kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Henk Visch

Henk Visch (September 1950, Eindhoven)

Henk Visch is een veelzijdig kunstenaar die zich uitdrukt in verschillende disciplines. Hij begon als tekenaar en graficus, maar legt zich vanaf 1981 ook toe op beeldhouwkunst. De beelden van Henk Visch variëren van monumentale houtconstructies en grote polyester vormen tot kleine figuren van gevonden materiaal. Ook is Visch actief als dichter en maakt hij onder meer de illustraties bij de rubriek van de columnist Mirza in de Volkskrant. Inmiddels bevindt zijn werk zich in vele museale en particuliere collecties in binnen- en buitenland. Hij heeft vele groeps- en solotentoonstellingen op zijn naam staan en vertegenwoordigde Nederland op de Biënnale van Venetië in 1988. Een jaar later in het van Abbe Museum te Eindhoven, biedt een wandeling door het Brabantse platteland het grondplan voor de inrichting van een tentoonstelling. Deelname aan de Dokumenta IX in Kassel (Duitsland) in 1992 bracht zijn werk verder onder de aandacht van een breed publiek.

Het maken van sculpturen vergelijkt Visch met hardop denken in hout, verf en andere materialen. Henk Visch wil niet zozeer de zichtbare werkelijkheid in beeld te brengen, maar het beeld een metafoor laten zijn voor de realiteit van ervaringen.

Opmerkelijk is het taalgebruik van Henk Visch. Zijn introverte sculpturen voorziet Visch vaak van zeer poëtische en enigmatische titels, die bij de toeschouwer een hele stroom van associaties en betekenissen op gang kunnen brengen, zonder afbreuk te doen aan de ware uitstraling van het werk zelf. Taal en beeld werken op een bijzondere manier op elkaar in en versterken elkaar. Het beeld is geen illustratie bij de tekst, of alleen een hint voor de toeschouwer, het beeld en zijn titel vallen samen, ze drukken met verschillende middelen hetzelfde uit. Naast verrassende titels maakt Visch ook gebruik van teksten die op of naast de kunstwerken worden aangebracht.

Statica en beweging zijn de twee grote thematische polen, waartussen de werkstukken van Visch zich bewegen. Zijn beeldhouwwerken raken vaak maar licht de grond. Vaak lijken de gebruikte materialen heel breekbaar, hun wanden poreus, de gewichten naar boven verplaatst. Er is geen stilstand in zijn werkstukken, ze corresponderen in voortdurende beweging met de ruimte, waarin ze zich bevinden.

Henk Visch beperkt zich niet enkel tot het medium beeldhouwkunst; hij is eveneens tekenaar en drukker. Hij spitst zich dus niet toe op een enkel medium, net zoals hij in zijn werk zich niet enkel toespitst op het puur abstracte of het louter figuratieve.

biografie
Op 9 jarige leeftijd wil hij dirigent worden. Op 15 jarige leeftijd toneelspeler.

Op een stralende zomerdag in 1968, schrijft hij een aanmeldingsbrief om toegelaten te worden op de Academie voor Kunst en Vormgeving te 's-Hertogenbosch. Henk Visch volgt hier lessen van de afdeling Grafiek en bezoekt kort de afdeling Beeldhouwkunst. Kort houdt hij zich bezig met glas in lood en glasschilderen. Tijdens zijn akademietijd ontwikkelt hij een levenswijze van relativering en beschouwelijkheid, die hem ook na het examen in 1972 niet verlaat. Hij schrijft gedichten, sluit zich aan bij een gezelschap dat straattheater maakt en droomt over het regisseren van een film.

1979 - Henk Visch is in New York, de stad die hem 'het verlangen geeft om intens deel van de werkelijkheid te zijn'.

Tot 1980 werkte Henk Visch alleen op papier. De tekeningen werden in enkele zuivere lijnen neergezet. Ze lieten vaak sprookjesachtige figuren zien, die met raadselachtige voorwerpen werden omringd. De tekeningen gelden in het algemeen als zelfstandige werken en vormen een op zichzelf staand onderdeel van zijn oeuvre.

