kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 18 10 2016 12:06 voor het laatst bewerkt.

Jean Tinguely

Jean (Charles) Tinguely (1925-1991)

Zwitsers beeldend kunstenaar, beeldhouwer, schilder en tekenaar, geboren 22 mei 1925 Fribourg Zwitserland - overleden 30 augustus 1991 Bern Zwitserland.

Tinguely is bekend van zijn constructies die werken als machines, maar geen zinvolle functies hebben. Hij was een vertegenwoordiger van de kinetische kunst en werd beïnvloed door het dadaïsme en de mobiles van Calder. Van schroot vervaardigde hij door motoren aangedreven metaalsculpturen, waarvan de onderdelen ronddraaiden en heen en weer slingerden en zich steunend, stampend en knarsend voortbewogen.

Biografie
Van 1940 tot 1945 studeert Tingueley aan de Kunstnijverheidsschool van Basel.

Hoewel Tinguely pas veel later zijn fascinerende machines maakte, wortelt zijn werk in het Dadaïsme. Tinguely was teleurgesteld. Niet alleen in de wereld, maar ook in de Zwitserse precisie, de jacht op economisch rendement. Nu kan een kunstenaar gestalte geven aan zijn verzet tegen de beschaafde wereld door een hoop afval te presenteren als kunstwerk. Maar hij kan ook een draai aan deze impuls geven, en van de hoop afval iets vrolijks maken. Dat laatste is wat Jean Tinguely gedaan heeft met zijn bewegende machines.

In 1944 begint hij te experimenteren met bewegende objecten.

De vroege jaren van de kunstenaar illustreren hoe Tinguely zijn loopbaan begon met het ‘in beweging zetten' van schilderijen. Zijn vroege werken bestonden uit vlakken waarop asymmetrische vormen bevestigd waren, die leken te zweven. Tinguely kende dit soort reliëfs uit het oeuvre van de dadaïstische, Zwitserse kunstenaar Hans Arp (1887-1966). Maar Tinguely voegde nog iets toe aan de reliëfs, hij kwam op het idee om de ‘zwevende' vormen te laten draaien en bewegen. Zo ontstonden de bewegende schilderijen.

In 1951 verhuist Jean Tingueley naar Parijs.

Nouveau Realisme
De kunstenaar heeft in 1954 een solotentoonstelling in Galerie Arnaud en neemt deel aan de Salon des Realites Nouvelles in Parijs.

Le Mouvement
Hij sluit zich aan bij de groep Mouvement.
Voor de promotie en de fundering van de kinetische kunt is de Franse galeriehoudster Denise René van enorme invloed geweest. In haar in 1955 samen met Vasarely georganiseerde historische tentoonstelling Le Mouvement werden jonge kunstenaars gebracht die tot dan nog volstrekt onbekend waren en nu gelden als grootheden : Tinguely, Soto, Agam, Pol Bury en Cruz Diez.

Metametics (tekenmachines)
Midden jaren '50 maakt Tinguely zijn eerste meta-metics ‘tekenmachines'. Deze machines bestonden uit een blank vlak waarover een machinaal aangedreven pen willekeurige bewegingen maakte. Deze 'Métamatic' is niet alleen een parodie op het abstract-expressionisme, het Tachisme en het automatisme maar streefde ook naar de utopie van bijna-menselijke machines die vredig en vrolijk met de mens samenleven. Vanaf nu waren het de mensen die beweging en geluid opriepen.
Met dit werk speelde Tinguely in op een thema dat in de moderne kunst al eerder aan de orde was geweest. Toen kunstenaars aan het begin van de 20ste eeuw uitgekeken raakten op figuratieve kunst, en de visuele werkelijkheid niet meer als inspiratie diende, vroegen ze zich af waar ze voortaan de onderwerpen en vormen voor hun schilderijen vandaan moesten halen. Op dat moment ontstonden stromingen als het Dadaïsme en Surrealisme. Bij deze stromingen paste het verlangen om opwellingen uit het onderbewuste creatief gestalte te geven, zónder daar met het bewustzijn controle op uit te oefenen. De tekenmachine van Tinguely past precies bij dit streven, want wanneer je een machine willekeurige bewegingen laat maken, krijgt het toeval volop de kans om 'toe te slaan'.

Hij neemt in 1959 deel aan de Biënnale van Venetie.

Jean Tingueley onderhoudt nu contacten met de zero groep.

Organiseerde in de jaren zestig, samen met o.a. Rauschenberg, internationale happenings.

Baluba III mixed media 1961

Hij voerde zijn Baluba's, genoemd naar een Afrikaanse stam, met hun schuddende dans van veren, pelzen, tinnen kannen en koebellen op.

In 1961 gaat hij samenwerken met niki de saint phalle.

In Stockholm bevindt zich Paradijs waarin zeven ingewikkelde machines met hun grollen de zeven vruchtbaarheidssymbolen (Nana's) belagen die door Niki werden vervaardigd.

Tingueley heeft deelgenomen aan de documenta 3, 4 en 6 in Kassel van 1964 tot 1977.

In de loop der jaren zestig werden zijn sculpturen steeds monumentaler. De draaiende, stampende, drijvende, heffende en trekkende onderdelen hebben nog maar weinig gemeen met zijn kalmere en lichtere Meta-metics en fonteinen.

destructieve kunst
Zijn self-destroying machines waren gigantische apparaten die zichzelf opbliezen.

‘Alles beweegt,
alles moet bewegen,
maar omdat het beweegt, slijt het ook.
Uiteindelijk vernietigt de beweging zichzelf;
toch is beweging beter dan stilstand.
'

Hon
In 1966 installeert hij samen met saint phalle de kinetische vrouwenfiguur Hon in het Moderna Museet, Stockholm en neemt hij deel aan de tentoonstelling 'The Machine' in het Museum of Modern Art, New york.

In 1967 neemt hij deel aan expo '67 in Montreal.

1967 Roto Zaza: een machine die ballen uitspuwde die je in een trechter gooide en door het publiek opgevangen moesten worden.

In 1968 exposeert Tingueley op de tentoonstelling 'Dada, surrealism and their Heritage' in het Modern Museum of Art in New york en heeft een overzichtstentoonstelling in Chicago.

In 1968 maakten Jean Tinguely en zijn vriend Bernhard Luginbühl in het geheim hun eerste plannen voor de bouw van wat ze toen een Kultur station noemden.

In 1980/81 ontwerpt hij samen met Niki de Saint Phalle de Stravinsky Fontein in Parijs.

In Centre Georges de Pompidou heeft Yves Tingeley in 1988 en in 1997 een overzichtstentoonstelling van zijn werk.

Gestorven 30 augustus 1991 Bern Zwitserland.

De Zwitser Tingueley maakte gebruik van gelaste en geschroefde hoofdzakelijk stalen konstrukties, aangedreven door elektromotoren. Het zicht is bijzonder monumentaal en impressionant, het geluid evenwel betrekkelijk lomp en ongenuanceerd. Zijn begrafenisriteel -een vreugdevolle stoet waarin vele van zijn machine lawaaierig mee optrokken- groeide uit tot een van de opmerkelijkste performances uit deze eeuw.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2022.