kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

James Turrell


Wedgework III 1969, installatie met fluorescerend licht, ruimte 3,65x12,30x10m (Amerikaanse kunstenaar, geboren in 1943 te Los Angeles, Verenigde Staten. Woont en werkt in Flagstaff, Arizona

James Turrell wordt tegenwoordig beschouwd als een van de grootste Amerikaanse land art kunstenaars. Hij beschouwt de lucht als zijn atelier.

“Mijn werk gaat meer over jouw zien dan over mijn zien, ook al is het een resultaat van mijn zien”

Turrell is de belangrijkste vertegenwoordiger van de L.A. Lightschool, wiens werk gaat over ruimte, licht en vooral ook kijken. Kijken naar de installaties (light spaces) van Turrell maakt je, zoals hij ook beoogt, bewust van je eigen kijken. Turrel probeert het licht dichterbij te brengen, zodat je het gevoel hebt dat het bijna materie is, concreet en zichtbaar. Zijn werk gaat in feite over waarneming en visuele ervaring. Observatie staat veel dichter bij denken dan woorden, aldus Turrell.

James Turrell maakte zijn eerste werken in de jaren zestig, toen hij met Robert Irwin, Douglas Wheeler en anderen deel uitmaakte van de Californische Light and Space Movement. Voor deze groep kunstenaars had het kunstwerk als object afgedaan. Het ging hen om de fenomenologie van de waarneming, om een puristisch onderzoek naar de visuele ervaring. Hun analyses leidden tot het creëren van zogeheten environments, zorgvuldig gecalculeerde ensceneringen van licht en ruimte die opmerkelijke optische effecten bij de kijker teweegbrengen.

Turrell ontleent veel inspiratie aan het werk van de Nederlands-Belgische sterrenkundige Marcel Minnaert (over waarneming, licht, kleur en landschap). Ook werkte hij jarenlang als piloot en cartograaf. Zijn waarnemingen als piloot vormden een andere wezenlijke inspiratiebron voor de waarneming van licht en kleur. Juist als je vliegt ben je je bewust van perceptie en van ruimte. Iets van die sensatie ervaar je, anders vertaald, in zijn werk.

Roden Crater in de Painted Desert in Arizona, VS.
Turrell werkt al sinds 1977 aan een eigen observatorium in een enorme krater van een vulkaan in de Painted Desert van Arizona. Roden Crater wordt zijn levenswerk waarin hij zijn visie op licht en ruimte in dag en nacht weergeeft. Roden Crater zal te bereiken zijn via twee betonnen tunnels. Vanuit het centrum van deze krater ervaart de bezoeker, liggend en naar boven kijkend, de immense diepte van het hemelgewelf: het neemt de vorm aan van een omgekeerde kom. De randen van de krater vormen de begrenzing van dit peilloos hoge hemeldak. Deze sensationale ervaring wordt ieder moment van de dag letterlijk anders gekleurd door het licht van zon, maan of sterren. Om dit optimaal te kunnen ervaren, bouwt Turrell in Roden Crater verschillende ‘observatieposten’ en light spaces waar men het licht en de ruimte in wisselende verschijningsvormen kan waarnemen. Wanneer het project voltooid is, zal de krater veranderd zijn in een reusachtig astronomisch monument, waarin het licht in haar voortdurende veranderlijkheid tot beeld is geworden.

'Hemels Gewelf' (1996)
Op kleinere schaal dan bij Roden Crater heeft Turrell een soortgelijk project uitgevoerd in een duinpan bij Kijkduin.
In de duinen van Den Haag waar het licht zo tastbaar aanwezig kan zijn, heeft Turrell een plek gemaakt om naar de lucht te kijken: ‘Hemels Gewelf' in Kijkduin. Op de top van een van de puinduinen is een kom aangelegd in de vorm van een ellips, 30 meter breed, 40 meter lang. Een aarden wal van ongeveer 5 meter hoog omsluit de kom. Om in deze kunstmatige krater te komen loop je eerst over houten treden het duin op en vervolgens door een betonnen doorgang van 6 meter lang. De glooiïngen aan de binnenkant van de krater zijn ingezaaid met gras en in het midden staat een monumentale bank van natuursteen waarop twee personen achterover kunnen liggen en kunnen zien hoe de hemel de vorm van een gewelf kan aannemen. Op een hoger gelegen duin staat eenzelfde bank waar zich een panorama ontvouwt over de zee, het strand en het platte land daarachter. In de richting van de horizon wordt het gewelf geleidelijk platter. ( zie ook www.dekunsten.net )

Websites: d-sites.net/nederlands/turrell.htm, www.depont.nl, www.hollandslicht.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2080.