kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Koen Theys

Koen Theys (1963)

Belgisch kunstenaar, fotograaf en videokunstenaar, geboren 1963 in Ukkel, België, exposeert sinds 1989.

Website: Koen Theys exposeert sinds 1989. Hij is een kunstenaar die zowel sculptureel werk, fotomontages, boeken, video's als installaties maakt en ontwikkelde een taal die emotionele, intuïtieve of intellectuele connotaties aan elementaire beelden toevoegt.
Hij combineert voortdurend beelden op zo'n manier dat er een narratieve structuur ontstaat. Een deel van zijn videowerk geeft commentaar op iconen en helden uit de kunstgeschiedenis en de amusementswereld.

Videokunstenaar Koen Theys behandelt in zijn werk de macht van het beeld en de invloed die het kan hebben op het mentale gedrag van de mens. Hij buit onder andere het idee uit dat beelden ingeburgerde conventies kunnen worden. Bekende persoonlijkheden worden vaak gekoppeld aan één bepaald beeld, vastgelegd door een fotograaf en vervolgens in groten getale verspreid door de media. Ze worden als het ware teruggebracht tot een icoon, de aloude manier om een persoon vanuit een vastgelegd schema zo herkenbaar mogelijk weer te geven. Waar dat in de klassieke religieuze iconografie doorgaans aan de hand van attributen gebeurt, worden deze schema’s tegenwoordig vooral door houdingen of gezichtsuitdrukkingen bepaald.
Door het gebruik van de fotografie gaan deze persoonlijkheden in een versteende positie de geschiedenis in. Koen Theys brengt deze beelden weer tot leven door middel van morphing, een digitale techniek om een stilstaand beeld geleidelijk over te laten gaan in een volgend stilstaand beeld. Hierdoor wordt duidelijk in welke mate de vastgelegde houdingen kunstmatig zijn. Vaak zijn het poses die enkel voor de foto zijn aangenomen en de beweging die Theys ‘reconstitueert’ heeft in feite nooit plaatsgevonden. Omgekeerd maakt de kunstenaar gebruik van stills van filmopnames, die op hun beurt de beschouwer confronteren met de sterke uitvergroting van emoties in de gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal van acteurs. ( Koen Theys bezocht meer dan 120 Brusselse kleuterklasjes. Hij maakte er foto's van kleuters, hun teken- en schilderwerkjes en hun klasjes. De foto's tonen - op enkele uitzonderingen na - het (gebrek aan) belang dat men in het (kleuter)onderwijs hecht aan individuele expressie en creativiteit. De foto's van Theys verworden daardoor tot een reflectie op kunst en maatschappij, een reflectie die verder gaat dan de muren van de kleuterklas.
In 1998 werkte Koen Theys met uitgesneden figuurtjes die hij op een schuim rubberen drager kleefde en rechtstreeks op de muur aanbracht. Nogal wat mensen merkten op dat het hen deed denken aan het knutselwerk van kinderen in de kleuterklas. Theys besloot dan ook een kijkje te gaan nemen in enkele klasjes en er foto's te maken van de kindertekeningen en de wijze waarop deze werden gepresenteerd.
In eerste instantie ging hij naar een paar scholen toe, maakte er foto's en raakte onder indruk van de mogelijkheden. De kunstenaar bezocht tientallen kleuterscholen in de omgeving van Brussel met het verzoek de creaties van de kinderen te fotograferen in de context van de klas. De bedenking hoezeer kinderen al van hun vroegste jaren in bepaalde culturele codes en keurslijven worden gedwongen motiveerden hem hiertoe.
Alhoewel in de fotoreeks 'De Kleuterschool' van Koen Theys even discreet als onvermijdelijk de sterk gemediatiseerde gezichtjes opduiken van vermiste kinderen uit de Dutroux-periode intrigeerde hem niet zozeer de boze wolf als wel de akelige serialiteit waarmee kinderen aan de lopende band schaapjes mochten maken door allemaal wolkjes katoen op gelijke voorgetekende vormen te kleven. Letterlijk hoorde Koen Theys een onderwijzeres proclameren: Kom kinderen, zwijgen en tekenen. Er is een kunstenaar in de klas. Wat je niet te zien krijgt op de foto's zijn de kinderen zelf of de leerkrachten, evenmin de schoolarchitectuur of de algemene inrichting van het klaslokaal. Het ging Theys vooral om de werkjes van de kinderen en voor de manier waarop ze de gemeenschappelijke leef- en werkruimte overwoekeren. Uit de foto's blijkt al dat het niet altijd een vrolijk beeld is zoals de kinderlijke creativiteit gestimuleerd wordt.

