kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Johan Hendrik van Mastenbroek

Nederlands schilder en tekenaar.

Johan Hendrik van Mastenbroek is bekend om zijn sfeervolle schilderijen van de Rotterdamse haven, de Maas en de Zuiderzeewerken. De ontwikkeling van de haven werd door hem uitgebreid gevolgd en neemt in zijn oeuvre een opvallende plaats in.

Johan Hendrik van Mastenbroek werd geboren op 4 december 1875 te Rotterdam en overleed ook aldaar op 16 november 1945.

Als zoon van een verfhandelaar, schilderijenverkoper en kunstschilder Johannes Mastenbroek (1827-1909) kwam Van Mastenbroek op jonge leeftijd in aanraking met kunst en kunstenaars. In zijn winkel aan de Schiedamsedijk, verkocht zijn vader schilderijen van de Haagse School en Franse meesters als Corot en Daubigny. Johan Bartholt Jongkind kocht zijn materialen eveneens bij Van Mastenbroek sr.

Geïnspireerd door het contact met deze kunstenaars trok de jonge Van Mastenbroek er zondags op uit, gewapend met een schetsboek om aan het eind van de Rosestraat de beurtschepen af te wachten. De belangstelling voor de kunst groeide ook omdat een van zijn broers als decoratieschilder in Brussel werkte en zijn daar vervaardigde stukken aan zijn jongere broer toonde. Van Mastenbroek schilderde deze dan vervolgens trouw na.

Toen hij op 14 jarige leeftijd de lagere school verliet ging hij in de leer bij de schilder Van Andel aan de Nieuwehaven. Op de terugreis van zijn werk maakte Van Mastenbroek vele tientallen tekeningen van de stad. Rond zijn 17de jaar had hij al vele honderden schetsen gemaakt die hem later van pas zouden komen bij het uitwerken van zijn olieverfschilderijen. Hij bezocht in deze tijd de avondcursus van de Rotterdamse Academie waar Van Maasdijk zijn belangrijkste leraar werd. Een van zijn mede leerlingen was Kees van Dongen.

Op zijn achttiende kreeg hij een jaarcontract aangeboden door een Engelse kunsthandelaar, met het gevolg dat zijn schilderijen werden getoond op grote internationale tentoonstellingen in Londen en New York. Dit was het begin van een reeks internationale contacten, die tot in de jaren 30 zouden worden voortgezet.

Hij verbleef tot 1911 regelmatig in Parijs en Londen.

Mastenbroek oogstte in brede kring veel succes met zijn werk. Zijn deelname aan grote internationale tentoonstellingen leverde hem een groot aantal medailles, eervolle vermeldingen en een medaille van koningin Wilhelmina op.

Mastenbroek schilderde, aquarelleerde tekende en etste riviergezichten, havens, stadsgezichten en een enkel winters landschap. Zijn werk documenteert de grote technische vooruitgang en de snel toenemende bedrijvigheid in de Rotterdamse haven na 1900. Zijn werken geven een knappe sfeertekening van de bedrijvigheid en weersgesteldheid van havenwerken. Met name zijn aquarellen tonen deze atmosfeer optimaal, door het schaarse kleurgebruik en trefzekere details.

Van Mastenbroek verbeeldt de Rotterdamse binnenstad met een sterk verbreed horizontaal vlak. De binnenhavens in Rotterdam waren breder dan elders, maar in zijn schilderijen wordt dat nog eens benadrukt. Sterk door Jacob Maris geïnspireerd, schildert hij hoge wolkenluchten in steeds wisselende tonen, die veelal boven water de achtergrond verruimen. De voorgrond wordt in beslag genomen door straten met sleperskarren en werkvolk, of door een veelheid aan scheepstypen. Deze zijn veelal voorzien van menselijke figuren, die een boot lossen, een schuit voortduwen, een dek zwabberen of in groepjes met elkaar staan te praten. Atmosferische beelden met veel stoom of mis, alles gezet in tonen van warme grijzen met aardkleuren als sienna en omber. Soms met felle accenten in groen of blauw, de kleuren van walhuisjes en werkmanskielen

Vooral in de periode van 1905 tot 1910, bereikt Van Mastenbroek met zijn werk een kwaliteit, vergelijkbaar met het werk van Boudin. Enkele van zijn werken hebben titels als; stoom en rook. Toch is hij teveel met de stad verbonden om enkel impressies weer te geven. Het topografisch aspect verliest hij ondanks de perspectivische veranderingen en sferische invulling niet uit het oog.

De ontwikkelingen in de haven worden door Van mastenbroek uitgebreid gevolgd. Het graven van nieuwe havens, de nieuwe havenkranen en graanelevatoren krijgen een opvallende plaats in het werk en getuigen van zijn grote interesse in de industriële techniek. In 1931 vervaardigt hij zijn belangrijkste industriële reeks: in een uitgebreide serie tekeningen en schilderijen volgt hij de drooglegging van de Zuiderzee.

Van Mastenbroek schetste graag buiten bij regenachtig weer aan de schoonheid van de luchten en de heldere kleuren. 'Ik kon staan smullen van de heerlijke wolkenformaties en den aan kleuren zo rijken stijl tusschen zon en wolken' schreef hij hierover in 1945.

Hij woonde en werkte in Rotterdam, Brugge, Parijs, Londen, Den Haag en vervolgens weer in Rotterdam. Was lid van Arti et Amicitae. Gaf raadgevingen aan J.P. Molenaar en H. van Randwijk.

Gestorven te Rotterdam, Scheveningen (Den Haag) 16 november 1945

Werk van Van Mastenbroek is o.a. opgenomen in de collecties van het Rijksmuseum te Amsterdam, het Rijksmuseum Van Bilderbeek, het Haags gemeentemuseum, het Rijksmuseum HW Mesdag, het gemeentemuseum Harlingen, en het Museum Boymans-van Beuningen te Rotterdam.

In de in 1946 verschenen monografie over J.H. van Mastenbroek schrijft A. Glavimans: ‘(…) men zal het toch als een vaststaand feit dienen te erkennen dat hij zijn grootste belangrijkheid heeft bereikt zooals hij die zelf ook wenste, namelijk als de schilder van het Rotterdamsche stads- en havenbeeld.'


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1257.