kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 29-12-2009 voor het laatst bewerkt.

Koloman Moser

Oostenrijks kunstenaar, graficus, ontwerper en schilder, geboren 30 maart 1868 in Wenen - overleden 18 oktober 1918 aldaar.

Koloman (Kolo) Moser bekleedde een belangrijke positie in Oostenrijkse kunstscene tijdens de eeuwwisseling. Hij was een van de oprichters van de Wiener Secession, de organisatie van grafisch ontwerpers in 1897. Verder is Moser een van de oprichters van de "Österreichischer Werkbund". Tot zijn bekendste creaties behoren de gebrandschilderde vensters voor de door Otto Wagner ontworpen Kirche am Steinhof in Wenen. Als grafisch ontwerper werkte Moser voor verscheidene tijdschriften waaronder "Ver Sacrum", "Hohe Warte" en "Der liebe Augustin". Een groot deel van zijn oeuvre is te zien op de vierde verdieping van het Leopold Museum en in de Belvédère, beide in Wenen.

Biografie
Koloman Moser studeerde van 1885 tot 1892 vormgeving en schilderkunst aan de Akademie der Bildenden Künste (Academie voor Schone Kunsten) in Wenen waar hij les kreeg van Theophil Hansen en in 1886 volgde hij lessen bij professor Franz Rumpler (1848-1922) aan de Allgemeine Mahlerschule in Wenen. Tijdens zijn studie werkte hij als graficus voor de tijdschriften Wiener Mode en Meggendorfers Humoristische blätter. Van 1893 tot 1895 volgde hij een opleiding tot grafisch vormgever aan de Kunstgewerbeschule in Wenen (Weense School voor Toegepaste Kunst) en gaf hij tekenles aan de kinderen van aartshertog Karl Ludwig; bij deze school werkte hij na 1899 als leraar.

Hij sloot zich aan bij progressieve kunstenaars als Gustav Klimt (1862-1918) en richtte in 1894 met Josef Hoffman en Josef Maria Olbrich de Siebener Club (Club van Zeven) op.

Vanaf 1895 werkte hij als zelfstandig graficus. Hij werkte o.a. met uitgever Martin Gerlach mee aan de uitgave van de serie foliodelen Allegorieën, Neue Folge (1895).

In 1897 behoorde Moser tot de oprichters van de Wiener Secession, die hij in 1905 met de groep rond Gustav Klimt verliet. Als prominent lid van de Secession leverde hij belangrijke bijdragen (ook als redacteur) aan het tijdschrift Ver Sacrum en nam hij deel aan de tentoonstellingen.

Vanaf 1899 gaf hij schilderles aan de Kunstgewerbeschule in Wenen, waar hij in 1900 werd benoemd tot hoogleraar. Moser toonde zijn meubilair en andere modern aandoende ontwerpen, waaronder een collectie likeurglazen die later op de markt werden gebracht door Bakalowits & Söhne, op de 7e tentoonstelling van Secession in Wenen en op de 'Exposition Universelle et internationale' in Parijs.

In 1901 was hij medeoprichter van de Wiener Kunst im Haus.

Voorts stichtte Kolo Moser samen met Josef Hoffmann en Fritz Wärndorfer in 1903 de Wiener Werkstätte, die uit de Wiener Secession voortkwam en vergelijkbaar was met de Britse Arts-and-craftsbeweging. Samen met Josef Hoffmann had hij de leiding over de productie en verkoop van hun artistieke werk. Andere belangrijke medewerkers van de werkplaats waren onder meer Gustav Klimt, Egon Schiele, Emil Orlik en Oskar Kokoschka. Moser bleef tot 1907 aan de Werkstätte verbonden. Als artistiek leider van de progressieve onderneming werkte hij mee aan de productie van meubilair, zilver- en metaal- werk, textiel, sieraden en grafische ontwerpen. Ook ontwierp hij kostuums en decors voor het Cabaret Fledermaus - het door Hoffmann als Gesamtkunstwerk van de Wiener Werkstätte gevestigde theater.

Vanaf ca. 1901 verving Moser abstracte en naturalistische motieven van de Secession door geometrische patronen, zoals de typische zwart-witte vierkante roosters die waren geïnspireerd op de Egyptische en Assyrische kunst. De strakke lijnen van deze latere werken verwezen al naar het door Bauhaus in de jaren '20 gestimuleerde geometrisch Formalisme.

Naast zijn werk voor de Wiener Werkstatte ontwierp Moser glaswerk voor Loetz, stoffen voor Johann Backhausen & Söhne en meubilair voor J. & J. Kohn. Verder werkte hij als boekontwerper voor diverse uitgevers, onder wie H. Bruckmann.

In 1905 verliet Kolo Moser samen met de groep rond Gustav Klimt de Wiener Secession.

Tussen 1904 en 1906 ontwierp hij een mozaïek, zowel als glas in lood ramen voor de "Kirche am Steinhof" van Otto Wagner.
Een van de mooiste scheppingen van Otto Wagner is de Kirche am Steinhof in de huidige buitenwijk van Wenen, Penzing. Deze kerk werd in 1907 op het terrein van de “Heilanstalt für Nerven- und Geisteskranken am Steinhof” voor de daar verblijvende patiënten en personeelsleden in gebruik genomen.
De kerk is als Gesamtkunstwerk (waarin architectuur, decoratie en inrichting volledig harmoniëren) een toonbeeld van samenwerking tussen de architect en een groot aantal kunstenaars en ambachtslieden van de Wiener Werkstätte en daarmee het eerste en belangrijkste kerkelijke Jugendstil-gebouw.
De belangrijkste kunstenaar die naast Wagner diverse ontwerpen voor het interieur maakte was Koloman Moser. Hij ontwierp de talrijke, wonderschone en zeer betekenisvolle glas-in-loodramen. Ook ontwierp hij een mozaïek voor het koor. Maar dat was voor de critici veel te modern en vooral door zijn overgang in 1905 tot het protestantisme kwam zijn ontwerp voor het koor van deze katholieke kerk niet tot realisatie. Uiteindelijk is het ontwerp van Leopold Forstner uitgevoerd, een ontwerp dat wel enige overeenkomsten vertoont met dat van Kolo Moser. - (Moser in 1908 de Wiener Werkstatte erkunst. Naast zijn leraarschap aan de Weense School voor toegepaste kunst gaat hij zich vooral toeleggen op de schilderkunst. Hij bleef wel decors ontwerpen voor de staatsopera.

Tussen 1909 en 1916 werden zijn schilderijen tentoongesteld in Dusseldorf, Dresden, Budapest, Rome en Berlijn.

websites:
. architecten van zijn generatie heeft de Wener Koloman Moser ook sieraden en kleding ontworpen. Zijn belangstelling voor mode wordt door deze brief bijzonder aanschouwelijk gemaakt. - (www.fondationcustodia.fr)

. www.zhpv.nl/pdf/1918 RAMPJAAR KUNSTMINNEND WENEN


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1152.