2000 'Mijn Plaats - Ma Place'
De expositie 'Mijn Plaats - Ma Place' kan beschouwd worden als een 'document humain' van jongeren van voornamelijk Marokkaanse oorsprong over hun plaats in de Belgische samenleving. De expositie is een illustratie van hun zoektocht naar antwoorden op vragen zoals: Hoe geven jongeren uitdrukking aan hun eigen plaats? Wat houdt hen bezig? Waarover fantaseren zij? Waarover hebben zij verdriet of dromen zij? Wie adoreren zij en wat zijn hun ambities?
Drie meisjes en vijftien jongens tussen 12 en 15 jaar, die in de wijken rond het Noordstation in Schaarbeek en Zwarte Vijvers in Molenbeek wonen, hebben onder begeleiding van de kunstenaar Koen Theys de intimiteit van hun plaats op foto vastgelegd. Zij laten ons de tegenstelling zien tussen binnen en buiten, tussen mooi en lelijk en tussen dromen en werkelijkheid. Zij nemen ons mee naar hun levens van vòòr en achter de façade. Op die manier krijgen we een visuele impressie van 'hun plaats', die nog versterkt wordt doordat de kunstenaar de foto's heeft samengesteld in de vorm van fotocomposities. De foto's worden aangevuld met tekstfragmenten uit verschillende socratische gesprekken die de filosoof Richard Anthone met de jongeren voerde over 'hun plaats'.

2003 The Thousand Faces of God, 17 minuten durende video,
Representaties van goden uit alle grote wereldreligies vloeien in elkaar over. De tape toont een permanente loop met representaties van goden uit alle grote wereldreligies. Elke figuurt morft geleidelijk in de volgende: de maagd Maria wordt een Boeddha, Jezus een veelarmige Hindu danser, enzovoorts.

Kunst Nu tentoonstellingen in het S.M.A.K. brengt Koen Theys enkele van zijn recente videofilms. In het werk van Theys figureren bekende gezichten uit de twintigste eeuw zoals Hitler, Picasso of Brad Pitt als acteurs. De personages die in de video’s van Theys optreden zijn sterk uiteenlopend maar bezitten allen een gelijkaardige zin voor theatraliteit. Ze communiceren via een perfect gecoördineerde choreografie voor een wereldwijd publiek. Al zijn personages hebben gemeenschappelijk dat ze met een beeld geïdentificeerd worden, ze worden losgesneden van hun achterliggende persoonlijkheid en gereduceerd tot icoon. Het zijn figuren die vanuit een opportunistisch besef van de mogelijkheden van de 20e -eeuwse beeldtechnologie hun eigen personages creëerden, via gelaatsuitdrukkingen of bewegingen.

Het beeld van Picasso dat het meest met hem geïdentificeerd wordt is dat van de kalende kunstenaar die geconcentreerd staat te schilderen. Dit beeld is een ingeburgerde conventie geworden. Koen Theys legt op een absurde manier de theatraliteit bloot waarop deze conventie gegrondvest is. Via de digitale techniek van de morphing voegt Thuys beweging toe aan de theatrale poses van zijn acteurs. Morphing is een bewerking waarbij een stilstaand beeld geleidelijk overgaat in een volgend stilstaand beeld. Door die digitale overgang genereert de computer een beweging die nooit ‘echt’ plaats gevonden heeft. Het ‘misbruiken’ van techniek om een eigen stilering en betekenis toe te voegen, is een methode waar de kunstenaar al een tijdje mee experimenteert. Maar vooral in de projecten rond Hitler of Picasso formuleert deze methode kritiek op het bewegingstheater van politieke of artistieke grootheden. Want precies met die kunstmatige beweging knipt Theys de laatste band door tussen de persoon Adolf Hitler of de persoon Pablo Picasso en het icoon dat ze rond zichzelf gecreëerd hebben.
Op dit punt worden de video’s een onderzoek naar een hedendaagse versie van de klassieke religieuze iconografie. Net zoals de profeten, evangelisten of heiligen hun betekenis haalden uit de gekende en vastgelegde voorwerpen/emoties waarmee ze afgebeeld werden, halen Theys’ figuren hun betekenis uit een gecanoniseerde beweging. En op dezelfde manier als de klassieke heiligen worden hun levens gereduceerd tot die enkele elementen, waarmee ze als conventie inschrijfbaar worden in de geschiedenis.

