kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 18-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Hans Hartung

Duits-Frans schilder van het informele (Dresden/Leipzig, 21.09.1904 - Antibes, 07.12.1989)

Hans Hartung werd beschouwd als een van de grondleggers van de Franse Abstraction Lyrique, de schilderkunstige abstractie, de Europese tegenhanger van het Amerikaanse abstract expressionisme waarbij het expressionisme in dit geval duidt op een directe, bijna fysieke manier van schilderen. Zonder enige vorm van symbolisme wilden deze kunstenaars zich als het ware op het doek afreageren.

Hans Hartung maakte agressief aandoende series van doeken met lijnen, neergezet als messteken of grafieklijnen. Zijn doeken toonden ruige, spontane kwaststreken op een egale ondergrond, met alle spetters en sporen van kwastharen die daarbij horen. De verbazing was daarom groot toen na zijn dood uit nooit afgemaakte doeken bleek dat de schilderijen niet wild en spontaan tot stand waren gekomen, maar keurig ingevulde contouren waren die, tot in de kleinste verfspetters, waren overgenomen vanuit een vooraf gemaakte schets. Dit laat een kunstenaar zien voor wie de kwalificatie conceptueel kunstenaar passender zou zijn, ware het niet dat de conceptuele kunst toen nog niet als stroming bestond.

Invloed van Kokoschka, Nolde en Marc.

Ook sculpturen, collages en assemblages.

Individuele, lineaire stijl met beeldvlakken die beheerst zijn door picturale en grafische tekens en symbolen.

Hartung verklaart: "Op een dag zal men dit directe handschrift normaler vinden dan de figuratieve schilderkunst, zoals we ook ons eigen alfabet - dat abstract is en onbegrensde mogelijkheden biedt - als doelmatiger beschouwen dan het Chinese karakterschrift... Het nieuwe echter, de uitdaging om directe beeldende uitspraken over de natuur te doen, zal waarschijnlijk altijd blijven bestaan.".

Kenmerkend voor zijn kunst, die de geringste toespeling op de concrete werkelijkheid vermijdt, is het dynamische lijnenritme, dat aanvankelijk de romantische ontlading was van heftige emoties, later een meer beheerst, objectief formeel uitzicht vertoonde. (Summa)

In zijn schilderijen, die simpelweg met een ‘T’ (van ‘toile’, doek) gesigneerd en van een opeenvolgende nummering voorzien zijn, wordt het beeldvlak beheerst door picturale en grafische tekens en symbolen die elkaar raken, overlappen of doordringen.

Naast Fautrier, Wols en Riopelle was Hartung een van de voornaamste vertegenwoordigers van de École de Paris. In zijn werken maakt hij zich los van het abstract-expressionisme en liep hij vooruit op l'art Informel.

Kenmerkend voor zijn kunst, die de geringste toespeling op de concrete werkelijkheid vermijdt, is het dynamische lijnenritme, dat aanvankelijk de romantische ontlading was van heftige emoties, later een meer beheerst, objectief formeel uitzicht vertoonde. (Summa)

In zijn schilderijen, die simpelweg met een ‘T’ (van ‘toile’, doek) gesigneerd en van een opeenvolgende nummering voorzien zijn, wordt het beeldvlak beheerst door picturale en grafische tekens en symbolen die elkaar raken, overlappen of doordringen.

Biografie
Hartung studeerde kunstgeschiedenis, filosofie en psychologie aan de universiteit van leipzig. Daarnaast bezocht hij de kunstacademie in dresden en Leipzig. In Munchen was hij een leerling van Max Doerner en maakte hij zich de technische kunst van het schilderen eigen door het werk van oude meesters als Rembrandt, Goya, Frans Hals en El Greco te bestuderen. Ook was hij geïnteresseerd in het werk van impressionisten als Max Slevogt, Lovis Corinth en de expressionisten Emil Nolde en Oskar Kokoschka.

Reeds in 1922 experimenteert hij met vrije, abstracte tekeningen en waterverfschilderijen. In 1925 had hij een ontmoeting met de kunstenaar Kandinsky, die de ontwikkeling van het lineaire in Hartungs werk sterk zou beïnvloeden. Net als Kandinsky en Klee hield Hartung zich bezig met de expressiviteit en dynamiek van de primaire picturale middelen kleur en lijn. Op een gekleurde ondergrond improviseerde hij met tekenachtige lijnencomposities.

