

3 Een afgietsel produceren.
Dit gebeurd door in de (negatieve)mal hete was te gieten. Deze was stolt van buiten naar binnen. Wanneer de buitenkant voldoende gehard is en de was middenin nog vloeibaar, wordt de overtollige vloeibare was eruit gegoten. Meestal tot een laag was van 4 à 6 millimeter. Het holle model van een dunne laag wordt nu gevuld met vuurvast kernmateriaal.

4 Op dit wasmodel worden gietkanalen aangebracht.
Nadat de rubberen mal is verwijderd, wordt het wasmodel geretoucheerd en voorzien van ontluchtingskanalen en een giettap. Om ervoor te zorgen dat het kernmateriaal op zijn plaats blijft zitten worden door de waslaag spijkers in het kernmateriaal gestoken.

5 De refractaire mal.
Het wasmodel wordt in een bekisting (hout, pvc) geplaatst. - Een massa van gips, chamotte en water wordt rondom het wasbeeld gegoten. Als deze massa is uitgehard, wordt de bekisting verwijderd en gaat de vuurvaste mal vervolgens in een uitstookoven, die wordt verhit tot 650oC, om het chemisch gebonden water en het was te verwijderen.

Na enkele dagen is de was gesmolten en kan de holle ruimte die is ontstaan met het vloeibare brons van ongeveer 1000 graden worden volgegoten. De nu nog warme gietvormen moeten worden gefixeerd in bijvoorbeeld ijzeren tonnen om te voor komen dat de vormen barsten en of knappen bij het ingieten van het brons. Tevens krijgt de mal geen kans om uittezetten.

Na afkoelen wordt de vuurvaste mal verwijderd door stuk te slaan en bekomt men het brute bronzen gietstuk, het kan nu worden afgespoten en afgewerkt. Dit wordt dan verder mechanisch afgewerkt, opgelast, gepolierd en gepatineerd.

Omdat je bij deze methode de silicone rubberen mal overhoudt kun je steeds weer afgietsels maken en zodoende seriematig werken.

Procedure bij kleine massieve beelden
De kunstenaar boetseert in was een model van bijvoorbeeld een staande vrouw. Aan haar voeten wordt, eveneens van was, een gietkanaal bevestigd. Het geheel wordt ingepakt in een dikke laag vuurvast materiaal en in de oven gelegd zodat de was kan smelten en uit de vuurvaste vorm kan lopen. Door het gietkanaal wordt vloeibaar brons gegoten dat zich in de holte verspreid. Als het brons gestold is kan de vuurvaste vorm er afgehaald worden. Het gietkanaal van brons wordt afgezaagd en het beeldje wordt afgewerkt (geciseleerd) en voorzien van een zogenaamd patina. Door inwerking van bepaalde chemicaliën op het brons krijgt het beeld dan een groene, bruine of zwarte kleur. Men kan er ook voor kiezen niet zelf het beeld te patineren, maar het weer zijn invloed uit te laten oefenen op het brons. .


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1113.