kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-01-2016 voor het laatst bewerkt.

de dood

Memento mori is een Latijnse zin die traditioneel wordt vertaald als gedenk te sterven. Vrijere vertalingen zijn Bedenk dat u sterfelijk bent of Denk aan je eigen sterfdag.

Vanitas
Het Latijnse woord 'vanitas' betekent letterlijk ijdele schijn. Het heeft in de kunst betrekking op de vergankelijkheid of de nietigheid van aards bezit. Symbolen als doodshoofden, zandlopers, uurwerken, uitgedoofde kaarsen of bellenblazende jongens vermanen ons dat we allen eens zullen sterven en dat aan alles een eind komt.
Met bijvoorbeeld schedels, gedoofde kaarsen, verwelkte bloemen, vergane boeken, muziekinstrumenten, klokken of omgevallen glazen wordt de ijdelheid en zinloosheid van het aardse bezit gevisualiseerd. Vooral in Nederland en Vlaanderen werd deze schilderstijl beoefend.
Met een vanitasschilderij wil de kunstschilder de boodschap overbrengen dat het plezier van het leven slechts een moment duurt. Omdat de tijd beperkt is, zou men dan ook ten volle van het huidige moment moeten genieten. De symboliek van een schedel of rottend fruit verwijzen naar de sterfelijkheid. Muziekinstrumenten laten de vluchtigheid van muziek zien, juist muziek heeft sterk een begin en een einde.
De thema's van een vanitasschilderij zijn uitermate christelijk. Het thema dat het aardse leven vergankelijk is, en een voorbereiding op een later hemels leven, is een belangrijk element in de christelijke traditie.

Memento Mori <> Carpe Diem (pluk de dag).

dodendans [Fr. 'danse macabre']
Voorstelling van een rei of reidans waarbij de dood, vaak voorgesteld als een skelet, de levenden van alle ouderdom, stand of geslacht treft en overmeestert.
Het gaat hierbij niet altijd meer om een daadwerkelijke weergave van de dans. In het algemeen heeft de dodendans betrekking op het beeld van de dood in contact met de levenden, waarbij met verschillende belangrijkheid, verschillende aspecten op de voorgrond worden geplaatst, zoals eenvoudige 'memento mori', de relatie tussen dood en ouderdom, de onvoorspelbaarheid van de dood enz.
De oorsprong van het motief is tot vandaag omstreden. Waarschijnlijk gaat de uitbeelding van de dodendans terug op een middeleeuwse legende die gaat over de ontmoeting van drie doden en drie levenden. De kern van de legende zit in deze zin: 'Wat jullie zijn, dat waren wij, wat wij zijn, dat worden jullie.'
Bekende voorbeelden van de uitbeelding van de dodendans vinden we in de houtsnijcyclus van Holzlbein (1525-1538) en in de nieuwe tijd bij een houtsnijcyclus van A. Rethel met als titel 'Ook een Dodendans' uit 1848, waar er een volledig nieuwe connotatie bijkomt, namelijk de accentuering van de maatschappelijk-politieke verhoudingen die later worden opgenomen in de uitbeeldingen van dodendansen die de ervaringen van de wereldoorlogen thematiseren.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Memento_mori.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 66.