kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 18-01-2016 voor het laatst bewerkt.

gravure

Graveren is het krassen van een tekst of voorstelling in een object. Er zijn verschillende graveertechnieken, aangezien ieder materiaal anders moet worden bewerkt. Voor een kopergravure wordt een stalen stift, de burijn, gebruikt. Met de burijn worden de lijnen gestoken. Wanneer in deze lijnen inkt wordt gesmeerd, kan een afdruk worden gemaakt. Ook glas kan worden gegraveerd. Met een stift met een diamantpunt worden de lijnen op het glas getekend. Met behulp van arceringen kunnen halftonen en schaduwen worden aangebracht.

(koper)gravure
De oudste vorm van diepdruk is de gravure. Bij een gravure tekent de graveur rechtstreeks op de metalen ondergrond. Hiervoor gebruikt hij een burijn, een driezijdig aan het einde afgeschuind instrument. Door de hardheid van het materiaal (koper of staal) kenmerkt de gravure zich door haar ietwat hoekig karakter. De graveur steekt met de burijn van zich af. Zo ontstaan er regelmatige lijnen met een spits begin, kenmerkend voor de gravure.

In een glad gepolijst plaatje koper wordt met een burijn (een driezijdige graveerbeitel ook wel graveersteker genoemd) een voorstelling gegraveerd. Andere metalen die in aanmerking komen zijn zachte metalen zoals tin en lood, maar ook iets hardere metalen als zilver, messing, goud en zelfs harde metalen zoals staal. Met een schraapstaal worden de overtollige koperkrullen (braam) weggehaald en de plaat wordt, indien nodig, weer glad gemaakt.

De gravurelijn is te herkennen aan het aanzwellen en weer afnemen van de lijn, een gevolg van de driehoekige vorm van de burijn.

De kopergravure is een lijnprocédé: egale vlakken kunnen niet worden gedrukt. Om een vlak te suggereren gebruikt men arceringen.

Bij het inkten wordt dikke drukinkt met een tampon over de gehele oppervlakte van de plaat verspreid, waarbij de groeven gevuld moeten worden. Daarna wordt de overtollige inkt van het oppervlak van de plaat geveegd, zodat alleen de inkt in de groeven achterblijft. De plaat wordt onder de kopdrukpers afgedrukt op papier. Hoe dieper de geul in het koper, hoe donkerder de lijn op papier. Door middel van arceringen kunnen halftonen en schaduwen worden aangebracht. Van een kopergravure zijn ca. 300 goede en 300 redelijke afdrukken te maken. Daarna is de koperplaat sterk afgesleten.

In de negentiende eeuw werd vaak gebruik gemaakt van de staalgravure, die veel harder is en minder aan slijtage onderhevig, zodat een groter oplage mogelijk werd. De staalgravures dienden als illustratiemateriaal in boeken. Gezien de grote oplages waarin zij werden gedrukt hebben staalgravures weinig waarde. Hoewel staalgravures direct te herkennen zijn aan hun grijze toon worden zij vaak met een ets verward.

ABC
Biseausschliff: letterlijk: biesuitslijping; groef met schuine wand; bies: soort schraapijzer voor graveurs.

Ciseleren: metalen voorwerpen met een steekbeitel bewerken om het van ornamenten te voorzien.
Ciseleur: Kunstenaar die ciseleerwerk uitvoert.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 8.