Op een expositie in 1926 in Leipzig maakte hij kennis met de moderne schilderkunst uit andere landen. De blijvende indruk van het kubisme vond bij hem zijn neerslag in een grote belangstelling voor mathematische wetmatigheden, verhoudingen en ritmen.

In de vroege jaren '30 ontvluchtte hij het Nazi-regime en kwam hij via een verblijf in 1932 op het Spaanse eiland Menorca in Parijs terecht. Hij heeft contact met Domela, Kandinsky, Magnelli, Mondriaan, Miro en Calder. Hij neemt deel aan de Salon des Surindependants en in de Galerie Pierre in Parijs.

Het werk uit de jaren dertig wordt door een kalligrafisch aandoende symbolentaal met krachtige lijnenreeksen en lichtreflexen gekenmerkt en herinnert aan schrifttekens uit het Verre Oosten.
Onder invloed van artiesten als Miró en Masson ontdekte hij in die jaren het abstract Surrealisme, maar de nadruk op de spontane, vrije lijn bleef. Bovendien ging hij ook Surrealistische collages en beeldhouwwerken ontwerpen, beïnvloed door de werken van zijn schoonvader, Julio González.
Hartung bracht zijn typische stijl volledig tot ontwikkeling: abstracte traliewerken die als staven, strepen, bogen of kringen van een donkere grijsbruine kleur op een monochrome ondergrond over het beeld trekken.

Tijdens W.O. II nam hij dienst in het vreemdelingenlegioen en was hij in Noord-Afrika om pas in 1945 nadat hij in 1944 zwaargewond was geraakt (Verliest een been ?) weer naar Parijs terug te keren.

Bezit sinds 1945 de Franse nationaliteit.

In de jaren '40 bereikte hij als artiest zijn eigen volgroeide stijl, gekenmerkt door een samengaan van medogenloze zwarte lijnen en delicate, oplichtende kleuren. Het doel daarbij was, zoals hij zelf zei in 1951 "that he acted on the canvas" om zo zijn eigen bewegingen vast te leggen.

Hij nam aan diverse tentoonstellingen deel waaronder de Salon des Surindependats van 1945, 1946 en 1962, de Salon des Realites Nouvelles 1946-1950 en regelmatig in de Salon de Mai.

Zijn schilderingen vatten de tot dusver meer spontane improvisaties samen in een beheerste cijferachtige symbolentaal op lichte ondergrond.

Hij krijgt steeds meer ook internationale erkenning. Vanaf 1949 geeft hij tentoonstellingen in Parijs, Brussel, Munchen en Basel. Ook neemt hij deel aan de Biennale in Venetie van 1954. In 1955 exposeerde hij op de eerste Documenta in Kassel - Documenta 2 en 3 zouden volgen - en zond hij zijn werk naar Pittsburgh en Tokio.

In 1956 ontvangt hij de Guggenheim-prijs en wordt erelid van de Academie van Schone Kunsten in Berlijn. In 1960 krijgt hij de grote internationale schilderprijs op de Biënnale van Venetië.

In de jaren '60 maakte hij er een gewoonte van in verse verf met diverse instrumenten te krassen om zo fijn gestructureerde schilderijen te verkrijgen, waarin opnieuw het spel met licht en donker terugkeert. In toenemende mate ziet hij af van zijn grafiscxhe traliewerk en zette hij grote donkere vlakken inkt kladachtig naast elkaar.

1964 Duitse orde van vcerdienste.

Op zijn 70ste verjaardag werd er in Frankrijk en New York een grootse retrospectieve opgezet.

In zijn laatste periode vanaf de eind jaren 70 gaat hij takken en twijgen als kwast voor zijn abstacte composities gebruiken.

In 1976 publiceert hij in Parijs zijn autobiografie Autoportrait.

1977 Lid van het Institut de France en de Academie des Beaux-arts, Parijs.

1981 Oskar Kokoschka-prijs van Oostenrijk.

Hartung overlijdt in 1989.

Websites:
. www.8weekly.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 757.