kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 27-01-2009 voor het laatst bewerkt.

Kasimir Malevich

Kazimir Malevich

Russisch schilder, geboren 23 februari 1879 Kiev - overleden 15 mei 1935 Leningrad (Sint-Petersburg).

De Rus Kazimir Severinovitsj Malevitsj was een Oekraïens kunstschilder die grote bekendheid in West-Europa kreeg als docent en als theoreticus van de moderne kunstrichtingen constructivisme en suprematisme. Kazimir Malevitsj is één van de grondleggers van de abstracte-kunst. Zijn schilderij 'wit vierkant tegen witte achtergrond' (ca. 1918) staat bekend als 'het ultieme abstracte schilderij'.

Zijn promoten van esthetische zuiverheid heeft ook grote invloed gehad op de toepassing van zuivere geometrische abstractie door het Bauhaus en daarmee op de ontwikkeling van het Modernisme.

In het begin van zijn carrière liet hij zich beïnvloeden door het impressionisme en postimpressionisme. Sommige schilderijen tonen verwantschap met de wereld en stijl van Vincent van Gogh, zoals te zien is in de boerenfiguren. Gaandeweg werd zijn werk steeds modernistischer. Zijn grootste bekendheid kreeg Malevich als pionier van de geometrisch-abstracte kunst. Hij lanceerde in 1915 zijn nieuwe stijl, het ‘suprematisme’. Geometrische vormen zijn daarin volledig autonoom en de spirituele, gevoelsmatige ervaring stond voorop.

Biografie
Kasimir Severinovitsj Malievitsj werd niet op 11 februari 1878 geboren, zoals men tot nu toe dacht, maar 23 februari 1879.

Kazimir Malevich werd geboren in de buurt van Kiev, Oekraïne. Zijn vader werkte in een suikerfabriek en was net als Kasimirs moeder afkomstig uit Polen. Kazimir was oudste van veertien kinderen. Zijn familie verhuisde regelmatig en hij bracht het grootste deel van zijn jeugd in de dorpen van de Oekraïne naast suikerbietplantages door, ver van de culturele centra.

Tot zijn 12e of 13e wist hij niets van de professionele kunstenaars, hoewel de kunst van de boeren hem in zijn kinderjaren had omgeven. Hij was verrukt van het boerenborduurwerk, en van de bewerkte muren en fornuizen. Rond 1893 begon Kazimir zelf in de boerenstijl te schilderen. Hij studeerde aan de tekenschool in Kiev van 1895 tot 1896 en toen de familie in 1896 naar Kursk verhuisde vormde Malevich met andere kunstenaars een ateliergemeenschap en leerde hij academisch gevormde schilders kennen.

Malevitsj werkte enkele jaren als technisch tekenaar bij de spoorwegen om geld voor de reis naar Moskou en de studie te verdienen. In de herfst van 1904, na de dood van zijn vader, reisde hij naar Moskou en nam hij schilderles bij Fjodor Rerberg. In Moskou studeerde hij aan de Moskouse school schilderkunst, beeldhouwkunst en architectuur. Hij zag hij de Franse impressionistische schilderijen in privé-collecties van de stoffenhandelaar Sergei Sjtsjukin (1854-1936) en de textielfabrikant Iwan Morosov (1871-1921).

Oorspronkelijk vertoonde Malevitsj' werk impressionistische en symbolistische kenmerken. Op zoek naar nieuwe vormen van expressie bestudeerde Malevich na 1910 het Neoprimitivisme, primitieve kunst en de fauvisten.

Hij ging in 1911 naar Parijs waar hij kennis met het kubisme en het futurisme en in een geometrische stijl schilderde die verwant is aan de kunst van Léger.

De houthakker, 1911/1912, olieverf op doek, 94x72, Amsterdam, Stedelijk Museum
Een representatief werk voor de Russische Kubofuturistische stijl, dwz. met een heftig kleurgebruik en een harde vormontleding. Het beeldvlak is, overeenkomstig de vroeg-kubistische stijl van Léger, tot aan de randen met buisvormige, plastisch gemodelleerde vormen gevuld. Het fauvistische kleurgebruik en de geometrische, alles tot cilindervormen reducerende compositie zorgen voor het compacte "schilderkunstige lichaam" waarnaar Malevich in deze periode zocht. - (Leinz 108)

Er ontwikkelde zich bij Malevich een sterk bewustzijn van de kracht van het platte vlak vol kleuren. Hij wilde een totale bevrijding van de objectgebondenheid van de schilderkunst. Vorm en kleur moesten zelfstandige elementen zijn, die niet verwezen naar de zichtbare werkelijkheid. Ruimtesuggestie werd verbannen.

