kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 05 03 2017 13:49 voor het laatst bewerkt.

Jan Steen

De in 1626 in Leiden geboren schilder Jan Havickszoon steen is naast rembrandt een van de belangrijkste schilders van de Gouden Eeuw, de meesterverteller onder de 17e-eeuwse Nederlandse schilders.

Steen is vooral beroemd als genreschilder. Voorstellingen ontleend aan het dagelijks leven spelen hierin een grote rol. Jan steen verwerkte in zijn schilderijen een levendig commentaar op de zwakke kanten van de mens. 'Een huishouden van Jan Steen' is nog altijd een gevleugelde uitdrukking.

Door de manier waarop hij in zijn eigen werk naar voren komt, werd Jan Steen ooit gezien als een vrolijke drinkeboer die een losbandig leven leidde. Dit beeld van zijn persoonlijkheid is reeds lang achterhaald. Tegenwoordig overheerst de opvatting dat Steen in zijn eigen taferelen ten tonele verschijnt als een acteur die een rol speelt. Jan Steen schilderde zichzelf, omdat hij dat leuk vond én omdat zijn publiek dat leuk vond. Het was goed voor de verkoop. Bovendien paste het goed bij hem. Hij dreef graag de spot met zichzelf en met anderen. Lachend vertelt hij in zijn schilderijen de waarheid over dom gedrag.

Jan Steen zal zelf wel van een borrel gehouden hebben. Het was een feit, dat hij zakelijk niet zo succesvol was. Maar een dronken nietsnut kan hij niet zijn geweest. Zijn collega's namen hem zeer serieus. Hij was zelfs voorzitter van het gilde! En bovendien: 400 schilderijen maak je niet als je de hele dag in de kroeg zit.

Het oeuvre van Jan Steen is zeer omvangrijk en uiterst gevarieerd. Hij was dan ook veel meer dan elleen een genreschilder. Hij vervaardigde onder meer vele historische werken, ontleend an bijbelse en mythologische onderwerpen; ook daarin komt zijn unieke humor en grote mensenkennis veelvuldig tot uiting.

In het begin nam hij veel over van de Haarlemse schilder Adriaen van Ostade, die waarschijnlijk zijn leraar is geweest. Net als Adriaen van Ostade schilderde Jan Steen toen gebeurtenissen met boeren in de hoofdrol. Wat later verschijnen er deftige mensen in Jan Steens schilderijen. Dat had hij gezien bij Gerard ter Borch. Ook Frans van Mieris, een vriend van Jan Steen, heeft invloed op hem gehad. Frans van Mieris was één van de zogenaamde Leidse fijnschilders. Die schilderden héél precies, héél fijn.

Biografie:
Jan Steen werd in 1626 in Leiden geboren. De familie Steen was een oude Leidse familie. De vader van Jan Steen, Havick Steen, was een graanhandelaar. Later had Havick Steen een bierbrouwerij. Jan Steens moeder, Elisabeth Capiteyn, was de dochter van een stadsklerk, een soort gemeente-ambtenaar. Het waren redelijk welvarende burgers. Ze waren katholiek. Ook Jan Steen is zijn hele leven katholiek gebleven.

Jan Steen is het schildersvak niet als leerjongen begonnen, wat blijkt uit het feit dat hij zich na de Latijnse school in 1646 aan de Universiteit van Leiden liet inschrijven.

Jan Havicksz. Steen begon zijn schildersopleiding in Utrecht bij de Duitse schilder Nicolaus Knupfer. Waarschijnlijk is hij ook in de leer geweest bij onder andere Adriaen van Ostade. In elk geval werkte hij na zijn opleiding een tijdje in Den Haag bij de landschapsschilder Jan van Goyen.

In 1648 werd hij lid van het Leidse schildersgilde.

jan steen trouwde in zijn leven tweemaal. In 1649 met Margriet, de dochter van Jan van Goyen. Hij woonde toen in Den Haag. Ze kregen zeven of acht kinderen. Zij stierf in 1669. Daarna hertrouwde hij met Maria van Egmont.

In 1654 verhuisde hij naar Delft om daar het vak van bierbrouwer te gaan uitoefenen. In zijn huis opende hij een herberg. Dat was geen succes. Hij verdiende niet genoeg om de huur voor de brouwerij te betalen. In 1657 hield hij ermee op en begon hij weer te schilderen.

De kunstenaar schilderde vooral uit noodzaak. Hij werkte zich vaak in de nesten en loste met zijn schilderijen zijn schulden af.

Van 1660 tot 1670 werkte hij in Haarlem. Veel van zijn schilderijen heeft hij in Haarlem gemaakt.

Na de dood van zijn vrouw in 1669 en van zijn vader in 1670 keerde hij in 1672 terug naar Leiden. Daar opende hij een herberg om in zijn levensonderhoud te voorzien. In hetzelfde jaar hertrouwde hij met Maria van Egmont, die hem nog twee kinderen schonk. Hij schilderde naast zijn baan als café-baas.

Hij was een belangrijk kunstenaar geworden. Hij werd al gauw bestuurslid (hoofdman heette dat toen) van het Leidse Sint Lucasgilde. Een hele eer. In 1674 werd hij zelfs voorzitter (zo iemand noemden ze deken).

Toen hij in 1679 stierf, had hij veel schulden. Jan Steen werd in het familiegraf van de Pieterskerk bijgezet.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 8.