kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 01-11-2008 voor het laatst bewerkt.

Jacopo de Barbari

Jacopo de'Barbari

Venetiaans renaissanceschilder en graficus, geboren tussen 1440/50 in Venetië (?) - overleden vóór 1516 in Brussel (?).

In Noord-Europa werd hij ook wel als Jacob Walch (de Welsche) aangeduid.

Opgeleid in de omgeving van Giovanni Bellini, Alvise Vivarini en Antonello da Messina, werd Barbari weldra niettemin sterker beïnvloed door de beeldende kunst van boven de Alpen, en vooral door Albrecht Dürer. Van zijn kant heeft hij via perspectiefstudies en tekeningen van bouw- en beeldhouwwerken uit de Oudheid de principes van de renaissance naar Noord-Europa helpen overbrengen.

Met een tussen 1497-1500 gemaakte houtsnede van Venetië schiep hij een nieuw genre stadsgezicht. Zijn portretten getuigen van Venetiaanse voorbeelden. Zijn gravures (ca. 30 bladen zijn behouden) zijn sterk georiënteerd op Albrecht Dürer en Lucas van Leyden.

Biografie

joodse getto in Venetië op de houtsnedekaart door Jacopo di Barbari, 1500
Ook al werden joden pas later verplicht zich te vestigen in het getto van de stad, toch steekt op de beroemde, gedetailleerde grote kaart van Venetië uit 1500 het getto reeds duidelijk af ten opzichte van de overige bebouwing. Het aanvankelijk min of meer vrijwillige isolement van de Venetiaanse joden werd in 1516 een officieel en daarmee gedwongen isolement. Men veronderstelt wel dat de soortnaam ‘getto’ afkomstig is van de naam van de Venetiaanse wijk ‘Getto Nuovo’, hetgeen ‘nieuwe ijzergieterij’ betekent.
Het gedetailleerde kaartbeeld van Jacopo di Barbari uit 1500 bleef, gezien de karakteristieke en tamelijk onveranderlijke vorm van Venetië, de richtlijn voor zeer vele plattegronden in de eeuwen erna. De vogelvluchtpresentatie en de oriëntatie van het oorspronkelijke meesterwerk laten dat gemakkelijk vaststellen. Vele details kwamen gewoon in de oude vorm terug. Zo ook een minder op de voorgrond tredend element als het getto, dat inmiddels in werkelijkheid binnen het toegemeten territorium steeds afwijkender ruimtelijke proporties was gaan vertonen.
De hier gepresenteerde fraai ogende prent bevestigt dit.

Door hem gesigneerde en gedateerde schilderijen zijn pas van na 1500 bekend. Een van zijn origineelste scheppingen is het 'Stilleven met patrijs en ijzeren handschoen' (München, Alte Pinakothek), dat een van de vroegste bewaard gebleven stillevens is.

Woonde tot 1500 in Venetië en trad in genoemd jaar in dienst van keizer Maximiliaan I (1459-1519. Sindsdien werkzaam ten noorden van de Alpen, aanvankelijk wellicht in Neurenberg, vervolgens in Saksen.

In Duitsland ontstonden de belangrijkste werken van Barbari: "De heilige Oswald" (1500), "De zegenende Christus" (1503) en "De grijsaard en het meisje" (1503). Het werk van Jacopo de Barbari viel goed in de smaak in Duitsland. Hij kreeg opdrachten van verschillende Duitse adellijke families.

In 1494 leerde de Duitse kunstenaar Albrecht Dürer (°1471 Nürenberg +1528 Nürenberg) op doorreis in Italië Jacopo de Barbari kennen. Albrecht Dürer is zich onder invloed van Jacopo de Barbari meer en meer gaan toeleggen op de studie van de verhoudingen van het menselijk lichaam. In 1500 toonde de uit Venetië naar Neurenberg overgekomen Jacopo de' Barbari hem proportiestudies van het menselijk lichaam, met het bestuderen waarvan Dürer zich sindsdien steeds bezig heeft gehouden. Neerslag van deze studies is de beroemde kopergravure Adam und Eva (1504). (zie ook Brussel, waar hij de hofschilder was van de landvoogdes der Nederlanden.
Jacopo de Barbari werkte in de Nederlanden voor Filip van Bourgondië (1464-1524) en later voor Margaretha van Oostenrijk (1480-1513).
Dankzij Jacopo de Barbari maakten de Brusselse kunstenaars kennis met de Italiaanse kunst. Barbari behoort tot een kleine groep Italiaanse kunstenaars, die de Italiaanse Renaissance in onze streken introduceerde.

In het begin van de 16e eeuw was Zeeland het meest noordelijke gewest van het Bourgondische Rijk. Philips van Bourgondië vestigde zich in 1509 op het kasteel West-Souburg waar hij een renaissance hofhouding naar Italiaans model voerde. De mecenas omringde zich op zijn slot met humanisten, wetenschappers, bouwmeesters en kunstenaars zoals Jan Gossaert en Jacopo de Barbari.

Kasteel "Suytburg" en het klassieke naakt
Eind 1515 gaf admiraal Filips van Bourgondië-Blaton aan Jan Gossaert en Jacopo de’ Barbari de opdracht om zijn kasteel “Suytburg” (vandaag, West-Souburg op Walcheren) te decoreren. Het was de bedoeling van deze geleerde humanistische admiraal om van zijn residentie een centrum van Renaissancecultuur in het noorden te maken. Daar Filips onder andere de geschriften van Vitruvius goed moet hebben gekend is wel eens gesuggereerd dat hij ook een persoonlijke invloed had op het decoratieve en architecturale programma. Gossaert’s bijdrage aan deze onderneming maakte van hem een waar Renaissanceschilder.
De mythologische taferelen die zijn opdrachtgever wenste als decoratie van zijn kasteel gaven aan Gossaert de gelegenheid om te experimenteren met de uitbeelding van het klassieke naakt. Hierbij baseerde hij zich niet zozeer op de studies die hij in Rome had gemaakt, maar op de prenten van tijdgenoten zoals Albrecht Dürer en Marcantonio Raimondi. Deze laatste had naast enkele prenten naar klassieke sculpturen vooral gravures naar “inventies” van Rafaël op de markt gebracht. Gossaert baseerde zich ook op de kleinsculpturen van Conrat Meit, een kunstenaar van Duitse afkomst die aan het hof van Margaretha van Oostenrijk in Mechelen werkzaam was geweest maar die ook “Suytburg” had bezocht. Natuurlijk had ook zijn Italiaanse collega Jacopo de Barbari een belangrijke stem. Met name zijn theorieën over de menselijke proporties hebben op Gossaert een duidelijke invloed uitgeoefend. - (http://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Gossaert)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1117.