kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Marijke van Warmerdam

Marijke Van Warmerdam (°1959, Nieuwer Amstel, Nederland)

Nederlandse video- en multimediakunstenaar, geboren in Nieuwer Amstel, woont en werkt in Amsterdam.

Van Warmerdams kunst functioneert binnen een kader waarin kunst en alledaags leven, feiten en fictie samengebracht worden. Van Warmerdam kiest in haar werk vaak voor onderwerpen die te omschrijven zijn als 'momenten uit het dagelijks leven waaraan we meestal voorbijgaan'. De kunstenaar zegt hierover: Ik hou van kunst vooral als die gemengd wordt met het leven. Kunst kan het leven een draai geven en andersom. Ik vind het dan ook heel mooi als een kunstwerk heel dicht bij het leven komt, er bijna in opgaat maar toch net niet.

De beelden die ze gebruikt zijn in veel gevallen overbekend: een kind op een fiets, limonadeblikjes en ballonnen, of een vliegtuig dat landt. Juist doordat het beeld geïsoleerd wordt en in een onalledaagse context geplaatst, wordt het bijzonder.

Beweging is een belangrijk thema in het werk van Marijke van Warmerdam. Als medium kiest Van Warmerdam daarom vaak voor de filmloop: niet de lineaire beweging maar de cirkelbeweging staat centraal in haar werk. Begin en einde van de film worden op een bepaald punt aan elkaar gemonteerd, zodat je steeds dezelfde beelden achter elkaar ziet. Het beeld lijkt zichzelf steeds te verversen. Het begin en het einde van de handeling is moeilijk vast te stellen.

Een van haar bekendste werken ("Man onder de douche") wordt getoond in de entreehal van Schiphol. Alex van Warmerdam is geen familie.

Rijksakademie van Beeldende Kunsten, Amsterdam (1987-1990).
1990 Studie van 4 maanden in New York.

In 1991 begon ze filminstallaties te maken door middel van simpele en hypnotiserende loops (filmpjes waarvan begin en eind aan elkaar zijn gehecht, zodat ze onophoudelijk doorlopen). Observaties van klein-menselijke activiteiten gefilmd met een stilstaande camera. Haar film-loops roepen een ervaring op van "no before, no now, no after" (Julia Kristeva) en bewerkstelligen een gevoel van afwezigheid van tijd, ondanks de repeterende bewegingen die zo eigen zijn aan het medium film.

In 1992 winnaar Prix de Rome, afdeling 'beeldende kunst en openbaarheid'.

In 1995 nam Marijke van Warmerdam deel aan de Biënnale van Venetië waar zij drie film-loops liet zien, die voor een internationale doorbraak zorgden. Dat met die doorbraak het publiek voor haar werk in omvang toenam, zal ze niet erg hebben gevonden. Kunst maken is openbaar maken, heeft ze immers ooit zelf vastgesteld. Van Warmerdam, toont in Venetië drie loops.
De film Handstand (1992) was al eerder te zien: een meisje verschijnt in beeld en maakt een handstand tegen een muur waarbij haar rokje omlaagglijdt en ze haar buik en onderbroekje laat zien. Na de handstand verdwijnt ze uit beeld, om even later weer tevoorschijn te komen.
Ook Sprong uit 1994 is al eerder vertoond; het toont een jongen die uit stand steeds opnieuw een achterwaartse salto maakt.
Een nieuw werk is Douche, waarop een man te zien is, kop en schouders, die in een betegelde ruimte onder de douche staat. Het is alsof Van Warmerdam ook ònze ogen wel zou willen uitspoelen voor de schoonheid van al die terloopse gebeurtenissen vol weemoedig verlangen - wat overigens een adelaarsoog vergt bij de juiste keuze van die momenten. Iets waar zij steeds wonderwel in slaagt.

Van Warmerdam brengt de toeschouwer met het werk Poef (1995), een leren poef die zich af en toe beweegt, in een aloude wereld waar de dingen bezield zijn; een unheimliche Freudiaanse epifanie.

PS1, New York, N.Y., United States (1995-1996).

Marijke van Warmerdam getoond, dat gemaakt werd tijdens haar verblijf in PS 1, het Nederlandse atelier in New York. In de lange gang van het museum is een geluidswerk opgesteld met de titel Golf. Wanneer je door de gang loopt, hoor je roeiriemen door het water gaan. Op het centrale binnenplein van het museum en de aangrenzende ruimtes hangen tientallen affiches. Ze tonen, in dezelfde typografie maar steeds op een achtergrond van een andere kleur, de woorden Good days, bad days. In de verschillende zalen hierna kun je stilstaan bij drie nieuwe filminstallaties van Marijke van Warmerdam.

1997 Documenta X in Kassel.

1997-1998 DAAD stipendium, Berlin.

De filmloop Le retour du chapeau (1998), die van Warmerdam maakte voor het Wilhelemina Kinderziekenhuis in Utrecht, kan in verband gebracht worden met de psycho-analytische epifanie die Freud relateerde aan het 'Fort-da-Spiel'. De terugkeer van de hoed suggereert dat de kinderen terug zullen keren in de wereld buiten het ziekenhuis.

Wereld EXPO 2000 'In Between' in Hannover.

