kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 19-03-2008 voor het laatst bewerkt.

Franz Von Stuck

Franz von Stuck (1863-1928)

The Artwork of Franz von Stuck, set to the Lacrimosa of Mozart's Requiem in D minor.

1905 zelfportret

Duits symbolistisch schilder en beeldhouwer, geboren 23 februari 1863 Tettenweis (Neder-Beieren) - overleden 30 augustus 1928 München.

Van eenvoudige molenaarszoon tot 'kunstenaarsvorst' in München: de loopbaan van Franz von Stuck is de droom van elke kunstenaar. Franz ridder von Stuck, geboren als Franz Stuck, keerde zich af van de traditionele stijl en zocht naar nieuwe technieken en uitdrukkingsvormen. Nadat de jonge Stuck met zijn eerste grote schilderij, De paradijswachter, veel opzien had gebaard, stond hij plotseling midden in de belangstelling. Met werken als Sfinx of De Zonde sloot hij aan bij de symbolistische thema's van zijn tijd.
In zijn schilderijen en beelden van mythologische wezens kon Stuck uitdrukken wat voor hem het belangrijkste was: dramatische menselijke gevoelens, in het bijzonder de hartstocht in de liefde tussen man en vrouw. De vrouw werd door deze kunstenaar veelal afgebeeld als femme fatale, die mannen verleidde en verslond.

Hoewel Von Stuck duidelijk een meester van het tweede plan was, bevat zijn oeuvre een flink aantal indrukwekkende stukken, naast onevenwichtig of oubollig-humoristisch werk. De eigensoortig uitgewerkte symboliek (onschuld, zonde, berouw, wraak, passie), alsmede de onversneden erotiek maken Von Stuck een boeiend kunstenaar, die zich als evenknie van bijv. Böcklin en Klimt zeker een plaats in de fin-de-siècle kunst heeft verworven. Bovendien was hij medeoprichter van de dissidente Münchener Secession en leraar van o.a. Kandinsky en Klee. Door de vlakke, decoratieve composities en de nadruk op de essentie, zonder overvloedige details, is zijn kunst ook nu nog actueel.

Hij was getrouwd met Mary Lindpainter, een zangeres.

Biografie
Franz Stuck was de zoon van een molenaar en bezocht de Kunstgewerbeschule en de kunstacademie in München. In 1882 richtte hij samen met Wilhelm Trübner de Münchener Sezession, deel uitmakende van de Jugendstil, op, wat in de daaropvolgende jaren internationale navolging zou ondervinden.

Franz Stuck debuteerde in 1889 met zijn enorme aartsengel, de 'paradijswachter' genaamd. Hij won er een gouden medaille mee en een prijs van 60.000 Duitse mark, destijds een enorm bedrag. Daarna won hij nog vele kunstprijzen en vierde hoogtijdagen.

Onder invloed van Arnold Böcklin maakte Von Stuck fabelachtige voorstellingen en allegorische en symbolische schilderijen als "Die Sünde" (1893) en "Der Krieg" (1894).

Ondanks zijn weinig traditionele benadering kreeg Stuck al snel aanzien in de Duitse kunstwereld. Hij werd in 1893 benoemd tot professor aan de kunstacademie in München en verkocht kort daarna een schilderij aan de prestigieuze Neue Pinakothek. Hij gaf les aan onder andere Wassily Kandinsky en Paul Klee. Otto Müller, die later deel uitmaakte van Die Brücke, wees Stuck als ongetalenteerd af.

Gestimuleerd door Arnold Böcklin maakte Stuck het liefst onwerkelijke fabelachtige voorstellingen en allegorische en symbolische schilderijen als Die Sünde (1893) en Der Krieg (1894).

Hij beeldde fatale vrouwen af die mannen zagen als wezens die verleid moesten worden en daarna verzwolgen. Hij bewonderde vrouwen en vermoedelijk vreesde hij ze ook.

Stadsvilla
In 1898 voltooide Stuck zijn Gesamtkunstwerk: een 'Stadsvilla' aan de Prinzregentenstraße 60 in Haidhausen, D-81675 München, met zelf ontworpen meubels en beelden. Het moest en is geworden een 'eenheid van kunstuitingen'. Hij had elk detail van het gebouw, zoals de brievenbus, vloermotieven, wanddecoraties, tapijten, meubels en zelfs de deurkrukken, zelf ontworpen en elk onderdeel was in harmonie met andere onderdelen afgestemd. De Stadsvilla, de Villa Stuck, is nog in oorspronkelijke staat en is nu een museum. Het biedt een overzicht van zijn werk, o.a. de inrichting van zijn villa; ook worden er wisseltentoonstellingen georganiseerd met werk van tijdgenoten. (kunstenaars de bouw van een stadsvilla als Gesamtkunstwerk niet ongebruikelijk. In 1887 had bijvoorbeeld de rivaal van Franz Stuck, Franz von Lenbach, in München zijn 'Stadspaleis', het 'Lenbachhaus', laten bouwen. Hij had echter, in tegenstelling tot Franz Stuck, die alles zelf ter hand had genomen, een architect, Gabriel van Seidl, daarvoor ingehuurd. De schilder Wilhelm Kaulbach liet een soortgelijk pand bouwen in de huidige Kaulbachstrasse.
Ook in andere landen werden in die dagen 'Stadspaleizen' of 'Stadsvilla's' gebouwd, zoals door Henry van de Velde en William Morris. Aan de Weteringschans, langs de Stadhouderskade, tegenover het Rijksmuseum in Amsterdam staan ook enkele voorbeelden van dergelijke Stadsvilla's.

Gewonde amazone, 1903, Olieverf op doek, 65 x 76 cm, Van Gogh Museum, Amsterdam
Op het slagveld is een amazone gewond geraakt aan haar borst. Intussen vechten haar medestrijdsters verder tegen de centauren, half man-half paard. Het welgevormde lichaam van de vrouw contrasteert met de tweedimensionale figuren achter haar, die eruit zien alsof ze afkomstig zijn van een Grieks tempelreliëf.
Franz von Stuck bereikte een dramatisch effect in zijn schilderij door zich te beperken tot sober licht en donker tegen een vlammend rood. De kunstenaar greep het motief van de amazone aan om een sensueel vrouwelijk naakt te kunnen schilderen.
Stucks favoriete model, een zekere Fraulein Feez, stond model voor de mythologische vrouwfiguur. Er zijn verschillende foto’s bekend waarop zij naakt in Stucks atelier poseert. Haar ‘schild’ is daar een groot tekenbord, waaraan twee banden bevestigd zijn.
De kunstenaar bereidde zijn schilderij nauwgezet voor. Zo maakte hij naast de foto’s ook potloodstudies, een krijttekening en een olieverfschets van zijn model. Stuck maakte nog een tweede olieverfschilderij van de Gewonde amazone.

In 1906 werd Franz Stuck door Prins Luitpold van Beieren verheven in de adelstand. Voortaan mocht Franz Stuck zich 'Ridder Franz von Stuck' noemen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 63.