kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Dirk Volkertszoon Coornhert

Dirck Volkertsz. Coornhert (1522 - 29 oktober 1590) was een veelzijdige Nederlandse kunstenaar, geleerde, theoloog, musicus en publicist van vele geschriften.

Dirck Volkertsz. Coornhert werd geboren in Amsterdam. Na het maken van een reis door Spanje en Italiƫ ging hij in Haarlem wonen in de St. Jansstraat. Zijn ouders waren het niet eens met zijn keuze van huwelijkspartner en onterfden hem daarom. Hij voorzag vele jaren in zijn levensonderhoud als etser en graveur. Hij maakte zeer verdienstelijke prenten en de beroemde Hendrick Goltzius was zijn leerling. Hij kon ook schermen, fluit- en luit spelen, en dichten (hij wordt ook wel genoemd als dichter van het Wilhelmus). Hij was een toneelschrijver en leerde op latere leeftijd Latijn zodat hij de kerkvaders in die taal kon lezen en waardoor hij de Odyssee (oorspronkelijk in het Grieks) uit het Latijn vertaalde.

Later werd hij notaris en in 1564 secretaris van het College van Burgemeesters van Haarlem. In die functie leerde hij Prins Willem van Oranje kennen, die de opstand tegen Filips II leidde. Dit maakte hem tot een verdacht man. Na de Beeldenstorm werd hij voor de Raad van Beroerte gedaagd en tot eind 1567 in de Gevangenpoort in Den Haag opgesloten. In 1568 vluchtte hij naar Duitsland waaruit hij pas in 1573 weer terugkeerde. Na drie maanden de functie van secretaris van de Staten van Holland te hebben bekleed, moest hij opnieuw vluchten naar Duitsland. Daar verbleef hij 10 jaar in ballingschap, voordat hij weer terugkeerde naar Haarlem. Hier is hij vervolgens een aantal jaren als notaris werkzaam geweest.

Zijn vele geschriften op het terrein van theologie, moraal, strafstelsel en staatsinrichting zijn in het Nederlands in plaats van in het gangbare Latijn gesteld. Hij heeft op die wijze veel bijgedragen tot de verrijking en verbetering van de Nederlandse taal. Hij werd echter daardoor minder internationaal bekend dan zijn tijdgenoot Erasmus met wie hij kan wedijveren in belangrijkheid.

Dirck Volkertsz. Coornhert kan worden gezien als een (religieus)-humanist, belangrijk, zij het wat ondergewaardeerd veelzijdig, verlicht en verdraagzaam renaissance-denker en publicist op vele terreinen. Hij kon de enorme hoeveelheid belangwekkende publicaties (boeken, pamfletten, andere geschreven werken, correspondenties), alles op basis van gedegen studies, aan door stipt van 's morgens vier uur tot 's avonds tien uur te werken. Slapen vond hij slechts een noodzakelijk kwaad.

Hij was van huis uit katholiek maar ageerde fel tegen praktijken van kettervervolgingen. Hij is enkele keren op de vlucht geweest wegens zijn anti-Katholieke gezindheid. Ook werd hij verbannen door calvinistische stadsbestuurders en predikanten. Op het eind van zijn leven is hij van Delft naar Gouda gevlucht. Hier was toen een meer liberale overheid, met als gevolg drukkersvrijheid en een zeer vrijzinnige prediking vanaf de kansel van de St.-Janskerk. De Goudse boekdrukker Jasper Tournay was mogelijk de aanleiding voor zijn keuze voor Gouda. Deze had namelijk al een paar van zijn werken voor hem gedrukt. Tijdens zijn verblijf in Gouda zou deze drukker mogelijk al zijn boeken voor hem hebben gedrukt en uitgegeven.
Coornhert had invloed op Willem van Oranje met wie hij een goed contact onderhield inzake gedachten over religieuze verdraagzaamheid en godsdienstvrijheid.

Dirck Volkertsz. Coornhert overleed in Gouda op 29 oktober 1590. Op de zijgevel van het stadhuis van Gouda hangt een plaquette ter nagedachtenis. Begraven in de Sint-Janskerk in Gouda.

Korte bibliografie
1550 Comedie van de Rijckeman, toneelstuk
1561, vertaling van 'de officiis van Cicero'
1567 Comedie van Lief en Leedt, toneelstuk
1582 Liedboek Dirk Volkertszoon Coornhert
1585 Zedekunst dat is Wellevenskunste

Websites: GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Dirck_Volkertsz._Coornhert


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 513.