Suprematisme
Tussen 1913 en 1915 ontwikkelde hij zijn eigen ultraorthodoxe vorm van Kubisme: het Suprematisme, "de absolute macht van de beeldende expressie". Het suprematisme was ontstegen aan de natuur, de mensen en de voorwerpen. Malevitsj: "Onder suprematisme versta ik de suprematie van de zuivere ervaring in de beeldende kunst".

Zwart vierkant op een witte achtergrond
In 1913 maakte Malevitsj het abstracte schilderij 'Zwart op Wit', een zwarte rechthoek van 71 bij 71 cm op een witte achtergrond, een witte strook van 8,5 cm breed. Met dat wit duidde hij het ‘niets’ aan, het oneindige, ‘de witte kosmische ruimte’. Het zwarte vierkant zag hij als een venster op die oneindige ruimte, een overgang van de tastbare wereld naar het immateriële, ‘de kiem van al het mogelijke’.
Zijn Carré noir sur fond blanc was het resultaat van zijn zoeken. Hij beschrijft het zelf: En 1913, dans aaien tentative désespérée pour libérer l'art du poids de l'objet, je me suis refugié dans le tableau et j'ai peint aaien toile qui consistait seulement en un carré noir sur le blanc de la toile. Dit 'gevoel van objectloosheid', zoals Kasimir Malevitsj het zelf noemde, werd het vertrekpunt van het zogenaamde suprematisme, een nieuwe, voorstellingsloze vormgeving, waarin de optische en communicatieve eigenschappen van eenvoudige, meestal meetkundige vormen in zuivere kleuren tegen een lege achtergrond werden onderzocht.

In 1915 verscheen zijn zijn manifest 'Van Kubisme en Futurisme tot Suprematisme': het nieuwe artistieke Realisme, waarin hij de "macht van de pure emotie" uitlegde, die wordt bereikt door geometrische elementen op een wit vlak of een 'leegte' te plaatsen en de objectieve voorstelling te schrappen.

In december 1915 exposeerde Malevitsj 39 non-figuratieve werken in galerie Dobytshina in Petrograd.
Malevitch toonde zijn suprematistische werken voor het eerst op de expositie .10 in Sint-Petersburg. Het zijn voorstellingsloze, aan het aardse en de zwaartekracht ontstegen vormen, respectievelijk ‘toestanden’, die alleen naar de overwinning van geest en intellect om de materie verwijzen. In tegenstelling tot het kubisme waar er nog altijd een referentie met de realiteit bestaat (ook al is die miniem), is een suprematistisch werk volledig abstract. Niets herinnert ons nog aan onze omgeving. Voor het eerst is het gelukt om de kunst van de wereld te "verlossen". - (Leinz109; Elviera)

Suprematische compositie (1916)
Malevitsj' bekendste werken rekent men tot het suprematisme. In het werk Suprematistisch schilderij uit 1916 gebruikte Malevitsj rechthoeken in zwart, wit en primaire kleuren. Er is een strenge verdeling van vormen en kleuren.

Malevitsj gebruikte meer soorten rechthoeken. Hij gebruikte ook mengkleuren van de primaire kleuren. Hij gebruikte verschillende tonen rood en geel. Hij zette ook bijna alles schuin; de rechthoeken staan gekanteld. Malevitsj gebruikte geometrische vormen. Hij beperkte zich daarbij niet tot uitsluitend horizontale en verticale lijnen en vormen, zoals bijvoorbeeld de schilder Piet Mondriaan wel deed.

In de vier jaar dat hij het suprematisme verder ontwikkelde, zou het wit in zijn schilderijen geleidelijk de overhand krijgen en de kleurvlakken verdringen. In 1918 schilderde hij doeken waarin witte vormen als een kruis of een rechthoek zich vaag aftekenen tegen de witte achtergrond. Malevitsj meende dat hij met dit ‘wit op wit’ de ‘witte volmaaktheid’ had bereikt, het ‘nulpunt’. En daarmee het einde van de schilderkunst. Het suprematisme had de schilderkunst afgeschaft, daar kon geen sprake meer van zijn, noteerde hij in 1920 vol overtuiging. Hij verkondigde: „Ik heb de blauwe lampekap van de hemel naar beneden getrokken en ben aan gene zijde in de witte diepte, de vrije oneindigheid beland.”

