kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-11-2008 voor het laatst bewerkt.

Jacques Bellange

Jacques de Bellange

Frans schilder, etser en tekenaar, geboren ca. 1575 in Nancy - overleden ca. 1617/1638 aldaar.

Jacques Bellange werkte onder meer aan het hof van Karel III van Lotharingen en schiep mythologische werken, altaarstukken, scènes uit de gewijde geschiedenis e.d. In 1602 kreeg hij van de hertog van Lotharingen de opdracht tot het vernieuwen van de schilderingen in de 'Galerie des Cerfs' (thans spoorloos verdwenen). Verder zijn ca. 40 etsen van hem bekend, die gekenmerkt zijn door zeer slanke vormen en een maniëristische gratie. Net als El Greco stelde hij zijn kunst ten dienste van de Contrareformatie. (Summa; 25 eeuwen 143)

Zijn qua gelaatsuitdrukking aantrekkelijke tekeningen en etsen gelden als meesterwerken van het maniërisme en van ruimtelijke illusie.

Enkele van de composities op de etsen van de 17de- eeuwse kunstenaar Jacques Bellange lijken op balletten, zo gracieus zijn ze. Bellange's kunst was in zijn tijd zeer geliefd.

In de tekeningen van Jacques de Bellange bewegen de figuren in een verwrongen en vervreemdende dans die de sfeer onprettig en duister maakt. Als ik naar het werk van Jacques Bellange kijk, dan zie ik ogenschijnlijke elegantie, maar op een harde manier vormgegeven; het lijkt schoonheid te ontkennen. Ik vraag me af hoe het mogelijk was dat dit soort werken toen volledig geaccepteerd werden, terwijl ik ze nu onbehaaglijk vind. Ik ervaar in deze werken een vervreemdende, onaantrekkelijke en duistere kant, een gecontroleerd 'verliezen' in het werk. Ik ben geïnteresseerd te weten wat er omging in het hoofd van de maker, wat voor beslissingen hij nam en waarom. Zulke werken bevragen mijn manier van kijken en tekenen en mijn beleving van schoonheid. - (Goltzius.

Werken:
. Het feest van Herodes, olieverf op doek, 95x70, München, Alte Pinakothek. Een toeschrijving.
Vreemd genoeg was het niet in het Ile-de-France, maar in bepaalde provincies en aangrenzende gebieden dat de kunst het internationale peil benaderde. Dit blijkt wel uit dit schilderij dat achtereenvolgens werd toegeschreven aan Jacques Bellange uit Lotharingen, aan Joos van Winghe uit Brussel, die in Rome en Frankfurt gewerkt heeft, en aan andere Vlamingen. Het is kennelijk beïnvloed door Parmigianino middels ets of via Primaticcio in Fontainebleau, en door Federigo Baroccio, een van de laatste en briljantste Italiaanse maniëristen. Maar veel erin doet ook denken aan de noordelijke kunst, vooral die van Spranger aan het hof van Rudolf II in Praag, die overal bekendheid verwierf door de etsen van Goltzius. Het is ook niet te verwonderen dat vele details in de schilderijen en etsen van Bellange onveranderd van Dürer en Schongauer zijn overgenomen of onmiddellijk doen denken aan Bruegel, Bloemaert en andere Nederlanders. Een dergelijke internationale uiting was in die tijd niet meer mogelijk in de scholen van Parijs en Fontainebleau die een noodlottig verstarrende invloed uitoefende op wat eens fris en gedurfd geweest was.
Het is de moeite waard dit Feest van Herodes te vergelijken met de waarschijnlijk uit dezelfde tijd stammende Offerande van Toussaint Dubreuil, de leider van wat men de Tweede School van Fontainebleau noemt. Het tafereel van Bellange is visionair, de scherpe kleuren contrasteren sterk, het licht is onwezenlijk en de personages zijn spookachtig. Het stuk van Dubreuil wordt omlijst door een correct klassieke architectuur, alle details zijn duidelijk, de gestalten zijn rond en stevig, de kleuren en het licht zijn zacht en gedempt. Bellange kijkt terug, maar ook vooruit, naar de vindingrijke verbeeldingskracht van de barok. Dubreuils stijl zou spoedig overgaan in een verstarring waaruit Frankrijk alleen gered zou worden door de Romeinse ervaringen van Poussin. (KIB ren 162-163)

. De drie Maria's bij het graf, ca. 1620, kopergravure, 44x29
Evenals van Caron, was de wereld van Bellange die van het theater, van de feesten, balletten en maskerades die hij voor het hof ontwierp. Zijn ontelbare ontwerpen voor kostuums en opvoeringen veranderden iedereen - jagers, ridders, Turken, blinde muzikanten en jonge trommelaars, pages en voorname dames - in dansers en danseressen. In zijn etsen over godsdienstige onderwerpen kijkt de kruisdragende Christus wat verlegen op om de uitwerking van zijn tragisch lijden te peilen; vrouwen als zwanen staan op elkaar gedrukt en maken gebaren met hun zakdoeken, de lansiers nemen elegante houdingen aan. En toch hebben zij iets geheimzinnigs, iets mystieks. De drie Maria's bij het lege graf zijn volgens de laatste mode gekleed in hun wijde mantels en de engel is bijna bedeesd. Maar de ruimte wordt een puzzel als de schilder ons in de grot laat kijken vanuit een onmogelijk hoog gezichtspunt; de tijd heeft stilgestaan als we, evenals in de gotiek, de vrouwen twee keer zien, eenmaal bij het binnengaan en de tweede maal tegenover de engel. De ongeloofwaardige figuren lijken zelf bovennatuurlijk. Wij hebben iets gezien van de vormen die de vroomheid van de contrareformatie geschapen heeft. Ook hier is dit het geval; ondanks het elegante is ook hier sprake van een volkomen persoonlijke wijding. (KIB ren 163)

Websites:
. users.telenet.be/websthetica/webstheticaBEA.htm


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 182.