kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Edward Kienholz

Edward Kienholz (1927-1994)

Amerikaanse beeldhouwer,

Edward Kienholz werd in 1927 in Fairfield, Washington, in de Verenigde Staten geboren. Als zoon van een boer leerde hij timmeren en raakte hij vertrouwd met het loodgieterswerk en eenvoudige machinebouw.

Edward Kienholz is een autodidact wie studeerde aan verschillende scholen in het Westen van Amerika, waaronder Eastern Washington College.

Na allerlei banen, als autohandelaar, ziekenbroeder en restaurateur, ging hij in 1953 in Los Angeles wonen waar hij zijn eerste houten reliefs vervaardigt waarin hij objecten verwerkt. Vijf jaar later maakt hij zijn eerst vrijstaande assemblage 'John Doe'.

In 1956 opent hij de eerste avant-gardegalerie in Los Angeles.

In 1957 richt hij de Ferus Gallery op.

Aan het eind van de vijftiger jaren werden zijn kunstwerken zo groot, dat ze niet meer aan de wand konden hangen. Uiteindelijk kregen zij een grootte waar het publiek tussendoor kon wandelen.

Kienholz creeert reliefassemblages van afgedankte voorwerpen, het afval van de consumptiemaatschappij.

1961 In zijn environment Roxy's beeldt Kienholz in een obsessieve, surrealistische enscenering een bordeel uit de jaren '40 uit. Dit bestaat uit losse elementen die steeds opnieuw, afhankelijk van de beschikbare ruimte en meubelen, worden geïnstalleerd.

Kienholz noemt de environments die hij vanaf 1961 maakt, Tableaux. In zijn jeugd zag hij veel gekostumeerde, 'tableaux vivants' in dorpskerken en schuren. De theatrale opstelling van figuren in een wassenbeeldenmuseum noemt men ook wel tableau. 'Mensen in elke context kunnen een aanleiding vormen voor een tableau', zegt Kienholz, 'dit spreekt boekdelen over onze huidige maatschappij'. Door zijn keuzen en de manier waarop hij zijn tableaux samenstelt, confronteert Kienholz ons steeds met een bepaald aspect van onze samenleving.

De kunstwerken van Edward Kienholz worden ook wel met de termen sociaal realisme of junk-art aangeduid. Kienholz verwerkte allerlei voorwerpen om een stukje Amerikaanse werkelijkheid neer te zetten. Het werk 'The Beanery' (1965) is een bar en bestaat uit zeventien figuren onder gedimd licht en met bijbehorende achtergrondgeluiden.
De krantenkop 'Children Kill Children in Viet Nam Riots' van 28 augustus 1964 vormde de directe aanleiding tot het maken van de Beanery. Bij de ingang van de kroeg is deze krant te koop in een krantenautomaat. Als je binnenstapt word je een van de bezoekers die rond de bar zitten en staan. We zien geen echte mensen maar aangeklede polyester poppen die in stereotiepe houdingen hier rondhangen: de kletser, de werker van de nachtploeg in overall en de mooie meid. Er linkt geroezemoes van stemmen, de jukebox maakt muziek en er hangt een eigenaardig luchtje. De mensen hier hebben geen hoofden maar klokken (de wijzers geven bij iedereen dezelfde tijd aan: tien over tien); alles is bedekt met een groezelig bruin laagje vernis. Kienholz: 'Het hele werk symboliseert het verloop van de echte tijd (de krantenkop van 28 augustus) naar de surrealistische tijd in de bar waar mensen hun tijd verspillen, de tijd doden, de tijd vergeten en de tijd negeren.' Alleen de barkeeper heeft een hoofd, de enige die zich niet ontspant maar zijn brood staat te verdienen. Deze figuur is een portret van Barney, de eigenaar van The Original Beanery, zoals het café oorspronkelijk heette. Het was in Los Angeles een echte ontmoetingsplaats voor kunstenaars en ook Kienholz zelf was er stamgast..

Kienholz heeft hier een assemblage of beter een 'environment' (omgeving) - zelf spreekt hij van 'Tableaux' - gecreëerd in de geest van Pop Art. Door met elementen uit de consumptiecultuur te werken en deze in een nieuwe context te plaatsen, zet hij de wereld te kijk. Maar Kienholz gaat verder dan het uiterlijke vertoon van de doorsnee Pop Art-artiest. Hij verbeeldt meer de zelfkant, de keerzijde van die consumptiemaatschappij, hij plaatst waarschuwende opmerkingen en verduidelijkt op bittere, soms cynische wijze het menselijk lot.

Dat hij sterk begaan is met het menselijk lot blijkt bijvoorbeeld uit 'The State Hospital' (1966). In een grote, grijze kist zit een deur met een getralied raampje waar we, misschien net als de verpleger of bewaker, door moeten kijken. Binnen liggen in een kale cel op twee bedden boven elkaar twee uitgemergelde menselijke figuren. Ze zijn vastgebonden en hun gezicht is een vissekom met levende vissen. De bovenste figuur is door een rose neonbuis omgeven die als een soort 'gedachtenwolk' verbonden is met de onderste figuur. Deze man is helemaal opgesloten in zijn eigen situatie: zelfs in zijn gedachten kan hij er zich niet meer van bevrijden.

1966 Eerste overzichtstentoonstelling in het County Museum of Art, Los Angeles.

1968 Deelname aan Documenta 4, Kassel.

'The Portable War Memorial' (1968) en 'Five Car Stud' (1969-'72).

In 1972 levert Kienholz een kritisch commentaar op de rassendiscriminatie in zijn environment Five Car Stud, op de Documenta 5.

In 1972 trouwde Edward Kienholz met Nancy Reddin en twee jaar later vestigde het echtpaar zich in Berlijn. Uiteindelijk verdeelde het echtpaar haar tijd tussen Berlijn en Hope in de Verenigde Staten, waar zij een galerie bezaten.

1973 DAAD-beurs voor Berlijn. Confrontatie met het Duitse verleden in werken als Volksempfanger.

In 1977 opent Kienholz met zijn vrouw Nancy een galerie in Hope, Idaho.

1984 - Belangrijke tentoonstelling van werken van Edward en Nancy Kienholz in het Museum of Modern Art, San Francisco.

1996 Overzichtstentoonstelling in het Whitney Museum of American Art, New York, en in 1997 in de Berlinische Galerie.

gestorven in 1994 te Hope (Idaho).

Kienholz, die als schilder begon en zijn kunst via houten reliefs naar de assemblage uitbreidde, onthulde met zijn verwrongen en ontmenselijkte lichamen het morele verval en de vervreemding van de individu in onze anonieme cultuur.

In boeken over kunst wordt Kienholz vaak genoemd bij Pop Art. Je zou hem wel kunnen rekenen tot de voorlopers van de Pop Art in Los Angeles maar door zijn maatschappelijke stellingname onderscheidt hij zich wezenlijk van bijvoorbeeld de New Yorkse Pop Art die veel afstandelijker, 'cooler' is.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 376.

Tweets by kunstbus