Na de Russische revolutie werd Malevich lid van de Vereniging van linkse kunstenaars en aangesteld aan de nieuw opgerichte Staatskunstateliers in Moskou en Petrograd.

In 1918 sloot hij zich aan bij de Izo NKP (de afdeling Schone Kunsten van Narkompros) en schreef hij Over nieuwe systemen in de kunst.

In 1918 ging hij naar de door Marc Chagall geleide kunstschool in Vitebsk. In deze plaats publiceerde Malevich voor het eerst zijn kunsttheorie in 'Over de nieuwe systemen in de kunst'.

In 1919 richtte hij de Posnovis-groep op, later bekend als Unovis (Utverditeli novogo iskussetvo, 'bevestigers van de nieuwe kunst'), later in Petrograd voortgezet in het instituut Ginkhuk. Deze groep was actief tot 1923 en Nikolai Suetin, El Lissitzky en llia Chashnik waren enkelen van de leden.

In 1919 werd hij hoogleraar aan de academie te Moskou.

In de jaren '20 ontwierp Malevich bouwkundige modellen, grafische kunstwerken, kleding en keramiek.

Toen de regering in 1921 aan realistische schilderkunst de voorkeur gaf, verzette Malevitch zich hiertegen.

In 1922 schreef hij Suprematismus, die gegenstandslose Welt (herdr. 1962).

In 1922 verhuisde hij met enkelen van zijn studenten naar Petrograd, waar hij een afdeling van het Inkhuk (Instituut voor Artistieke Cultuur) oprichtte.

Van 1924 tot 1929 was Malevich directeur van het Museum voor Artistieke Cultuur te Leningrad. Na de dood van Lenin in 1924 zorgde Stalins dictatuur ervoor dat kunst een propagandamiddel werd.

Op 8 maart 1927 reisde Malevitsj via Warschau naar Berlijn en had contact met het Bauhaus dat later zijn boek 'De niet-objectieve wereld' publiceerde. Op de 'Grote Berlijnse Kunsttentoonstelling van 7 mei tot 30 september 1927 exposeerde hij zijn werken in een aparte zaal.

Na de ommezwaai in de officiële sovjetkunstpolitiek, na 1928, werd het werk van Malevitsj als 'decadent' geklasseerd. Hierna ontstonden min of meer figuratieve schilderijen die als thema het boerenleven hadden, opgebouwd uit heel elementaire vormen. In zijn laatste jaren raakte hij gefascineerd door het Renaissance-portret; er ontstonden toen uitgebalanceerde portretten, o.a. van hem zelf en van zijn vrouw.

Malevich overleed in 1935 te Leningrad aan kanker en werd in Moskou gecremeerd, waar zijn urn op 21 mei 1935 werd begraven. Van zijn laatste levensjaren in de Sovjet-Unie is vrijwel niets bekend.

Stedelijk Museum Amsterdam
In de jaren vijftig kocht het Stedelijk Museum een belangrijke collectie van zijn werk aan.
Het Stedelijk Museum te Amsterdam bezit een uitgebreide collectie van zijn werk. De Malevitsj-collectie omvatte 68 werken, waaronder 29 schilderijen, zes gouaches, vijftien tekeningen en een serie theoretische kaarten.
Eind april 2008 raakte bekend dat het museum vijf schilderijen uit de Malevitsjcollectie afstaat aan de erfgenamen van de schilder. Hierdoor komt een einde aan een geschil dat reeds zo'n 40 jaar aansleept. In 1927 liet de schilder deze werken in Berlijn achter bij architect Hugo Häring, die ze werken wederrechtelijk verkocht aan het Stedelijk Museum. De vijf schilderijen waarvan sprake zijn het kubistische Schrijftafel en kamer (1913) en vier abstracte, suprematistische doeken die Malevitsj tussen 1915 en 1922 schilderde:Suprematisme (Voetbalspeler), Suprematisme, achttiende constructie, Blauw vierkant op paarse balk en Zwart kruis op rood ovaal.
Op 4 november 2008 werd de Suprematische compositie (1916) uit de collectie van het museum bij Sotheby's geveild voor 47 miljoen euro.

Websites:
. Malevitsj' Zwart vierkant: naar het Niets (GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Kazimir_Malevitsj.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 448.