Tijdens zijn vele nachtelijke wandelingen in New York, groeit zijn overtuiging om kunstenaar te zijn en hij besluit, bij terugkomst, sculpturen te maken die 'over mijn aanwezigheid in de wereld berichten'. Het worden verstilde, bijna teruggetrokken beelden, gestileerde menselijke figuren en dierlijke figuren, die vaak zeer delicaat, en bijna teer uitgebalanceerd waren. Sommige figuren lijken zelfs in zichzelf balans te zoeken waarbij ze bijna hun evenwicht verliezen. Hij voorzag deze beelden vaak van poëtische titels die bij de beschouwer een stroom van verhalen en associaties doen ontstaan.

‘Getimmerde tekeningen en objecten’
Februari 1981 opent zijn eerste tentoonstelling met sculpturen en grote wandvullende tekeningen in het Eindhovense Apollohuis. Tijdens de tentoonstelling wordt er een bandopname ten gehore gebracht met door hem gespeelde pianomuziek. Er bestaat een filmopname uit die tijd van een optreden met een danseres.

Anderhalf jaar later is hij van 1982 - 1983 weer in New York, nu niet om ingewijd te worden maar om 8 maanden in een atelier in PSI te werken.

De voorliefde om dingen te maken; het verlangen om in de wereld aanwezig te zijn; het belang dat hij hecht aan de taal als medium om het creatieve proces te begeleiden en te prikkelen, wat in titels en teksten tot uitdrukking komt, samen met een gevoeligheid voor 'het verborgene in de openbaarheid' en de 'metaforische kwaliteiten van het voor de hand liggende', maken hem, in de tijd van de opkomst van De Nieuwe Wilden, waar zijn werk wat betreft het belang van de voorstelling op aansluit, tot een kunstenaar, wiens werk niet verward kan worden met dat van anderen.
Zijn figuratieve, poëtische vormentaal sloot aan bij de internationale, veelkleurige stroming in de kunst, die in Nederland onder de naam nieuwe schilderkunst bekend werd en waarvan René Daniëls hier de belangrijkste vertegenwoordiger was. De beelden en tekeningen van Visch ontstaan associatief: een gedachte of ingeving vormt het uitgangspunt, dat hij vervolgens zonder tussenkomst van de rede en met zo weinig mogelijk details uitwerkt. Zo gaat Zwarte man over het verlangen om te vliegen.
1984 verblijf in de Ateliers Internationales de Fontevraud (F).

1984 - 1987 docent Rijksakademie voor Beeldende Kunsten, Amsterdam (NL).
1987 - 1991 docent Jan van Eijk Akademie, Maastricht (NL).

“Op aarde zijn betekent verloren lopen, waar anders kan men zo goed verdwalen als hier; in deze rijkdom aan mogelijkheden en onmogelijkheden. Vooral het onmogelijke zal men niet onderwaarderen maar koesteren als iets waarop men bijzonder gesteld is, als iets waar men voortdurend mee bezig wil zijn. Het mogelijke neemt ons mee in domme roes. Het onmogelijke verlost ons van de droom, het verlost ons van de illusie en is een waarborg om niet tot fanatisme te vervallen. Ja, het weerhoudt ons voor het doen van domme dingen waar men later spijt over heeft. Het onmogelijke houdt ons van al te veel treurnis af; de lange koude avonden bij het vuur dat dooft..... Het onmogelijke dwingt ons na te denken over een werkelijkheid - deze grotere droom - over iets, waar men niet omheen kan. Iets dat vaststaat als een feit, onomstotelijk. Dit moet wereld zijn; er is niets anders waarin zich de feiten hechten kunnen! Leeft men in de werkelijkheid dan is men altijd ergens.” (Henk Visch, 1991).

Don't wait for me in a borrowed home Brons, 175 x 105 x 52 cm
Visch weet met zijn beelden vaak allerlei associaties op te roepen en de fantasie van de kijker te prikkelen. Don't wait for me in a borrowed home heeft bijvoorbeeld een heel herkenbare houding maar is zo samengesteld dat je als kijker even in verwarring wordt gebracht. Welke kant loopt deze figuur op en wat is precies de voorkant van het beeld? Dit is precies wat Henk Visch probeert te bereiken met zijn werk: de kijker uitnodigen er een eigen fantasie op los te laten en eigen gedachtes te stimuleren. Don't wait for me in a borrowed home is speciaal voor zijn deelname aan de gerenommeerde Biënnale van Venetië in 1988 gemaakt. Henk Visch was in dit jaar uitgenodigd Nederland te vertegenwoordigen.

