kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Erzsébet Baerveldt

Erzsébet Baerveldt (Nijmegen, 1968)

Naamsvariant Sharon Baerveldt, Nijmegen 3-6-1968, fotograaf, schilder, tekenaar, videokunstenaar, beeldhouwer,

Erzsébet Baerveldt is in 1990 afgestudeerd aan de Akademie voor Beeldende Kunst en Vormgeving in Den Bosch, in 1993 is ze ook aan de Rijksakademie Amsterdam afgestudeerd. Tegenwoordig leeft en werkt ze in Amsterdam en Berlijn.

Ze werd bekroond met de Charlotte Köhlerprijs en de Prix de Rome Beeldhouwen (1997).

'Misschien projecteer ik mijn eigen innerlijk op haar portret en doe ik onderzoek naar mijn eigen spiegelbeeld. Dat zou heel goed kunnen'. Zegt Erzsébet Baerveldt, die sinds haar 14e gefascineerd is door de Hongaarse 'bloedgravin' Erzsébet Báthory (1560-1614). Toen kwam ze de historische figuur tegen in een horror-prentenboek.

Gravin Báthory kwam door vererving aan het hoofd te staan van een groot landgoed in Roemenië. De Báthory's waren de 'hoogadellijke' vorsten van Transsylvanië. Er begonnen allerlei vreemde verhalen over haar de ronde te doen. Zo zei men dat ze jonge meisjes vermoordde om een bad in hun bloed te kunnen nemen opdat ze eeuwig jong zou blijven. Ze kreeg een slechte reputatie en belandde in een kerker. Ze verloor haar machtige positie en werd uiteindelijk gek. Waarschijnlijk was deze gravin het slachtoffer van een politiek complot, maar ze ging de geschiedenis in als de eerste vrouwelijke vampier en voorloper van Dracula.

De ‘bloedgravin' werd een alter ego van Erzsébet Baerveldt. Baerveldt is gefascineerd door bijzondere vrouwen uit de geschiedenis die vanwege hun rol of positie niet door hun sociale omgeving werden geaccepteerd. Andere vrouwen die haar inspireren zijn Lucrezia Borgia (de hoer van het Vaticaan, dochter van paus Alexander VI), Ophelia, Mona Lisa en Maria Magdalena.

Baerveldt, 'mijn belangstelling voor haar heeft alles met kunst te maken. Ze is mijn muze en model'.
Door Báthory raakte ze vertrouwd met de ins en outs van het vampirisme. En zag er een metafoor in. 'Zoals een vampier door het drinken van bloed van jonge vrouwen het eeuwige leven tracht te verwerven, probeert de kunst de menselijke wens te verbeelden om voor even de tijd teniet te doen en onsterfelijk te zijn'.

'Het gaat me niet om het idee van de mooie, wrede vrouw, die nu eens 37 dan weer 600 vrouwen zou hebben neergemept. De horror daarvan is maar een korte kick. Het gaat me om de combinatie van de al dan niet door haar gepleegde misdrijven en de reactie daarop van haar machtsbeluste omgeving. Haar schoonzoons voerden na de dood van haar man in 1604 een hetze tegen haar om haar bezit af te pakken en haar politiek vleugellam te maken'.

Baerveldt besloot Báthory tot onderwerp van haar kunst te maken. Om haar in zekere zin te rehabiliteren (ze correspondeert ook sinds jaar en dag met een Hongaarse advocate die research doet naar de wederwaardigheden van de gravin). Daarmee begon een spel met waarheid en illusie.
In 1993 kreeg ze formele toestemming om haar voornaam te wijzigen in Erzsébet, Hongaars voor Elisabeth. Dat mocht van de rechter, vanwege haar artistieke ambitie en diepgaande interesse voor de Hongaarse geschiedenis. Ze ontdekte dat ze dezelfde geboortedag heeft als de gravin. Ze begon Hongaars te leren, reisde naar het land en begon oude muziek uit die streek te verzamelen. On top of it all liet ze door een laserbehandeling haar haargrens verleggen om nog meer op de gravin te lijken (het hoge voorhoofd was het schoonheids-ideaal).

Erzsébet Baerveldt - Morbus Sacer - De Beyerd Breda
Tegenwoordig concentreert Baerveldt zich meer op alchemie en daarnaast ook op christelijke thema's. Dit leidt tot prachtige sculpturen van paarden en sfinxen en gekleurde tekeningen. Ze legt daarbij dwarsverbanden tussen uiteenlopende culturen. Zoals het paard van Troje en de Ark van Noach. Erzsébet laat zich leiden door een thema. Aan de hand daarvan kiest zij de media. Dat kan variëren van video's en foto's tot handgeschreven teksten en kostuums. Een keuze uit haar uitgebreide oeuvre werd in twee zalen gepresenteerd.

figureren menselijke silhouetten in een rondgang op een rotonde. Het meest opvallend in deze rondedans is het silhouet van Maria Duyst van Voorhout, die zich in de 17e eeuw sterk maakte voor de Renswoudense weeskinderen. Erzsébet Baerveldt (Nijmegen) laat in de optocht een zeer gemêleerde groep zien die als het ware een doorsnede van de samenleving vormt. Een aantal grappige elementen springt in het oog, zoals een opgestoken duim, een glimlach, een zwangere vrouw en een meisje op rolschaatsen. Het beeld functioneert in de verkeerssituatie; automobilisten zien de silhouetten al van een afstand. Men mindert vaart en sluit zich even aan bij het bonte gezelschap door in dezelfde richting mee te gaan.

2005 Fries Museum koopt ‘69' van Erzsébet Baerveldt
Schilderij en kostuum van Baerveldt zouden niet uit de toon vallen tussen schilderijen van het Fries Museum uit de 16de of 17de eeuw of kostuums uit de textielcollectie van het museum. Het werk is echter pas gemaakt in 1995. Schilderij en kostuum horen bij elkaar. Ze vormen samen een intrigerend hedendaags kunstwerk, waarin Baerveldt werkelijkheid en fictie op verrassende wijze samen weet te brengen. Het werk is een installatie. Het schilderij stelt de Roemeense bloedgravin Erzsébeth Báthory voor, maar heeft het gezicht van Erzsébet Baerveldt zelf. Voor het schilderij staat een 16de-eeuws vrouwenkostuum opgesteld, met precies dezelfde kleding als te zien is op het schilderij. Het kostuum heeft de maat van de kunstenares zelf; Baerveldt kan het aantrekken en op die manier in de huid kruipen van de bloedgravin. Baerveldt ontdekte dat er van gravin Bathory nog één schilderij bestond, gemaakt in 1594. Met dit schilderij als uitgangspunt maakte ze een nieuwe serie portretten, waar ook de aankoop toe behoort.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 48.