kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Lily van der Stokker

Geboren in Den Bosch, 1954. Woont en werkt in Amsterdam en New York.

Aanvankelijk maakte Van der Stokker schilderijen en tekeningen. Rond 1990 koos zij ervoor om de composities - uitvergroot - te laten interveniëren in de (openbare) ruimte. Dit bood haar de mogelijkheid om, net als de tentoonstellingen die zij van 1983 tot 1986 organiseerde in haar eigen galerie in New York, buiten de beslotenheid van het atelier te werken en meer samen te werken met anderen.

Zowel in Amerika als in Europa behoort Lily van der Stokker tot de voorhoede die eind jaren tachtig pleitte voor een andere, meer positieve benadering van dat wat kunst nog zou kunnen betekenen in de samenleving. Ze nam expliciet stelling tegen de negatieve stemming in de kunsten: “I am a beauty specialist. I have commissioned myself to research happiness and friendliness in my artwork, and with that I take a stand against irony and cynicism”, zo omschreef Lily van der Stokker in 1991 haar uitgangspunten.

Haar onderzoeksgebieden richten zich op de liefde en leuke beeldspraken en 'good girls' zijn daarbij een bron van inspiratie. Ze maakt het liefst werk dat direct aantrekt 'to the heart, not the head', werk dat voor iedereen verstaanbaar is.

"A peculiar new era of good feelings is dawning. A dialectical shift seems underway" schreef criticus Peter Schjeldahl in 1992 na het zien van haar werk in de New Yorkse The Village Voice.

Vanaf 1992 werd Van der Stokker een veelgevraagd kunstenaar: wereldwijd realiseerde zij tot nu toe meer dan 150 muurschilderingen. Haar muurschilderingen zijn enig in hun soort, ongegeneerd decoratief en zeer kleurrijk en gaan steevast gepaard met verrassend banale handgeschreven uitroepen en opmerkingen. Cynisme of ironie is de kunstenaar overigens vreemd. Van der Stokker wil gewoon écht ‘vrolijk en vriendelijk' werken, zich ‘wonderful' voelen, het ‘gezellig thuis' hebben en lekker zielig doen over ‘good old abstract art'.

Tekst, vorm en kleur. Dat zijn de drie meest indringende elementen van het werk van Lily van der Stokker. Haar teksten hebben met sleutelwoorden als ‘friendly' en ‘good' een ogenschijnlijk onschuldig karakter. Dit wordt versterkt door haar keuze voor vormen zoals bloemen, wolken, ondefinieerbare volumes etc. en soms mierzoete, dan weer fluoriscerende kleuren. Niet zonder reden worden haar tekeningen door sommige critici ook getypeerd als ‘bullets made of sugar'.

Naast thema's als vriendelijkheid, schoonheid en lelijkheid die met name in de jaren negentig centraal stonden, ligt in haar recente werk de nadruk op leeftijd, ouderdom en namen van kennissen. Zij beperkt zich niet tot het ‘goede' en ‘mooie'. Ook ‘ugly' things - immers net zo aanwezig in de wereld - inspireren Van der Stokker in haar onderwerpkeuze.

2000 Van der Stokker voert grootschalige projecten uit, waarbij ze wandschilderingen combineert met semi-vrijstaande, beschilderde objecten en zitmeubilair. Een project van waanzinnige omvang was de schildering van de buitenkant (inclusief dak) van een immense lampenhal zonder ramen in Hannover tijdens de wereldtentoonstelling Expo 2000. Het werd een 'Pink Building' met een raster van lieflijk meanderende witte lijnen.

Een belangrijke overzichtstentoonstelling vond in 2002 plaats in Le Consortium in Dijon, terwijl bij de Franse uitgeverij Les presses du réel onlangs de lijvige monografie Friends & Family verscheen.

2004 De Korenbeurs Two I like pieces
Een overzicht van haar tekeningen was te zien in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem, maar haar muurschilderingen zijn in Nederlandse musea echter mondjesmaat te zien geweest. Lily van der Stokker zal in De Korenbeurs de muurschildering Two I like pieces (I like Anneke, I like Mirjan too) realiseren die eerder werd uitgevoerd voor tentoonstellingen in Dijon en Berlijn. Momenteel werkt zij ook aan een installatie in de toren van het Bonnenfantenmuseum. De muurschildering Two I like pieces is onderdeel van een grote reeks werken waarin gerefereerd wordt aan een persoonlijke wereld van collega-kunstenaars, vrienden en familie, zonder dat de aard van die relatie nader wordt gespecificeerd. Wie de personen ‘Anneke' en ‘Mirjam', of ze werkelijk bestaan en wat ze voor de kunstenaar betekenen, blijft daarom een intiem raadsel. Daardoor balanceren ze op de grens van schijn en werkelijkheid. De verschijningsvorm van haar werk is verleidelijk lieftallig en wordt door Van der Stokker gezien als een poging beelden te maken die ‘recht naar het hart gaan''.

