kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-11-2008 voor het laatst bewerkt.

Jacopo Bassano

Jacopo Bassano (eig. da Ponte)

Italiaanse schilder, geboren ca. 1515/1517 te Bassano - overleden 13 februari 1592 aldaar.

Jacopo Bassano was een belangrijke schilder van de laat-renaissance. Hij was de belangrijkste van een schildersfamilie die zich naar hun geboortedorp lieten noemen. Hij leidde in Bassano een groot schildersatelier, waarin ook zijn zoons zijn opgeleid en hebben gewerkt.

Jacopa, het beroemdste lid van de schildersfamilie Bassano was leerling van zijn vader Francesco de Oudere en voltooide zijn opleiding vermoedelijk in Venetië. Tintoretto, Veronese, Titiaan en maniëristen als Parmigianino beïnvloedden zijn werk.

Onder de Venetianen stond hij het dichtst bij het Florentijnse maniërisme. Later benaderde zijn werk meer Titiaan en Tintoretto.

Naast religieuze schilderingen komen bij hem reeds naar de barok verwijzende genrethema's naar voren, met een opvallend waarheidsgetrouwe uitbeelding.

Deze maniërist verwierf vooral bekendheid door zijn door de Venetianen beïnvloed kostbaar koloriet (Titiaan) en zijn meesterlijke, levendige composities. Door de landelijke omgeving op de achtergrond van vele van zijn schilderijen schiep hij de Bassanostijl, die uiteindelijk in zijn afbeeldingen van het landelijke leven en vooral nog van de dierenwereld het belangrijkste kenmerk van het grote familiebedrijf werd. (25 eeuwen 143)

Jacopo Bassano was naast schilder consul van Bassano.

Biografie
Jacopo da Ponte werd ca. 1515 in Bassano, een stadje in de heuvels ten noordoosten van Venetië geboren. Bassano vestigde, na een verblijf te Venetië, met behulp van zijn vier zonen een productieve schilderswerkplaats te Bassano, waar historiën en fabelstukken op de manier van de toen zeer gevierde Tintoretto werden gemaakt. Ook in zijn mythologisch en religieus werk blijkt voorliefde voor nauwgezet weergegeven huisraad en markttoneeltjes. Het is niet mogelijk om bij die stukken afzonderlijke leden van de familie te onderscheiden.

In de jaren dertig gaat hij met zijn dan dramatisch bewogen werk de confrontatie aan met het maniërisme.

In de jaren na 1540 wordt zijn stijl naturalistischer, en brengt hij zijn kleur lichter en losser op. Ook komt er meer eenheid in de schakeringen van licht en donker.

In de aanbidding van de herders (1562, Wenen) bestaat een ragfijn evenwicht tussen het religieuze onderwerp (inclusief de puttoachtige engelen) en de boerse sfeer van de herders. Bassano schilderde ook nachtelijke taferelen en religieuze landschappen die vooruitlopen op die van Annibale Carracci. (Summa; RDM)

Het werk van zijn laatste jaren munt uit door een ijle, impressionistisch aandoende manier van schilderen, die vooral in zijn nachtstukken sterk naar voren komt.

Werken:
In het Museo Civico aan de Via del Museo in BAssano krijg je een goed overzicht van het werk van Jacopo Bassano en zijn School.

Zaal XIII Galleria dell'Accademia in Venetië
Drie schilderijen van de hand van Jacopo Bassano, St. Eleutherius zegent de gelovigen, St. Hiëronymus, en St. Hiëronymus in de woestijn met Maria in een stralenkran; dit laatste geeft een gezicht op de streek rond de geboortestad van de schilder, Bassano del Grappa. Jacopo da Ponte was een Venetiaan van het vasteland, niet uit de lagune, die zich sterk liet inspireren door zijn drie grote tijdgenoten Titiaan, Tintoretto en Veronese. Hij vertaalde hun stijl in een wat aardser idioom en verving hun zijde en juwelen door niet minder knap geschilderde grove stoffen en alpenbloemen. Geleidelijk aan ontwikkelde hij een eigen stijl, gekenmerkt door weelderig kleurgebruik, een vrije factuur en een landelijk realisme dat vooruitwijst naar de zeventiende eeuw. Verscheidene van zijn schilderijen zijn toegeschreven aan de jonge El Greco, wiens genie bij het contact met deze persoonlijkheid opvlamde. (Jacopo Bassano (± 1516-1592), werkte in het kleine stadje Bassano, ten N.W. van Venetië tegen de laatste glooiïngen van de Alpen gelegen.

De naturalistische opvatting, die ik bij Tintoretto aanwees, viert bij Bassano hoogtij, in zijn portretten - dat b.v., waar hij zichzelf met zijn gezin voorstelde, in de Uffizi, - maar vooral in die tonelen uit Bijbel of Evangelie, die hij in een landelijke omgeving verplaatste, onder de boeren en het vee. De Aanbidding der Herders was hem een gelegenheid om hele kudden te laten voorrukken, of waar de pelgrims Christus te Emmaus herkennen, geschiedt dat in een herbergkeuken, en onze aandacht wordt daarbij door koperen ketels en gepluimde kippen in beslag genomen. Wat een buitenkansje hem aangeboden werd door den Opgang der Dieren naar de Arke van Noach, kan men zich licht inbeelden.

In zekeren zin sloegen ten onzent Pieter Aertsen en Pieter Bruegel dezelfde richting in. Is er enig verband te ontdekken tussen hen en Jacopo Bassano? Naar het me voorkomen wil, heeft dat genre zich eerst in den brede ontwikkeld in laat werk van Jacopo en in schilderijen, die eerder van zijn zonen Francesco (1549-1592) en Leandro (1557-1622) lijken te zijn. Maar zeker is, dat het werk der Bassano's ongemeen veel bijval genoot, ook buiten Italië, en dat hun invloed teruggevonden wordt in menig XVIIe-eeuws landschap, interieur of stilleven, zowel in Frankrijk en Spanje als in Holland en Vlaanderen. Het natuurlijke, echt-rustieke landschap van Jacopo Bassano bracht in Italië dit nieuwe, dat het over alle decoratieve bedoelingen heen was, en vlakte of bergen, bomen en hoeven, eenvoudig weergaf zoals ze waren, buiten de figuren om.

Nog een andere reden waarom ik Jacopo Bassano hier een plaats wil gunnen: als schilder stamde hij vooral van Tintoretto af, maar neigde er soms toe, diens kleur- en bewegingseffecten nog te overdrijven. Op bijzonder stout geborstelde doeken schuwde hij dan geen misvormingen en liet zijn tonen fonkelen als juwelen of het gebrande glas van een kerkraam. Met dit gevolg, dat hij wel eens - zie maar b.v. zijn S. Jan de Doper in de Woestijn, te Bassano, - reeds veel dichter bij Greco dan bij Tintoretto kwam te staan. - (Tintoretto en Veronese door August Vermeylen www.dbnl.org)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1305.