kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-04-2008 voor het laatst bewerkt.

Lorenzo Monaco

Florentijnse schilder en miniaturist, ca. 1370 geboren als Piero di Giovanni in vermoedelijk Siena – overleden ca. 1425 te Florence.

Lorenzo Monaco, was opgeleid in Florence, en heeft voornamelijk in en rond die stad gewerkt. Lorenzo Monaco, (de leermeester van Fra Angelico), had een zeer productief atelier, dat alleen al in Florence genoeg te doen had. De vele panelen die hij leverde kon hij grotendeels in zijn eigen werkplaats afmaken.

In 1391 werd hij tot monnik gewijd bij de camaldulenzen in het Camaldolese klooster van Santa Maria degli Angeli waar hij opklom tot diaken.
Zijn naam, Lorenzo Monaco, betekent ‘Laurens de Monnik’. Zijn kunstenaarswerkzaamheden voerden hem echter tot ver buiten de strikte clausuur die voor zijn congregatie gold.

In 1402 werd de camaldulenzer monnik opgenomen in het gilde van de kunstschilders, dat beroemd was om zijn illustraties van manuscripten. Lorenzo is vooral bekend geworden door zijn altaarstukken. Enkele prachtige voorbeelden daarvan bevinden zich in de National Gallery van Londen en het Uffizi in Florence.

Voor kloosters en kerken voorzag Lorenzo manuscripten van illuminaties, en schilderde hij altaarstukken en andere devotionele werken: Madonna’s en religieuze scènes met vaak ernstige figuren tegen gouden achtergronden. Maar hoe middeleeuws aandoend, bontgekleurd en elegant langgerekt zijn figuren ook zijn, ze bezitten een waarheidsgetrouwe driedimensionaliteit, waardoor Lorenzo Monaco’s werk naadloos aansluit bij de Florentijnse traditie waaruit ook een Renaissance-schilder als Masaccio voortkomt.

Kroning van Maria
Dit grote altaarretabel werd geschilderd in 1413 door Lorenzo Monaco voor zijn klooster Santa Maria degli Angeli. De retabel laat zien hoe ver de Florentijnse schilderkunst intussen van de stijl van Giotto verwijderd is geraakt. Ook in Florence kon men zich voor de verfijnde hoofse stijl van de internationale gotiek niet geheel afsluiten.
De sierlijke lijnvoering, vooral in de verkondigingscène, doet denken aan Simone Martini. Op grond daarvan nam men aan dat Lorenzo Monaco uit Siena afkomstig was. Florentijns zijn echter de stevige, bijna plastische figuren, de duidelijke symmetrische compositie, die ook in de kleurbehandeling is voortgezet.
Aan de Giottotraditie herinneren nog de architecturale coulissen van de predella-panelen (onder andere met vier scènes uit het leven van de H. Benedictus, volgens wiens regels de Toscaanse orde der camaldulenzers leefde). De heldere bonte kleuren doen denken aan de miniaturenschilderkunst zoals die in het klooster Santa Maria degli Angeli werd bedreven.

Lorenzo Monaco's, paneel ‘Aanbidding der Koningen’ (Ca. 1420-1422; aan de tegenoverliggende wand) toont een stemmig donker koloriet. Ondanks de laatgotische mooie lijnvoering heeft het toch ook de typisch Florentijns-Toscaanse hardheid en krachtige vormen. - (tempera op paneel, 176x185, Firenze, Museo di San Marco
Dit retabel was eerst door Palla Strozzi besteld bij Lorenzo Monaco voor de familiekapel van de Strozzi’s in de Stanta Trinità. Toen deze in 1425 stierf had hij echter wellicht enkel de frontons en de links en rechts weergegeven heiligen afgewerkt. Fra Angelico heeft het werk tenslotte in de jaren dertig voltooid.
Centraal wordt de dode Christus van het kruis genomen. De compositie heeft een grote spanning omdat het beeld wordt doorkruist door de diagonalen van het lichaam en de uitgestrekt armen. Alle gezichten hebben een grote individualiteit. Het inkarnaat en de gebaren zijn zeer gevarieerd en het koloriet van de felgekleurde kleden is overal zeer levendig. De eigenaardige sfeer van stilte wordt hierdoor niet minder. Een diepe verinnerlijking heeft zich van de groep rouwende vrouwen links meester gemaakt. Daar tegenover worden de martelwerktuigen getoond, terwijl de omstanders zwijgend staan toe te kijken. De achtergrond is een Toscaans landschap, waar de bomen tot in het lichte blauw van de hemel doordringen. (Florence 316-317)

Websites: www.rijksmuseum.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 336.