kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 20-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Floris Jespers

Belgisch schilder, etser en glasschilder, 18.03.1889 Borgerhout (Antwerpen) - 16.04.1965 aldaar.

Gerenommeerd Vlaams expressionist en voor sommigen zelfs de Vlaamse Picasso. Zeer veelzijdig kunstenaar, die alle technieken en stijlen beoefende. Achtereenvolgens invloed van impressionisme, kubisme en expressionisme. Zeer bekende reeks drogenaaldgravures. Hij was een talentvol kolorist en decorateur. Hij maakte ook muur- en glasschilderingen en kartons voor wandtapijten.

Floris Jespers debuteerde als impressionist, maar experimenteerde met diverse richtingen: futurisme, abstractie, kubisme en expressionisme. Over het algemeen beschouwd kan men zijn oeuvre typeren als behorend tot een expressionisme dat in de vormgeving heel wat aan het kubisme ontleende. Invloed van Picasso is duidelijk merkbaar.

Leerling van Franz Courtens aan de Antwerpse academie en het Hoger Instituut voor Schone Kunsten en nam deel aan diverse bewegingen die de moderne kunststromingen in België propageerden: 'Sélection', ‘L'art vivant', 'Kunst van Heden'.

Samen met broer Oscar behoorde Floris Jespers tot de eerste modernistische groep, met Paul van Ostaijen als woordvoerder.

In 1912 kan men in België met de Italiaanse futuristen Balla, Severini, Carrà en Boccioni kennismaken op een tentoonstelling georganiseerd door de Brusselse Galerie Giroux. Vanaf 1917 treft men bij enkele Antwerpse kunstenaars sporen aan van het futurisme. Vergeleken bij de werken van Schmalzigaug, hebben Floris Jespers en Paul Joostens, Prosper de Troyer en Jozef Peeters het futurisme slechts op een vluchtige wijze in hun stijl opgenomen.

Haven, 1917, olieverf op doek, 91x105, privé-verzameling, getuigt van deze futuristische invloed op de Antwerpse modernisten. Paul van Ostaijen verdedigt hun vernieuwde kunst in Het mishandelde Vlaanderen, waar 'stromingen die reeds enkele jaren in den vreemde minstens gedeeltelijk burgerrecht verkregen hebben, nog onbarmhartig voor zwans gehouden worden'. Deze moderne Europese kunststromingen vat hij samen in de term expressionisme. Hij stimuleert de evolutie van Oscar en Floris Jespers en van Paul Joostens van het impressionisme naar een vernieuwende kunst, die gebaseerd is op de verwerking van kubisme, futurisme en Duits expressionisme. De verworven vrijheid van plastische expressie, en de vernietiging van de solide vorm en de figuratieve beeldtaal, komen goed tot uiting in dit werk. Het beeld lijkt versplinterd door de krachtige beweging. Felle kleurencontrasten, elkaar kruisende stuwende richtingen en een chaotische compositie staan in functie van de weergaven van de dynamische sensatie.

Zes linosneden, 1919, Album uitgegeven te Antwerpen, het Sienjaal, 1919, voorwoord van Paul van Ostaijen, Antwerpen, Stadsbibliotheek
Een aantal Antwerpse kunstenaars gegroepeerd rond Paul van Ostaijen richten zich reeds tijdens de oorlog op de avant-garde. Zij verwerken gelijktijdig de invloeden van kubisme, expressionisme en futurisme. Rond 1918-1920 houdt ook deze groep, waartoe o.a. Paul Joostens en Floris Jespers behoren, zich intensief bezig met grafie, meestal als illustratie van literair werk.
Voor de eerste uitgave van Van Ostijens gedichtenbundel Het Sienjaal ontwerpt Floris Jespers een kleurenlino. De uitgeverij Sienjaal publiceert het jaar daarop een map met zes lino's met een voorwoord door Van Ostaijen. In deze map past Jespers twee verschillende stijlen toe: Nacht, Verliefden en De beloonde zijn meer kubistisch geabstraheerd en geven een synthetisch beeld van natuurvormen. Ontmoeting, Japans Feest en Improvisatie zijn lyrischer en geven uitdrukking aan een emotie die niet objectief is weer te geven. Deze beide expressionistische vormen gaan terug op theorieën van Paul van Ostaijen (Ekspressionisme in Vlaanderen, Verzameld werk, pp. 53-66). (exp 176)

Incognito, 1927, olieverf op doek, 118x94, privé-verzameling
Na zijn fauvistische en kubistische experimenten evolueert Floris Jespers in de jaren twintig naar het expressionisme. Gedurende enkele jaren domineert in zijn werk de stijl van Campendonk. Zeer waarschijnlijk heeft hij werk van Campendonk leren kennen via zijn vriend Paul van Ostaijen. Daarnaast wordt hij ook geïnspireerd door Chagall en door Frits van den Berghe, wat vaak leidt tot een zeker eclectisme.
Floris Jespers maakte net als Campendonk vele schilderijen achter glas. Deze techniek heeft wellicht bijgedragen tot het sterk decoratieve element dat de meeste van zijn olieverfschilderijen kenmerkt. De stemming van zijn werken uit de jaren twintig is naïef verhalend en soms bevreemdend, zoals in De versierde koe. Naar het einde van het decennium toe wordt Jespers' oeuvre decoratiever. In Incognito gebruikt hij een collageachtige schildertechniek, met een uiterst summiere weergave van het gelaat. In enkele lijnen en kleurvlakken, die doen denken aan de techniek van de gouache, typeert Jespers op humoristische wijze de mondaine wereld. Het vormelijk contrast tussen beide figuren is zo sterk dat een schijnbaar onevenwicht ontstaat.

Floris Jespers ontwierp omstreeks 1935 in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken een wandtapijt dat vier jaar later in het Belgisch paviljoen op de Wereldtentoonstelling van New York zou prijken. Dit kunstwerk moest de Amerikaanse vrijgevigheid ten aanzien van het kleine België verheerlijken, met centraal daarin de Leuvense universiteitsbibliotheek, die dan ook effectief het middelpunt van de compositie vormde. Het tapijt meet vijf bij zeven meter en hing in de erehal van het Belgisch paviljoen, waar de kostbaarste stukken werden geëxposeerd. Het werd vervaardigd in het atelier Chaudoir (Brussel).

Op zestigjarige leeftijd bezocht Jespers Belgisch-Kongo, wat aanleiding werd tot een uitgebreide reeks taferelen over het inheemse leven, waarbij de decoratieve bekommernis het dikwijls wint van de expressiviteit van de uitbeelding. Na dit verblijf maakt hij enkele van zijn merkwaardigste doeken. In die periode maakte hij ook beeldhouwwerk met jute lappen over metalen frames.

Werken:
. Arlequinade, glasschildering, Antwerpen, K.M.S.K.
. Omslagontwerp voor 'Bezette Stad' van Paul Van Ostaijen, 1921, Antwerpen, 1921
. De werklieden, 1923, aquarel op papier geplakt op drager, 22x34, privé-verzameling
. De versierde koe, 1923-24, olieverf op karton, 72x47, privé-verzameling


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 940.