kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 08 10 2016 008:48 voor het laatst bewerkt.

Jean Dubuffet

Franse kunstenaar, schilder en beeldhouwer, geboren 31 juli 1901 Le Havre - overleden 12 mei 1985 Parijs.

Jean Philippe Arthur Dubuffet bracht de verf zeer dik op het doek aan. Bijvoorbeeld in zijn werk "Dikke verfpasta's", waarin hij met plamuurverf werkt. Zijn schilderijen doen primitief aan en de voorstelling lijkt minder belangrijk. Jean Dubuffet was een wegbereider van het zogenaamde informele schilderen, Art Brut, en brak met het geometrisch abstracte.

Hoewel Dubuffets schilderijen nog sterk informele structuren en tekens vertonen, is zijn beeldtaal toch figuratief te noemen, ook waar deze herinneringen oproept aan graffiti en onbeholpen schrijfsels op gevels en urinoirs. Dubuffet noemde die bewust onkunstzinnige hantering van groteske, humoristische en absurde tekens ‘brute kunst’ (art-brut), waarmee hij wilde benadrukken dat hij elke vorm van esthetische werking en raffinement afwees. De naïeve, ongekunstelde spontaniteit in het werk van kinderen en geesteszieken was zijn grote voorbeeld. Het schilderij wordt, net als in het latere werk van Paul Klee, een materiereliëf en een uit sporen en tekens bestaande topografie. Dubuffet richtte zich vooral tegen de consumptieve, op genot gerichte mentaliteit van de humanistisch-burgerlijke en ‘betere’ kringen, die hij in 1946 aldus provoceerde: "Ik denk aan schilderijen die heel eenvoudig uit modder zijn gemaakt, zonder enige nuance in kleur of tonaliteit, zelfs niet in glans of compositie, die niets anders laten zien dan de sporen en afdrukken van de hand die de brij heeft bewerkt". (Leinz 154-155)

“Kunst is een duet tussen de kunstenaar en zijn medium. Elk moet vrijuit, direct en zichtbaar zijn eigen taal spreken. Men moet alle toevalligheden die het materiaal in zich bergt, laten verdwijnen. (…) Wanneer men zou trachten de luimen van het toeval te verhinderen, zou men het werk van al zijn levendigheid beroven.” - (Dubuffet)

Biografie
Vroege actieve artistieke interesse (muziek, talen, experimenteel theater en poppentheater), maar pas in 1942 definitief kunstschilder.

Na een schildercursus van twee jaar aan de Kunstacademie van Le Havre studeert hij in 1918 in Parijs aan de Academie Julian. Hier ontmoet hij Suzanne Valadon, Max Jacob, leger en Dufy.

In 1924 werkt hij als technisch tekenaar in Buenos Aires.

Van 1925 tot 1932 vergeet hij zijn artistieke ambities en gaat in de wijnhandel van zijn vader werken. Jean Dubuffet bleef in het familiebedrijf werken tot 1942, toen hij besloot dat kunst weer de eerste prioriteit moest worden.

In 1933 hervat hij de schilderkunst weer.

In 1944 heeft hij zijn eerste solotentoonstelling in Galerie Drouin, Parijs.

In 1945 begint hij art-brut schilderijen en werken van kinderen en verstandelijk gehandicapten te verzamelen. Hij noemde deze kunst Art Brut. Later werd het werk van Dubuffet en dat van zijn volgers aangeduid met deze term.

In 1947 richt hij de Societe de l' art-brut op en begint met het schilderen van humoristische en ironische portretreeksen.
In 1947 waren zijn schilderijen ook te zien in New York. Jean Dubuffet schilderde in een wilde stijl en gebruikte niet alleen verf. Hij verwerkte ook asfalt en gebroken glas in zijn schilderijen.

Vroeg werk: panoramische kijk op Parijs met de Parijzenaren zelf, de bussen, metro, winkels, enz... Hij schildert naïef, maar spontaan in heldere, vriendelijke kleuren en de mensen worden op een kinderachtige manier weergegeven (invloed van kinderen, psychiatrische patiënten en Klee).
1950 e.v.: meerdere reizen naar de Sahara. Zeer aparte vormgeving: "schilderijen die heel eenvoudig uit modder zijn gemaakt, zonder enige nuance in kleur of tonaliteit, zelfs niet in glans of compositie, die niets anders laten zien dan de sporen en afdrukken van de hand die de brij heeft bewerkt". Deze donkergekleurde werken zijn gemaakt uit zand, aarde, papier en andere materialen. Elke vorm van esthetische afwerking wordt afgewezen. Dubuffet brengt ook op het doek een verflaag aan, waarop hij dan pas de tekening gaat krabben. Zijn werk is beïnvloed door wat hij zelf noemde art-brut (rauwe directheid en explosieve uitdagende verschijningsvorm), voorstellingen gemaakt door geesteszwakken, zonderlingen, excentrieken en kinderen. Het is een bewuste onkunstzinnige hantering van groteske, humoristische en absurde tekens.

