kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Claude Lorrain

Claude Lorrain (ca 1600 - 1682)

Zeventiende-eeuwse Franse schilder en graveur, 1600 Chmagne aan de Moezel - 23.11.1682 Rome

Claude (le) Lorrain is genoemd naar zijn geboortestreek Lotharingen. Zijn eigenlijke achternaam is Gellée.

Lorrain had geen klassieke opleiding gehad; in zijn geboortestreek Lorraine was hij banketbakkersleerling geweest. Men zegt ook, dit is een beroemde anecdote, dat het in Rome was dat Claude Gellée, die bakker was voordat hij de beroemde schilder werd die wij kennen, bij een experiment de eerste bladerdeeg uitgevonden heeft. Latijnse poëzie heeft hij waarschijnlijk alleen in vertaling kunnen lezen, en toch hebben zijn schilderijen het beeld van het landschap dat die poëzie in de Europese geest oproept voor altijd bepaald.

Lorrain trok niet als schilder, maar als suikerbakker naar Rome. In 1617 was hij er leerling van Agostino Tassi, een decoratief landschapschilder, die hem leerde landschappen schilderen volgens de werkwijze van Carracci. Bij zijn tweede verblijf te Rome in 1627 werkte hij veel samen met Sandrart, daarna met Nicolas Poussin, wat in de latere schilderijen duidelijk is waar te nemen.

Vermaard zijn zijn serene watervlakten met beboste oevers onder fijngesluierd ochtend- of avondlicht, een enkele maal onderbroken door een tempel of andere voorstelling. Zijn werk had een grote invloed op de impressionisten.

In een gesprek met Eckermann (10 april 1829) zegt Goethe over Claude Lorrain, de beroemde landschapschilder uit Lotharingen: 'Zijn schilderijen geven de hoogste waarheid, maar geen spoor van de werkelijkheid weer. Lorrain kende de reële wereld tot in de details, en hij gebruikte die om uitdrukking te geven aan de schoonheid van zijn ziel, en dat is het echte ideële, dat zich zo van reële middelen weet te bedienen dat de schijnbare waarheid een misleiding schept die haar werkelijk doet schijnen.' Zoals Goethe terecht opmerkte was de werkelijkheid zijn feitelijke school; hij zwierf rond in de omgeving van Rome en al tekenend en schetsend verdiepte hij zich in het landschap. De schoonheid ervan legde hij neer in zijn stukken die de details ervan tot een rustig idealisme verenigen. Aan zijn manier om groepen mensen te doen samensmelten met het landschap bespeurt men de invloed van Elsheimer wiens werk Lorrain in Rome leerde kennen en dat hij diep bewonderde. Het zijn meestal herders, nimfen, silenen, en ook Vergiliaanse arcadische taferelen die op de zachte weiden afgebeeld zijn, niet de grote antieke goden. De zeekust met zijn talloze bochten, die Claude tijdens zijn verblijf te Napels leerde kennen, gloeit in de kleuren van de op- of ondergaande zon; het water wordt niet door stormen beroerd, maar is glad als een spiegel. Als hij architectuur uitbeeldt is dat niet de grote bouwkunst van Rome. Licht van vormen en door de zuilenrijen open voor de omringende natuur lijken zijn bouwsels een deel van de natuur, geheel gehuld in het rustig vervloeiende licht waarvan het geheel steeds doordrongen is. (Summa; KIB bar 28-29)

Biografie
Claude Lorrain, geboren in Lotharingen, toen dit hertogdom nog deel van het Keizerrijk was, máár in het stadje van Chamagne, dat min of meer tot het Koninkrijk van Frankrijk hoorde, ging op jonge leeftijd, naar Rome waar hij zijn hele leven zou wonen. In Rome bekwaamde hij zich als leerjongen bij een decoratieschilder in het vak.

Uitzonderingen van zijn verblijf in Rome waren een verblijf in Napels en een poging zich in Nancy te vestigen. In 1627 keert hij terug naar Rome waar hij zal blijven tot aan zijn dood.

Met Poussin, is Claude Lorrain de andere grote Romein van Franse herkomst, en de twee kunstenaars hebben elkaar zonder twijfel gekend. Rome, de andere uitverkoren stad van de Europese kunstenaars naast Parijs in de zeventiende Eeuw, was een toen vruchtbaar terrein voor de Franse èn Nederlandse kunstenaars.De avant-garde van de landschapsschilderkunst maakt het mogelijk voor Claude Lorrain om in het atelier van zijn eerste meester Agostino Tassi kennis te maken met de vernieuwingen van Dominiquin, de landschappen van de Vlaming Paulus Bril, Poelenburgh, Herman van Swanevelt (met wie hij een huis deelde)

Werken:
. De kust van Delos en de inscheping van Aeneas, olie, 101x134, Londen, National Gallery
De Aeneas van Vergilius speelt bij Lorrain telkens weer een rol. Maar niet het dramatische, zoals de ontmoeting met Dido of de brand van Troje, beeldt hij uit, maar de inscheping van de held in Delos of de idyllische tafereeltjes in Italië voor de stichting van Rome. Zij komen overeen met de poëzie die bij Lorrain de natuur en de verhouding van de mens tot zijn omgeving vervult. (KIB bar 29)

. Pastoraal (Arcadisch landschap), ca. 1644, olieverf, 98x137, Grenoble, Musée des Beaux-Arts


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 544.