kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 19-01-2011 voor het laatst bewerkt.

Hans Uhlmann

Kopf, 1935

Kleines Karussell, 1958

Duits beeldhouwer, geboren 27 november 1900 in Berlijn, gestorven 28 oktober 1975 in Berlijn.

Biografie
Hans Uhlmann wordt geboren op 27 november 1900 in Berlijn. Vanaf 1919 studeert hij electrotechniek en mechanica aan de Technische Hogeschool van Berlijn (nu de Technische Universiteit van Berlijn) en behaalt zijn diploma in 1924.
Hij is twee jaar werkzaam als technicus in Kiel (1924-1926) en vanaf 1925 maakt Uhlmann zijn eerste beeldhouwwerken.

Van 1926 tot 1933 werkt hij als assistent van Max Kloß aan de Technische Hogeschool van Berlijn en zijn sculpturen worden in 1930 voor het eerst in de Galerie Gurlitt in Berlijn tentoongesteld.

In 1932 gebruikt Uhlmann voor het eerst metaaldraad voor zijn sculpturen. Op 26 Oktober 1933 wordt hij gearresteerd bij het uitdelen van antifascistische pamfletten en wegens "Vorbereitung zum Hochverrat" veroordeeld. Hij zit tot 1935 gevangen in de Berlin-Tegel gevangenis en zijn kunst wordt voortaan als entartet aangemerkt. Na zijn vrijlating blijft hij in Berlijn en werkt tot 1945 als ingenieur.

Na de oorlog exposeert hij eindelijk zijn sculpturen van metaaldraad en metaalplaat waar hij zich sinds 1935 op heeft geconcentreerd. Zijn werken werden vooral beïnvloed door sculpturen van Naum Gabo en Alexander Calders. Op gelijkaardige wijze streven de werken van deze kunstenaars naar de dematerialisatie van beeldhouwen, gereduceerd tot silhouetachtig of abstracte lijnen van metalen staven.

De menselijke gestalte
Toch begint Uhlmann's focus op ijzer en staal, de materialen waar hij als ingenieur al mee werkt, bij de menselijke gestalte. Deze benadering werd voorbereid in de tekeningen die hij tijdens zijn gevangenschap maakte.
In de twee albums: Kleines Verbrecher-Album, Ganoven und Schwerenöter, Hundert Tegeler (Klein Misdadiger-Album, Gannef en Vrouwenjagers, Honderd Tegelgevangenen) en Köpfe, Zöpfe, Bärte, Locken und Büsten aus Draht (Hoofden, Vlechten, Baarden, Lokken en Bustes van Metaaldraad) van 1934/35, wijdt hij zich volledig aan het portret en zijn constructieve analyse in metaaldraad.
De tekeningen fungeerden als versies voor een serie draadsculpturen in de vorm van hoofden en bustes Kopf(Drahtfigur) 1934. Al snel maakte Uhlmann ook figuratieve bustes, gebruik makend van geometrische ijzeren platen waarvan de ruimtelijke manier van spannen volume suggereert, vooral door de effecten van licht en schaduw Kopf 1937.

Langzamerhand stapt hij af van zijn figuratieve oriëntatie en met gebogen ijzerdraad maakt Uhlmann "sculpturale tekens" (Roters 1989), waarvan het zwevende karakter eerst nog door het motief uitgelegd wordt, zoals in Vogel, 1947. Tenslotte ontstaan er echter abstracte geometrische vormen Zeichen, 1948.

In 1950 aanvaard hij een professoraat aan de Hochschule der Künste in Berlijn. Uhlmann neemt in 1951 deel aan de Biënnale in São Paolo, in 1954 aan de Biënnale van Venetië en de Triënnale van Mailand. In de jaren 1955, 1959 en 1964 neemt Uhlmann deel aan respectievelijk Documenta 1, 2 en 3.

Monumenten
De aanzienlijk verbeterde werkuitrusting aan de Hochschule der Künste biedt Uhlmann de mogelijkheid tot het maken van monumenten in opdracht, die de kunstenaar zelf als zijn belangrijkste gerealiseerde projecten ziet (Uhlmann, in: Haftmann, 1975). Hiertoe behoort Concerto uit 1954, een werk voor de foyer van de concertzaal van de Hochschule für Musik in Berlijn. Hier kan Uhlmann zich vooral wijden aan de vertaling van een muzikale modulatie naar de artistieke structuur van een metaalsculptuur. Dit thema bepaalt ook verdere werken zoals zijn sculptuur voor de Duitse Opera van Berlijn in 1960-61 en de Philharmonie Berlin in 1963.
Met de roterende vormgeving van smalle messing banden in zijn werk Concerto komt een formeel grondmotief naar boven in zijn monumentale en uitgestrekte werken, dat in latere werken aangevuld wordt met het buigen van grote ijzeren platen. Deze laatste geven de indruk van vleugels van vliegtuigen of vogels en suggereren doelgerichte beweging. In zijn Mahnmal zum Gedächtnis des Widerstandes im Dritten Reich (monument ter nagedachtenis aan het verzet in het Derde Rijk), dat in 1960 in Leverkussen opgericht wordt, avanceert deze vorm tot heersend motief. Andere werken benaderen plantachtige vormen zoals Wachstum (Wasdom/Groei), 1962.

Fetische
Tussen 1958 en 1966 maakt Uhlmann een andere groep opmerkelijke werken die hij Fetische (fetisj) noemt. Deze hebben een kleiner formaat en komen terug op het thema van de buste. Gevormde koppen worden uit geometrische elementen gemonteerd, cylindrische oogkassen en horizontale mondspleten maken de vervreemdende indruk compleet. Deze objecten lijken op smalle metalen buizen of hoekige cylindrische elementen te zijn gespietst en roepen associaties op met exotische of technoid maskers Fetisch, 1958; Kopf-Fetisch I, 1967.
In zijn latere carriëre geeft Uhlmann de voorkeur aan architectonisch georiënteerde sculpturen, gericht op vragen over de organisatie van ruimte in torens en zuilen. Ook hier blijft de antropomorfe (menselijke gedaante) richting zijn hoofdinteresse.
Door de transparantie en schijnbare luchtigheid die wordt bereikt door de ingezette middelen voor de vormgeving ontstaat de indruk van een bewegend lichaam Großer Turm (grote Toren), 1961; Viereck-Säule (vierhoekige Zuil), 1970; Turm allseitiger Ausstrahlung, 1972.

Tijdens zijn leven is het werk van Hans Uhlmann in talrijke tentoonstellingen te zien, waaronder, de Wereldtentoonstelling in Montreal in 1967; in de Akademie der Künste Berlin 1968; in het Musée Cantonal des Beaux-Arts te Lausanne 1968-69; in de Hamburger Kunsthalle (1973-74) en de Nationalgalerie Berlin 1974.

In 1975 sterft Uhlmann in Berlijn, zijn sculpturale werk en zijn tekeningen bevinden zich dankzij permanente uitleningen uit privébezit in twee belangrijke openbare collecties: de Stiftung Wilhelm Lehmbruck Museum en de Berlinische Galerie. In het museum van Duisburg wordt Uhlmann's werk in een speciale eigen ruimte tentoongesteld.

websites:
. virtuelles museum moderne nrw
. Berlinische Galerie


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1959.