Aan het begin van de jaren vijftig ontstond een belangrijke serie figuren onder de noemer Corps de dames. Later schilderde Jean Dubuffet ook landschappen en stadsgezichten. Veel aandacht van de pers ging uit naar het brute karakter van deze schilderijen. De rebelse humor van Dubuffet kreeg te weinig aandacht. In het midden van de jaren vijftig ontstond de serie "Tableaux d'Assemblages", waarbij hij gestructureerde en gekleurde doeken in stukken sneed, om deze vervolgens als een mozaïek weer aan elkaar te plakken.

Vanaf 1956 construeert hij grote beeldhouwwerken van puzzelvormige onderdelen. in een bergketenachtige structuur.

Vanaf 1959 neemt hij deel aan de documenta 2 en 4 te Kassel.

In 1960 houdt hij zich bezig met muzikale experimenten samen met Asger Jorn.

1962-66: totale wending. Hij richt zich op graffiti, junk-art (krabbels die je in wc's wel eens aantreft) en doodle tekeningen die je maakt terwijl je telefoneert. Deze puzzelachtige werken vormen zijn laatste hoogtepunt in zijn carrière. (Summa; Elviera 53)

In 1967 creeert hij zijn eerste architecturale environments.

In 1973 heeft hij een overzichtstentoonstelling in New york, waar ook zijn surrealistische toneelstuk coucou Bazaar wordt opgevoerd.

Aan het einde van zijn leven publiceerde Dubuffet enkele boeken over Art Brut en zijn eigen kunst.


Werken:
. Villa bij de weg, Scottish national gallery of modern art
. Weg met mannen, 1944, olieverf op doek, 129x96, Keulen, Museum Ludwig

. Zicht op Parijs: het leven van plezier (View of Paris: the life of pleasure), 1944, olieverf op doek, 89x116, New York, Verzameling David M. Solinger
Eén van de panoramische zichten op Parijs. Duidelijk geïnspireerd op kindertekeningen. Grenst m.i. bijna aan het absurde. Veel rood. Zwarte mannetjes in ongecontroleerde houdingen, als van een kinderhand. Is het eigenlijk wel van Dubuffet, of is het een gesigneerde en/of aangepaste kindertekening? (dhk)

. Vrouw met scheve borsten, 1950, olieverf op doek, 116x89, privé-verzameling
Dit werk behoort tot een serie primitieve "vrouwenlichamen", die net als De Koonings Vrouwen op aardse moedergodinnen lijken. Allen worden gekenmerkt door een klein hoofd vol grimassen. Het is ‘lompenkunst’. (Leinz 155)

. Natuurlijke historie, 1951, 145x114, New York, verz. Ralph F. Colin
Het platgedrukte vrouwenlichaam is als een tafel geworden en de delen van haar lijf zijn klompen aarde of stenen; Maar die leiden een eigen rijk en geheimzinnig leven. Voor het gipsachtige oppervlak van het vroegere doek is een gedifferentieerd reliëfeffect in de plaats gekomen. Dubuffet maakte gebruik van verschillende dikke pasta’s die op vreemde en verbazende wijze reageren op het aanbrengen van olieverf. (Janson 673)

. Zigeuner 1954, olieverf op doek, 92x74, Alex Hillman Family Collection
Een platgedrukt vrouwenlichaam als een tafel; het heeft bijwijlen zelfs iets van een aap. De lichaamsdelen zijn klompen aarde of stenen (een soort "slijkschilderij"). Maar deze leiden een rijk en geheimzinnig leven. Voor het gipsachtige oppervlak van andere doeken is hier een gedifferentieerd reliëfeffect in de plaats gekomen.
Techniek: diverse dikke pasta's die op vreemde en verbazingwekkende wijze reageren op het aanbrengen van olieverf. Een voorbeeld van action painting, materieschilderkunst.
Dubuffet zegt zelf: het vrouwelijk lichaam wordt al lang in verband gebracht met een zich heel mooi voordoende opvatting over schoonheid (...) die ik ellendig en neerdrukkend vind. Natuurlijk ben ik gesteld op schoonheid, maar niet op deze soort... Ik ben van plan alles wat we onvoorwaardelijk hebben leren aanvaarden als gratie en schoonheid weg te vagen en hiervoor een andere, veel grotere schoonheid in de plaats te stellen, één die alle voorwerpen en levende dingen raakt en ook de meest verachte niet uitsluit... Ik zou graag willen dat de mensen mijn werk zien als een poging tot rehabilitatie van verworpen waarden en... een werk van vurige verering. Vandaar de gedegenereerde weergave van de figuur. (Janson; dhk)

. Opgesmeerde man, 1955, olieverf op doek, 116x89, privé-verzameling
. Amoureuze voorstellen, 1967, vinyl op doek, 130x162, privé-verzameling
. Stoel II, 1967, beschilderd polyester, 168x60x75, privé-verzameling


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1095.