kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Klaas Gubbels

Klaas Gubbels (Rotterdam 19-1-1934)

Nederlands schilder, assemblagekunstenaar, beeldhouwer, collagekunstenaar, graficus, muurschilder, omgevingskunstenaar en tekenaar, meest voorkomende motieven zijn koffiekan en tafel,

Technische school, Rotterdam, reclameschilderen (1949-1951)
Academie voor Beeldende Kunsten, Rotterdam, avondcursus (1950-1951)
Academie ‘Kunstoefening', Arnhem (1952-1958)
Alle elementen (koffiepot, tafel en stoel) zijn reeds aanwezig.

Als het al voor de kunstenaar in het algemeen geldt dat hij eigenzinnig is, dan wel in het kwadraat voor Gubbels. Dat blijkt al uit de eerste jaren van zijn kunstenaarsbestaan. Zo ziet hij zichzelf, ondanks het feit dat hij aan twee kunstacademies gestudeerd had, die van Rotterdam en Arnhem, eenvoudigweg als auto-didact. Dat hij er aan stillevens werd gezet, dat was mooi en bleek van grote invloed, maar dat betekende nog niet dat hij daar ook een einddiploma van moest hebben.

Altijd is hij zijn eigen weg gegaan. Ook na zijn academietijd deed hij liever van alles en nog wat dan dat hij zich opsloot in zijn atelier. Hij heeft daar eens over gezegd: 'Je moet wat meemaken. Dus ik heb van alles gedaan. Ik heb in de bouw gewerkt, ik heb bij de bronsgieter Dick Grosman gewerkt, bij de beeldhouwer Marius van Beek. Ik heb ook een week in een circus gewerkt, ik vond je moest alles doen om te kunnen verdienen. Op jaarbeurzen heb ik gewerkt, soms nachten door. Dat vond ik juist fijn, want ik voelde dat als een school... Met Jan Brusse en Thijs Chanowski in Frankrijk filmpjes gemaakt, "de werken van barmhartigheid", en dan doe je indrukken op en dat is eigenlijk ook een beetje schilderen.' (uit een gesprek met Pierre Janssen in 1971)

NADA
In 1959-1960 behoorde hij met Rik van Bentum, Mark Brusse, Jan Cremer en Ted Felen tot de Groep NADA.

Klaas Gubbels heeft het grootste deel van zijn leven gewoond in Arnhem. Sinds het begin van de jaren vijftig heeft hij met bewonderenswaardige standvastigheid een indrukwekkend oeuvre opgebouwd waarmee hij een eigen en zeer herkenbare positie in de Nederlandse kunst bezet.

Vanaf 1959, wanneer Klaas Gubbels zijn eerste expositie heeft in Galerie 't Venster in Rotterdam, stelt hij jaarlijks tentoon in galeries en musea in binnen- en buitenland, waaronder zijn vaste galerie, Espace in Amsterdam. Gaandeweg blijkt dat hij, terwijl hij zich in het leven breed oriënteerde, zich in zijn onderwerp juist erg beperkte.

Klaas Gubbels werkt niet vanuit een concept. Naar zijn zeggen wordt hij sterk bepaald door zijn stemming, Hij is erg gevoelig voor zijn omgeving en sfeer van buitenaf. Elk schilderij heeft zijn wortels in het vorige, en is niet alleen anders maar maakt meteen onderdeel uit van een proces met onbepaalde afloop.

Gubbels bleek lange tijd gefascineerd door bepaalde aspecten van het stillevenmotief, zoals koffiepot, tafel en menselijke figuur, en door een economisch gebruik van het beeldend materiaal.

De concentratie op enkele thema's is nu juist een essentieel aspect van zijn werk. Steeds weer dwingt het tot kijken en vergelijken en door de loop van de tijd is het net, of het nu een koffiepot, een tafel, een stoel, of een écht mens is, of je een oude bekende weerziet in weer een volgende fase van zijn leven. Zoals ook de Italiaanse “stillevenmeester” Giorgi Morandi (1890-1964) weet Gubbels binnen de grenzen van de gekozen onderwerpen zich voortdurend te vernieuwen.

tafels
Hij heeft zo lang geëxperimenteerd tot alleen nog de tafel overbleef, die zijn hoofdmotief is geworden. Zijn schilderijen, een onafgebroken rij van uiteenlopende tafels, geven aldus op een geheel eigen manier een scala van gevoelens weer. De ene keer de tafel als object, zonder meer, de andere keer als abstractie van zijn gedachten en dan weer met andere dingen erop.

