kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 18-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Gerd Arntz

Duits-Nederlands schilder, houtsnijwerker, linosnijder en grafisch ontwerper, geboren in Remscheid, Duitsland 11 december 1900, overleden in Den Haag 4 december 1988.

Gerd Arntz werkte bijna zijn hele leven als beeldstatisticus in Duitsland, Oostenrijk, de Sovjetunie en Nederland; zijn grafisch werk (houtsneden en linodrukken) wordt beschouwd als voorloper van de internationaal gebruikte pictogrammen.

Arntz begon met abstract-constructivistische grafiek maar ontwikkelde deze, beïnvloed door een politiek links-radicale visie, tot figuratief-constructivistische grafiek.

Biografie
In 1900 werd Gerhard Arntz geboren in Remscheid, Duitsland. Hij bezocht in 1919 de kunstschool in Düsseldorf en maakte in 1920 in Keulen onder meer kennis met de progressieve kunstenaars Jankel Adler, Franz Wilhelm Seiwert en Heinrich Hoerle.

Gerd Arntz maakt deel uit van de groep kunstenaars die rond 1920-1925 in het Rijnland werkzaam zijn, bekend als de 'Kölner Progressiven'. Zij zijn links georiënteerd, sympathiseren met de communistische Spartakusbund en zijn gekant tegen de oorlogszuchtige taal van het kapitalisme. Zij proberen moderne kunst in dienst te stellen aan het socialistisch ideaal, parallel aan de ideeën hierover uit de Russische Revolutie. Vanaf 1924 snijdt Arntz alleen nog blokken over 'de arbeid en de arbeidenden'. Zijn beeldtaal wordt steeds systematischer en tegelijkertijd complexer. Hij is op dat moment vooral geïnspireerd door de Franse kubisten - met name Fernand Léger - die ruim vertegenwoordigt zijn op een grote tentoonstelling die hij in 1922 ziet te Keulen. De horizontale en verticale lijnen overheersen. Figuratieve beeldelementen spelen daardoorheen, keurig gevat als in een netwerk, of juist in spanning daarmee. Zwarte en witte vlakken wisselen elkaar af en scheppen een opeengepakte ruimte waarin de de anti-burgerlijke, anti-Amerikaanse en anti-kapitalistische boodschap is gevat.

In 1926 verschenen zijn politieke houtsneden in Die Proletarische Revolution.

Arntz ging in 1928 werken voor het Gesellschafts- und Wirtschafts-museum in Wenen en was vanaf 1933 verbonden aan het Moscow Institute voor picturale statistieken.

Arntz werkte met Neurath en Marie Reidemeister aan de ontwikkeling van een nieuw systeem voor beeldstatistiek. Na de overname van Duitsland door Hitler vluchtten ze samen in 1934 van Wenen naar Den Haag.

Zijn houtsnede Het Derde Rijk veroorzaakte in 1936 een politiek incident met Duitsland. In 1943 werd Arntz opgeroepen voor het Duitse Leger. Na zijn terugkeer in 1946 ging hij werken voor het Nederlandse Instituut voor Statistiek.

Een grote tentoonstelling van zijn werk werd in 1976 gehouden in Den Haag.

In 1985 ontving hij de H.N. Werkmanprijs voor zijn gehele oeuvre. In 1988 is Gerd Arntz overleden.

ISOTYPE in De Affiche Galerij ''words divide, images unite''
In De Affiche Galerij in Den Haag wordt van 14 november 2007 tot 20 januari 2008 een klein aantal van de symbolen getoond die Gerd Arntz in de periode 1928-1965 voor de beeldstatistiek heeft getekend. Ernaast zijn voorbeelden te zien van de statistieken waarvoor ze ontworpen zijn.

Geschiedenis
Otto Neurath (1882-1945) was een Weense wetenschapper die zich erg heeft ingespannen voor een betere wereld. Hij vond dat iedereen, en vooral de gewone man, de man van de straat, moest kunnen begrijpen hoe de maatschappij in elkaar zit (zoals bevolkingssamenstelling, economie, geloofsovertuigingen). Maar hij zag ook in dat zulke informatie voor veel mensen saai is en moeilijk te begrijpen. Daarom heeft hij een wetenschappelijke methode ontwikkeld waarmee zulke informatie aantrekkelijk wordt en makkelijk te begrijpen is: ISOTYPE (International System Of TYpographic Picture Education). Getallen en woorden werden verduidelijkt door middel van een plaatje. Zo werden 10.000 auto's aangegeven door één autosymbool en 50.000 auto's door vijf keer hetzelfde autosymbool.

Gerd Arntz
Neurath had iemand nodig die zijn woorden om kon zetten in heldere, eenvoudige beelden. Hiervoor vond hij de Duitse, sociaal betrokken kunstenaar Gerd Arntz (1900-1988). Gerd Arntz ontwierp meer dan 4000 symbolen voor de statistiek en optimaliseerde samen met Otto Neurath de ISOTYPE methode voor de beeldstatistiek. Stuk voor stuk zijn het herkenbare, krachtige en vaak tijdloze symbolen die nu nog steeds gebruikt worden. Pictogrammen voor bijvoorbeeld, verkeersborden en luchthavens. De bekendste afgeleide van de pictogrammen van Arntz zijn de mannetjes en vrouwtjes die je vaak op toiletdeuren tegenkomt, waarvan elk land zijn eigen variant heeft ontwikkeld. Maar ook de afbeelding van een glas (pas op breekbaar) en een paraplu (niet in de regen zetten a.u.b.) op een kartonnen doos verwijzen naar de beeldtaal van Arntz en Neurath.

Een groot deel van hun gezamenlijke werk hebben zij vanaf 1934 in Den Haag gedaan. Otto Neurath woonde en werkte hier tot 1940 toen hij wegens zijn Joodse afkomst en linkse opvattingen moest vluchten naar Engeland. Hij overleed in Londen, in 1945. Gerd Arntz bleef in Den Haag. Hij heeft hier nog tot 1965 voor diverse instellingen informatie verhelderd volgens de ISOTYPE methode in tijdschriften, kranten en publicaties.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 25.