2004 ‘Oom Jan, tante Annie' Bonnefantenmuseum
Na recente solo's in het Consortium, Dijon en het Museum Ludwig in Keulen heeft Lily van der Stokker nu onder de titel: ‘Oom Jan, tante Annie', twee sprankelende muurschilderingen met aanbouwsels uitgevoerd in de Cupola – de erezaal - van het Bonnefantenmuseum. De installatie zal gedurende het hele jaar 2004 getoond worden.

Recalcitrant en provocerend wordt haar werk vaak genoemd: een "subversieve viering van al wat artistiek incorrect is", aldus filmregisseur John Waters.
Aangenaam relativerend en niet gespeend van humor weerspiegelen Van der Stokkers onvervreemdbare muurschilderingen de ontvankelijkheid en inventiviteit van iemand die - nu alweer een kleine vijftien haar geleden - op de puinhopen van die zo verfoeide cynische jaren tachtig voor haarzelf en dus ook voor de kunst een nieuwe weg insloeg. "Shit, art is dead" schreef Van der Stokker in 1991 op een tekening. Klonk daar niet vooral opluchting?

Gewapend met een uitgekristalliseerde vormentaal van (deels) decoratieve motieven en fluorescerende kleuren weet Van der Stokker, als in een goedgemaakte soap, het sentimentele middels uitvergroting en (zelf)spot tot iets waarachtigs en zelfs ontroerends te transformeren. Zo ook in 'Oom Jan, tante Annie', een muurschildering waaraan voor het eerst op dit formaat (zes meter hoog) een stapeling van scheve dozen is toegevoegd.

'Oom Jan en tante Annie', twee prachtige maar behoorlijk knotsgekke wandschilderingen laten de hele koepeltoren stralen, ongecompliceerd en lichtvoetig. Daar zit de kracht van Van der Stokkers kunstenaarschap. Haar beeldtaal, teksten en kleurgebruik staan voor verzet en weerstand, maar zijn evenzogoed optimistisch en laten ruimte voor de verbeelding.

Na talloze tentoonstellingen in Europa en New York, enkele grote internationale projecten en haar veelbesproken overzicht van tekeningen in het Arnhems Gemeentemuseum (2002) zullen weinigen nog het belang van de Nederlandse kunstenares Lily van der Stokker durven ontkennen - hoe graag sommige Nederlandse critici ook zouden willen. Van der Stokkers muurschilderingen zijn meisjesachtig, lieflijk, kleurig, naïef en obsessief-decoratief en als zodanig behoorlijk provocerend. Bloemetjes, lieve woordjes, tierelantijntjes en welwillende opmerkingen over kunst ('good old abstract art') voeren bij Van der Stokker sinds het begin van de jaren negentig de boventoon. Inmiddels wat ouder en wijzer maar niet minder radicaal, lezen we op haar muurschildering dat ze 'kunst voor oudere mensen' maakt, dat 'onze Jan 50 [is] geworden' en dat haar werk 'gewoon normaal' is.

Een cynische of ironische laag moeten we echter in haar werk niet zoeken. Ze wil gewoon 'vrolijk en vriendelijk werken' en, aldus de kunstenaar: "Waar staat dat kunst diep en goed moet zijn? Mag kunst niet gewoon slecht of juist leuk en vrolijk zijn?" We willen haar graag op haar woord geloven, maar dat is niet eenvoudig, gewend als we zijn aan addertjes onder het gras bij kunstwerken die zo hun best doen er niet als kunst uit te zien. Is er dan alleen 'ondraaglijke lichtheid', of boort Van der Stokker toch diepere lagen aan?

Bronnen: Lily van der Stokker aan een oeuvre waarmee zij binnen de hedendaagse kunst een opvallende positie inneemt. Met haar werkwijze, nuchtere, triviale teksten en een idioom dat zijn wortels heeft in de beeldtaal van de sixties en seventies, doet zij een aanval op de pretenties, hypes en kunsttrends van onze tijd. R.A.M zocht haar op in Londen waar ze in The Drawing aan een muurschildering werkte.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 21.