kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 12-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Entartete Kunst

De Duitse bevolking moest volgens Hitler en de zijnen heropgevoed worden in de geest van het nationaal-socialisme. Om dit te bereiken werden vrijwel alle aspecten van de samenleving gelijkgeschakeld, genazificeerd. De Hitler-Jugend nam de plaats in van andere jongerenorganisaties en de pers werd grotendeels onder controle van de nazi's gesteld, evenals de radio- en filmwereld.

Universiteiten werden 'gezuiverd' en kunstenaars moesten lid worden van de door Josef Goebbels - de minister van Propaganda - opgezette Reichskulturkammer. De nazi's maakten uit wat 'Duitse' kunst was en wat tot de zogenaamde entartete Kunst - ontaarde, on-Duitse kunst - moest worden gerekend. Alles wat als links, joods of pacifistisch - en dus entartet - werd beschouwd, werd verboden.

Tijdens boekverbrandingen werden boeken van 'on-Duitse' auteurs als Erich Kästner, Kurt Tucholsky en Karl Marx verbrand. Talrijke intellectuelen en kunstenaars, onder wie veel joden, werden gedwongen om het land te verlaten of vertrokken zelf, hetgeen een enorme aderlating voor de Duitse cultuur betekende.

Toen de nazi's in 1933 aan de macht kwamen, verklaarden ze meteen de oorlog aan het expressionisme en de moderne schilderkunst. Zij wilden de gehate kunstvoorwerpen belachelijk maken en organiseerden daarom in 1937 de tentoonstelling Entartete Kunst in Munchen welke door Hitler zelf geopend werd. In deze tentoonstelling entartete kunst werden werken van o.a. Chagall, Matisse, Mondriaan, Kandinsky, Lissitzky, Gros, Kirchner, Nolde, Barlach, Kollwitz en Kokoschka naast schilderijen van psychiatrische patienten opgehangen. Kijk, wilden de nazi's zeggen, allemaal werk van gekken! Vele van de werken werden na afloop verbrand of vernietigd.

Niet alleen veel schilderijen en beeldhouwwerken, maar ook muziekstukken en boeken werden als 'entartet' bestempeld. De tentoonstelling 'Entartete Musik' in 1938 bevatte foto's en partituren van componisten die volgens de nazi's een toonbeeld waren van het 'Abbild des Triumphs von Untermenschentum, arroganter jüdische Frechheit'. Daar behoorden vrijwel alle joodse componisten toe; van Mendelssohn tot de zogenaamde 'joodse' cadenzen die Kreisler en Joachim hadden geschreven voor Beethovens Vioolconcert.

ENTARTETE KUNST
Een door de nationaal-socialisten ingevoerde term waarmee zij de kunststromingen aanduidden die niet beantwoordden aan hun conservatief-burgerlijke cultuursjabloon en aan de uniforme Duitse cultuurpolitiek. Hiertoe werden vooral gerekend progressieve stromingen in de beeldende kunst die zich sedert ca. 1910 hadden voorgedaan: expressionisme, dada, futurisme; later werd ook het werk van buitenlandse kunstenaars uit vroeger tijden die of door hun ras of door de keuze van hun onderwerpen niet gewenst waren, uit de musea verwijderd. Een staatscommissie begon de jacht op dergelijke kunstwerken (ca. 13 000), waarvan er 730 in 1937 in München (en later in andere Duitse steden) werden tentoongesteld onder de titel Entartete Kunst. Een deel van de buit (ruim 4800 werken) werd vernietigd; 125 werken werden verkocht aant buitenland om deviezen te verwerven. Door een schenking is de Staatsgalerie Moderner Kunst in München in het bezit gekomen van een aantal geredde werken, die er thans zijn geëxposeerd. Ook schrijvers werden ‘entartet’ verklaard; hun boeken werden in beslag genomen en deels verbrand. Werk van ‘entartet’ verklaarde componisten mocht niet meer worden uitgevoerd.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 167.