Hoewel Henk Visch zijn beelden / figuren vaak terugbrengt tot vereenvoudigde vormen, en vaak delen van het lichaam weglaat, blijven de mensfiguren duidelijk herkenbaar. 'Er zijn geen individuen afgebeeld, maar abstracties van algemene menselijk functies zoals lopen en stilstaan, rusten en liggen, horen en zien, praten en stil zijn, ruiken en voelen, denken en dromen.' (Gijs van Tuyl, Catalogus Henk Visch, Nederlandse Paviljoens, Biënnale van Venetië 1988, p6)

1991 Kunstpreis der Stadt Darmstadt (BRD)

Deelname aan de Dokumenta IX, Kassel (D) in 1992 brengt zijn werk verder onder de aandacht van een breed publiek.

Verblijf in New York op uitnodiging van het Apollohuis (NL) en PS-I, New York (USA) tentoonstelling P.S.I: I see, I understand, I know, I remember, I do.

1993 verblijf in Lodz (P), Artists Museum, deelname aan het project Art in Progress.

'Het Beeld'
Het Beeld is een bronzen figuur van Henk Visch uit 1993. Gekleed in wat een lange, sierlijke jurk kan zijn, lijkt ze in zichzelf gekeerd naar voren te schrijden. De eenvoudige, gladde contouren vertonen op het eerste gezicht nauwelijks details. Wel tekenen zich in het kleine gebogen hoofdje fijne gelaatstrekken af en heeft de kunstenaar met een enkele welving of overgang de vorm van het lichaam aangeduid.
De titel van het werk heeft iets wonderlijks: Het Beeld, twee simpele woorden die zowel een globale als een unieke wijze van aanduiding kunnen vormen. Het paradoxale uiterlijk van het beeld kaatst de woorden als het ware heen en weer, alsof nu eens het bijna anonieme, dan weer het volstrekt unieke de boventoon voert.
Henk Visch heeft een opmerkelijk gevoel voor de wijze waarop taal en beeld op elkaar inwerken en elkaar versterken. Dat blijkt niet alleen uit de verrassende titels die hij zijn beelden meegeeft, maar ook uit de vaak poëtische teksten die op de werken of tussen de figuren in zijn tekeningen zijn aangebracht.
Tot 1980 werkte Visch alleen op papier. De meeste van zijn tekeningen zijn in enkele zuivere lijnen neergezet. Ze laten vaak sprookjesachtige figuren zien, die met raadselachtige voorwerpen omringd of in de weer zijn. Visch suggereert zo een handelen dat voor zijn personages vanzelfsprekend is, maar laat ze tevens verzinken in een eigen, voor de kijker niet toegankelijke wereld.
De tekeningen gelden in het algemeen als zelfstandige werken en vormen een op zichzelf staand onderdeel van Visch’ oeuvre. In sommige van zijn sculpturen lijkt de relatie met zijn tekenwerk evident. Bij Het Beeld bijvoorbeeld, is het alsof de contouren door de hand van een tekenaar zijn neergezet en het beeld pas daarna volume heeft gekregen. Maar meestal is van zo’n stilistische overeenkomst geen sprake. Zijn beelden kunnen variëren van monumentale houtconstructies en grote polyester vormen tot kleine figuren van gevonden materiaal.
Wel is Visch er altijd op gericht het associatievermogen van de kijker te prikkelen, ook wanneer die uiteindelijk niet tot de raadselachtige kern van zijn beelden kan doordringen. En daarin ligt de kracht van zijn werk, dat in feite zijn voltooiing vindt in het oog van de kijker. ‘Het kunstwerk,’ zegt Visch, ‘beschikt slechts over één aspect van het kijken, namelijk het gezien worden. Zijn zichtbaarheid is zijn sterkste eigenschap en alleen voor dit doel werd het gemaakt.’ (Professor Staatliche Akademie der Bildende Kunsten Stuttgart (BRD).

In 1996 vindt een tentoonstelling van zijn werk plaats in het Openlucht park voor Beeldhouwkunst Middelheim te Antwerpen (B) met sculpturen in het park en in het Paviljoen. Sindsdien worden meerdere buitensculpturen gerealiseerd.

vorm van een tekening, elke maandag, aan de column Mirza in de Volkskrant.

Brabant (NL).

Professor Kunstakademie Münster, Hochschule für Bildende Künste

de draadloper




Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 352.