kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 18-01-2016 voor het laatst bewerkt.

gesamtkunstwerk

Gesamtkunstwerk

Duitse term ontstaan in de 19e eeuw die staat voor een samensmelting van alle kunsten.

De term Gesamtkunstwerk houdt oorspronkelijk verband met de opera's van Richard Wagner (1813-1883) waarin muziek gecombineerd werd met toneel. In de tweede helft van de 19de eeuw stond de theorie van Wagner over het Gesamtkunstwerk in het centrum van het streven naar het samengaan, de integratie van de kunsten. Voordat Wagner het idee had, waren er al anderen die naar Het Gesamtkunstwerk zochten. Bijvoorbeeld de vroegromantische schilder Philipp Otto Runge die een samensmelting van schilderkunst, muziek en literatuur wilde, waarvoor een eigen gebouw zou moeten worden ontworpen. Een vroeg voorbeeld is ook "schilder Moritz von Schwind!

Later stond 'Het Gesamtkunstwerk' voor een volledig geïntegreerd ontwerp in architectuur en interieurs, waarbij elk element in een artistieke opzet uiterst nauwkeurig werd ontworpen, meestal door één vormgever.

Het Gesamtkunstwerk in de muziek
De term 'Gesamtkunstwerk' werd door Richard Wagner geïntroduceerd ter aanduiding van een opera waarin de tekst, muziek, enscenering en vertolking tot één geheel zijn gesmeed. (zie verder op muzikaal gesamtkunstwerk)

Het Gesamtkunstwerk in de architectuur
Met het Gesamtkunstwerk wil de architect van zijn creatie één geheel maken. Hij/zij ontwierp dus ook de meubelen, het tafelzilver en het behang, tot soms zelfs de kledij van de bewoners van het gebouw (zie bijvoorbeeld Henry van de Velde). Door dit te doen trachtte hij/zij ook de levensstijl en -kwaliteit van de bewoner te bevorderen. Dit concept werd vooral bekend door architecten van de Arts & Crafts Movement, zoals Charles Rennie Mackintosh en Frank Lloyd Wright. Zij gingen met de idee van een totaal kunstwerk soms tot het uiterste door ervoor te zorgen dat hun gebouwen in volledige harmonie met hun omgeving en functie waren.

Een typisch Nederlands voorbeeld van een Gesamtkunstwerk is de Beurs van Berlage in Amsterdam. Berlage werkte hierin samen met Jan Toorop (tegeltableaus en muurschilderingen), Albert Verwey (verzen/kwatrijnen; algemene onderbouwing van de decoratie), Roland Holst (muurschilderingen), Derkinderen (glas-in-lood), Mendes da Costa (houtsnijwerk, meubilair), Zijl (beeldhouwerk). Berlage was naast het bouwkundig ontwerp tevens verantwoordelijk voor het meubilair, verlichting en stofferingsontwerpen. Een Duits voorbeeld van een Gesamtkunstwerk is het Stadspaleis van Franz von Stuck.

In Oostenrijk en Duitsland waren Josef Hoffmann en Peter Behrens belangrijke vertegenwoordigers van het concept Gesamtkunstwerk.

Het Gesamtkunstwerk in het design
De idee van het Gesamtkunstwerk was een inspiratiebron voor het latere 'total design', waarbij ontwerp, vervaardiging en verkoop van producten holistisch worden benaderd.

Websites:
. (Wagner's tractaat uit 1849 onder de titel "Das Kunstwerk der Zukunft" wordt voor het eerst het idee van een Gesamtkunstwerk, dat aan het begin van de 19e eeuw filosofisch reeds door Novalis, Schlegel, Tieck en Schelling is doordacht, door een uitvoerend kunstenaar getoonzet. - (GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Gesamtkunstwerk.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 716.