kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Gerard David

Gerard David (1460-1523)

Zuid-Nederlands tekenaar en paneelschilder van portretten en religieuze stukken, David was vermoedelijk ook miniaturist.

Het werk van David vormt de overgang van de stijl van de Vlaamse Primitieven naar de renaissance. De invloed van de renaissance spreekt zowel uit details zoals medaillons, putti, enz..., als uit de monumentaliteit.

Geboorteplaats: Oudewater, (of Gouda?), tussen 1440 en 1470 ca 1450/60. Van Miegroet (1989) neemt als geboortedatum ca 1460 aan.
Sterfplaats: Brugge 1523-08-13

Zijn vroegste werken laten vooral in de weergave van het landschap een vorming in Haarlem veronderstellen. het werk vertoont de invloed van Albert van Ouwater en Geertgen tot Sint-Jans. Van zijn totale werk zijn maar drie gesigneerde en gedateerde panelen behouden gebleven.

In 1484 werd hij lid van het gilde in Brugge. In Brugge waren inmiddels de goede tijden voorbij, maar ondanks de economische achteruitgang wist David toch een bloeiend bedrijf op te bouwen. Hij onderhield goede relaties met welgestelde kringen en kreeg belangrijke opdrachten.

Van 1484 tot ca 1498 onderging David invloeden van Jan van Eyck, Rogier van der Weyden, Hugo van der Goes en Hans Memling, waaraan hij motieven en soms composities ontleende (bijv. de Aanbidding der Wijzen, Alte Pinakothek, München; naar Van der Goes).

Na de dood van Memling in 1494 nam hij diens plaats in als belangrijkste schilder in de stad. Zijn talent zat hem vooral in de uitbeelding van het landschap ( zie de Doop van Christus ). De precisie in zijn werk, de gladde schildertechniek en de aandacht voor het naturalisme, verwijzen naar Jan Van Eyck. Anderzijds stond David ook al met één been in de nieuwe tijd en toont zijn werk dat hij op de hoogte was van wat er uit Italië aan vernieuwing naar het Noorden werd gebracht.

1487-98 Cyclus voor de schepenzaal van het Brugse raadhuis. Het betreft scenes met veel figuren, die opvallen door duidelijkheid in het verloop van de handeling en compactheid en plasticiteit van de afzonderlijke figuren.

Hij huwde in 1494 te Brugge met Cornelia Cnoop, dochter van de voorzitter van de gilde van de edelsmeden en een befaamd miniatuurschilderes.

Tussen 1498 en 1511 ontstonden Davids meesterwerken:
het Oordeel van Cambyses (1498; Groeningemuseum, Brugge), de Bruiloft te Kana (Musée du Louvre, Parijs),
Virgo inter virgines, of Madonna met engelen en heiligen, (1509; Musée des Beaux-Arts, Rouen), waarin een harmonisch evenwicht is bereikt. David heeft zichzelf hier afgebeeld als een soort stichterfiguur. Hij ziet af van de encadrerende architectuurcoulisen van die tijd en plaatst ook de attributen waarmee heiligen gewoonlijk worden afgebeeld en aan te herkennen zijn niet nadrukkelijk op de voorgrond.
In zijn meesterwerk het 'Doopsel van Christus' (1502-1507; Groeningemuseum, Brugge) zijn de plastische personages in het landschap geplaatst en niet meer ervoor, en is er een atmosfeer van een bos geschapen, evenals in Twee landschappen (altaarvleugels, Mauritshuis, Den Haag). Dit werk betekent een mijlpaal in de evolutie van het Nederlandse landschap.

Men neemt aan dat Gerard David tussen 1511 en 1515 in Noord-Italië vertoefde; waarna hij zich in Antwerpen vestigde en lid werd van het Sint-Lucasgilde.

Onder invloed van Quinten Matsys en het nieuwe milieu won zijn stijl aan zachtheid en bekoorlijkheid, verloor echter aan grootsheid, bijv. in Rust op de vlucht naar Egypte (Museu nacional de arte antiga, Lissabon) en Madonna met de paplepel (Kon. Mus. voor Schone Kunsten van België, Brussel). Zijn composities beginnen zich te beperken tot wezenlijke elementen.

Via zijn leerlingen Joos van Cleve en Joachim Patinir was hij verzekerd van een verreikende invloed op de Antwerpse schilderkunst die vooral blijkt uit het landschapgenre. Te Brugge bleef zijn stijl, enigszins verzwakt en gemaniëreerd, naleven in het werk van A. Isenbrant, A. Benson en A. Cornelisz.

Relevante verwijzingen: RKD: afbeeldingen, websthetica


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 672.