Het werk Walk-through landscape (2000) is gebaseerd op hetzelfde principe als het 'Wilson-Lincolnsysteem' uit Duchamps notities voor La Mariée mise à nu par ses célibataires, même (1912/13-1923), alias Het Grote Glas. Het Wilson-Lincolnsysteem bestaat uit twee afbeeldingen die in verticale repen zijn gesneden en afwisselend schuin tegen elkaar zijn geplaatst. Het resultaat is een zigzaggend reliëf waarbij men van links kijkend de ene afbeelding ziet (bijvoorbeeld een portret van president Wilson), en van rechts kijkend de andere (bijvoorbeeld Lincoln). Walk-through landscape toont op deze manier twee landschappen: van links ziet men een kaal berglandschap, en van rechts hetzelfde landschap, maar dan met sneeuw bedekt. Als men het ene beeld bekijkt, spookt ook het andere door het hoofd. Van Warmerdam benadrukt net als Duchamp dat kijken ook inhoudt dat mentale beelden zich vermengen met de beelden op het netvlies.

Lichte Stelle (2000). Deze filmloop toont een jongetje, op de rug gezien, dat in een gele zwembroek, met zijn naar buiten gekeerde broekzakken nog druppelend van het water, bij de oever van een meer staat. Het is strikt genomen een gewoon tafereel, zoals ook de epifanie van de vrouw op het strand op het einde van A Portrait of the Artist as a Young Man dat is, maar zoals Joyce weet over te brengen dat dit moment voor zijn verteller bijzonder is, zo creëert Van Warmerdam met prachtig licht een ietwat onwerkelijke sfeer die het beeld voor de kijker bijzonder maakt.
Marijke van Warmerdam legt zich sinds kort met grotere nadruk toe op beelden die de blik vooruit werpen. Een thema dat al een lange tijd in haar werk aanwezig is. Over bijvoorbeeld de film-loop 'Lichte Stelle' heeft Van Warmerdam met betrekking tot haar anticiperend kijken het volgende gezegd: "Aan de oever van een stille plas water kijkt een jongen in zwembroek naar de overkant. Het is een rustpunt van waaruit de blik van een jong iemand vooruit wordt geworpen: de toekomst in! Het is een anticiperen op wat komen gaat, maar het nadenken en het wegdromen doet het jongetje in een stilstand. Voor mij gaat mijn werk daar nu over, denk ik. En dat wil ik op een aantal plekken laten zien".

In 2001 trad zij in het huwelijk met fotograaf-schrijver Hans Aarsman.

2003 - De DIA Art Foundation in New York introduceert een DVD van Marijke van Warmerdam. Dit werk is in opdracht gemaakt en zij is de eerste Nederlandse kunstenaar die voor de DIA Artists's Web Projects is uitgenodigd. Eerder uitgenodigde kunstenaars zijn onder anderen: Jessica Stockholder, Juan Muñoz, Tracey Moffatt, Toney Oursler, Susan Hiller, Claude Closky, Francis Alÿs, Shimabuku, David Claerbout. De website is te bereiken via http://www.diacenter.org/vanwarmerdam/ , waar vanaf 10 oktober haar nieuwe film 'And then the chimney smokes...' te zien is. Het kan als een ongelimiteerd en genummerd kunstwerk gedownload worden.

2003 Centre Pompidou toont de film-loop 'Skytypers' uit 1997, een film-loop die het museum voor haar collectie in 2002 bij Galerie van Gelder heeft gekocht.

foto's en sculpturen sterk met elkaar verweven zijn. Elk werk belichaamt een moment van anticiperend kijken, een stil moment van ongeduldig wachten op het volgende ogenblik.

David Röell Prijs 2004
De jury omschrijft het werk van Van Warmerdam als ’licht en toch scherp’, ’prachtig betekenisloos’ en ’zuiver beeldend’. De jury bestond uit Sjarel Ex, Lily van Ginneken, Stijn Huijts, Ronald de Leeuw (voorzitter), Din Pieters en Pietje Tegenbosch.

Sinds 2005 woont en werkt zij in Amsterdam en Karlsruhe waar zij een professoraat aan de Staatliche Akademie der Bildende Künste Karlsruhe heeft.

Relevante verwijzingen: Achter het netvlies. De filmloops van Marijke van Warmerdam. Sven Lütticken (http://www.jong-holland.nl/1-2002/samvat1-2002.htm), essay in op van Van Warmerdams werk, thema's en uitgangspunten. Hierna volgt een uitgebreid overzicht van haar werk in kleur van 1990 tot heden. Voor deze publicatie heeft Van Warmerdam een aantal mensen (kunstenaars, schrijvers, etc.) gevraagd een bijdrage te maken. Dit heeft geleid tot zeer persoonlijke, grappige, serieuze bijdragen in tekst en beeld die een caleidoscopisch overzicht geven van Van Warmerdams oeuvre. Met bijdragen van o.a. Jeff Wall, Chris Dercon, Douglas Gordon, Marlene Dumas, Tiong Ang, Sigurdur Gudmundsson. De publicatie bevat een los ingevoegd stickervel en een leporello, ontworpen door Marijke van Warmerdam.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 32.