Gubbels: 'Het is begonnen met een stilleven. Toen is daarbij gekomen de la van de tafel, dus waar het stilleven op stond. Toen zijn er steeds langere poten bij gekomen, tot het resultaat dat het een complete tafel met stilleven was. En daarna is het proces begonnen om steeds minder op die tafel te zetten en te kijken of ik met een lege tafel evenveel spanning kon krijgen als met iets erop.' ‘Dat was toch wel wat om zo'n leeg ding te maken, in plaats van een stilleven, potje, blaadje erbij, laatje eronder. Ik wou kijken of ik de spanning tussen de poten kon krijgen'

En een citaat later uit zijn carrière: 'Gubbels schildert al heel lang tafels. Allerlei soorten tafels, punttafels, ladentafels, tafels met een schaakbord erop, tafelzitsters, tafels met koffiekannen. Later verdwenen de tafels in zijn werken en bleven de koffiekannen over.'

Over de koffiepot zegt Gubbels in 1993 het volgende: 'Ik gebruik de koffiepot om iets te maken. Misschien misbruik ik hem wel. Als een misdadiger sla ik toe. ( …) Mijn werken gaan over schilderen, niet over koffiepotten.'

oeuvre
Een Kenmerk van Klaas Gubbels is zijn afkeer van esthetiek. Hij mijdt alles wat ‘mooi' is. Schoonheid is voor hem onecht en houdt af van de waarheid. Daar staat echter tegenover dat hij met zijn hoekige vormen en weerbarstige kleuren een geheel individueel waardesysteem heeft opgebouwd dat zijn eigen esthetica kent. Hij gebruikt het onderwerp als middel; het gaat niet meer om een tafel, koffiepot, maar om poëzie, humor, agressie of saaiheid. De gebruiksvoorwerpen, bevrijd van hun functie, zijn vaak drager van een stemming of emotie, terwijl de menselijke figuur (het portret) als object is benaderd, zonder psychologische inhoud. De monumentale werken, kamerschermen, wandschilderingen en -sculpturen, theaterdecors, kenmerken zich door eenvoud en directheid, humor en ironie.

De zelfverkozen beperking wordt des te boeiender door de enorme reikweidte aan technieken die er tegenover staat. Zo is Klaas Gubbels van oudsher thuis in de schilder- en tekenkunst en grafische technieken, maar maakt hij ook foto's, collages, assemblages, objet-trouvés en beelden in glas en metaal en heeft hij theaterdecors op zijn naam staan, zoals voor Les Chaises van Ionesco.

Het oeuvre van Gubbels is breed: van piepkleine schilderijtjes en polaroidfoto's tot metershoge muurschilderingen en monumentale sculpturen. Gubbels' schilderijen en aquarellen, vaak van klein formaat, gelden in al hun eenvoud als werk dat met raffinement is geordend. Zijn kleurgebruik is terughoudend. Hij maakt ook werken met gevonden objecten. Het werk van Gubbels doet soms denken aan werk van Morandi en Modigliani, en verraadt invloeden van Duchamps, Man Ray en George Segal.

collecties
Het werk van Klaas Gubbels bevindt zich ondermeer in de collecties van het Stedelijk Museum Amsterdam; Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam; Museum voor Moderne Kunst Arnhem; Stedelijk Museum Schiedam; Nijmeegs Museum Commanderie van Sint Jan en tevens in particuliere collecties in Nederland, Duitsland, Frankrijk, Engeland en de Verenigde Staten.

Het is opvallend dat het werk van Klaas Gubbels in vele Nederlandse particuliere collecties worden aangetroffen, een prent, een schilderij, een tekening of een kleine sculptuur. Het monumentale of juist intieme karakter in zijn werk, van voorwerpen die we alle kennen, maakt het zo aantrekkelijk. Gubbels heeft er jaren aan gewerkt, zich niets aantrekkend van alle stijlen, stromingen of trends in de beeldende kunst. Hij heeft zich altijd aan zijn eigen credo gehouden en heeft daarin alle mogelijke variaties en duizenden nuances en verschillen weten te bereiken. Het werk lijkt eenvoudig, en dat is ook de kracht ervan, maar daarachter gaan ambacht, handschrift en vele ervaringen schuil. Daarom ziet het eruit als het eruit ziet met alle schilder- en tekenkunstige kwaliteiten. Daarom heeft het werk een grote aantrekkingskracht.

tekeningen
Opvallend aan zijn tekeningen over de laatste dertig jaar is de consequente weg die Gubbels in zijn werk bewandelt. Alle tekeningen ademen eenzelfde eenvoud, zijn schetsmatig en doen bijna naïef aan. Gubbels put in zijn werk uit een arsenaal van voorwerpen die hij in onderlinge samenhang varieert. Het bekendst zijn het tafeltje met platgeslagen perspectief en de koffiekan met ouderwetse tuit. De titels die hij zijn werk meegeeft, versterken het associatieve karakter ervan.

Gubbels was docent aan de Academie te Rotterdam. .


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 21.