Starring (2003)

Ook in deze video staat het thema van een hedendaagse iconografie centraal. Een viertal gezichten van Hollywood-sterren staren frontaal voor zich uit. Hun gelaten vertonen een bijzonder geladen expressie (woede, angst, achterdocht, …). Op het eerste zicht lijken de gezichten statisch, maar dan blijkt dat de gelaten langzaam groter worden en dichter lijken te komen. Bovendien gaat het gezicht van bijvoorbeeld Christopher Walken geleidelijk aan over in dat van een andere acteur, met een andere uitdrukking. Deze overgang gebeurt zo traag dat er meestal een samengesteld, vervormd, half-menselijk gezicht te zien is. Als één van de koppen te groot wordt, vervaagt deze langzaam in de zwarte achtergrond en verschijnt er ergens anders een nieuw gezicht. Zo glijden ze eindeloos vanuit de donkere achtergrond in elkaar over.
Net zoals in de andere video’s van Theys worden de hoofdrolspelers opgevoerd als iconen eerder dan als personen. Dit keer gebeurt dat niet op basis van bewegingen, maar op basis van de uitdrukking op de gelaten. In dit geval zijn het de gelaatsuitdrukkingen van de personages die verworden tot een herkenbaar en reproduceerbaar icoon. Deze video is dan ook geen satire op de figurerende Hollywoodsterren, maar veeleer een onderzoek naar de relatie tussen gestileerde iconen en expressie. Waar de aanspraak van de gesticulerende Hitler of van Picasso nog bij een virtueel publiek lag, richt Theys deze beelden direct tot iedereen die ze bekijkt. De video heeft een brute overtuigingskracht, versterkt door de lege – digitaal opgewekte – emoties die over de gezichten kruipen.

'The Dynamite Show' uit 2004 toont een reeks van special effects/ontploffingen, beelden die Koen Theys kocht bij Amerikaanse firma's die werken voor Hollywood en waarop een oorverdovend geluid werd gemonteerd dat ook afkomstig was van een commerciële Amerikaanse klank-bib. Hij reeg ze aaneen tot iets wat het midden houdt tussen een feestelijk vuurwerk en een op hol geslagen kosmos. De video daverde op de grondvesten en nam de kijker mee ergens tussenin de wereld van de film-fictie en de echo aan oorlog.

In 'Het Vanitasrecord' uit 2005 wist Koen Theys een indrukwekkende video te puren uit de grootste Vanitas-sculptuur die hij realiseerde in Loppem.
Videoloop van het grootste stilleven ooit die refereert aan Vanitaskunst, een vorm van stilleven die de kortstondigheid en vergankelijkheid van het leven symboliseert.
Beelden van boeken, kaarsen, schedels en traag bewegende slakken in een houten constructie van twintig bij zestien meter werden begeleid met tussenkomsten uit de media en het versterkte geluid van de slakken.
De installatie wordt aangevuld met een video: geen simpele registratie van de deels levende installatie, maar een kunstwerk in zichzelf. In het eerste deel glijdt de camera langzaam langs het bouwwerk, terwijl echo's van perskritieken en interviews de beelden begeleiden. In het tweede deel neemt deze vorm van zelfironie meer groteske proporties aan als de kunstenaar de pers ook in beeld toevoegt. The Vanitas Record wijst daarmee op de langzaam eroderende kwaliteit van de perskritieken over beeldende kunst en cultuur. Ironisch genoeg provoceert Theys met zijn recordpoging de grootste Vanitas ooit te creëren, zijn eigen zorg over het feit dat zorgvuldige kritiek steeds meer plaatsmaakt voor media-hypes. Dit alles staat weer in contrast met het oorspronkelijke begrip van een Vanitas als een roep om nederigheid, een waarschuwing tegen ijdelheid en een dieper begrip van het tijdelijke karakter van het leven. video's op grootscherm dat tegelijk als tweeluik wordt vertoond in Strombeek en Mechelen. Honderd meisjes dansten en huppelden op hun lievelingsmuziek en keken op hun jeugdigde, provocatieve en verleidelijke manier recht in de lens. Evenveel oudere mannen, nippend aan een sigaar stil en diep in gedachten verzonken? werden gefilmd in het aanschijn van een aan Rembrandt insinuerend gelig licht.
Deze video handelt over de kloof tussen generaties, overpeinzingen, (kunst)historische connotaties, filmgeschiedenis en zelfs over bijbelse thema?s en visualiseert in de vorm van de presentatie ook de geografische kloof en afstand tussen Mechelen en Strombeek.

2007 The Many Things Show
Koen Theys gebruikt voor zijn nieuwe video 'The Many Things Show' een onverknipte tekst van de Amerikaanse kunstenaar Joseph Kosuth. Zijn 'Art after philosophy' uit 1969 werd een van de basisteksten van de conceptuele kunst. De videokunstenaar onderwerpt de tekst aan een atypische vorm van 'close reading' en illustreert hem bijna letterlijk met beelden van het internet.
Het resultaat is dubbelzinnig. De wetenschappelijke manier waarop de Kosuth een definitie voor kunst zoekt buiten het estheticisme staat in contrast met de esthetiserende video van Koen Theys. Of hoe het videokunstwerk de tekst tegelijk bevestigt en ontkracht.

Websites: www.ibknet.be, www.smak.be, www.hanstheys.be


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1984.