kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Nieuwe-Figuratie

nieuwe figuratie

De Nieuwe Figuratie is een verzamelnaam voor een groep kunstenaars die in de jaren zestig en zeventig een hernieuwde belangstelling kregen voor de figuratieve elementen in de schilderkunst. De naam verraadt al dat schilders uit deze stroming de figuratie nieuw leven wilden inblazen, zónder opnieuw terecht te komen in realisme.

Alhoewel zij zelden als groep naar buiten traden, was er een duidelijke gemeenschappelijke schilderachtige benadering. Het werk kenmerkte zich door de bijzondere belangstelling voor de dubbelzinnige relatie tussen voorstelling en werkelijkheid (tevens relatie abstractie en realisme). Veelal wordt gebruik gemaakt van elementen uit de populaire beeldcultuur, zoals stripverhalen en reclame en soms ook van citaten uit de (kunst)geschiedenis (waardoor nogal eens de link wordt gelegd met de Popart).

De Nieuwe Figuratie is een nieuwe vorm van ruimtelijke schepping: afwijzen van traditioneel perspectief, inbrengen van ruimte-suggestie door schilderkunstig vreemde objecten en abstraheren tot silhouet-vormen.

De Amerikaanse kunstenaar Robert Rauschenberg protesteerde in 1953 opmerkelijk tegen het abstract expressionisme, toen hij een tekening van Willem de Kooning ongeveer uitgomde en ze bewerkte, ondertekende en dateerde tot Erased de Kooning drawing. De Amerikaanse Pop-Art was geboren. In Vlaanderen werd deze beweging vanaf de zestiger jaren de Nieuwe Figuratie genoemd, een nieuwe narratieve schilderkunst. Deze term was vertaald uit het Franse Figuration Nouvelle van de essayist Michel Ragon, die daarmee het verschijnsel in de Europese kunstwereld wilde introduceren. Al tien jaar eerder, in 1948, had Roger Raveel La Relève gesticht te Gent, met Jan Burssens, Camiel D'Havé, Frans Piens, Jan Saverys, Victor van der Eecken, Elsa Vervaene, Pierre Vlerick en Marcel Ysewijn.

Nieuwe Figuratie werd gebruikt in navolging van de term ‘Nieuwe Visie' waarmee in 1966 de schrijver Roland Jooris een aantal gemeenschappelijke stijlkenmerken van een groep schilders rondom Raveel verwoordde. In dat jaar werkte Raveel, samen met Elias, Raoul de Keyser en Lucassen, aan muurschilderingen in de keldergangen van het voormalige kasteel van Beervelde.

Raveel steigert echter, wanneer men hem tot de Nieuwe Figuratie rekent. Hij voelt zich te aangetrokken tot de Mondriaanse abstractie en aanvaardt alleen de Nieuwe Visie als visie-omschrijving door conservator Roland Jooris. Geestesgenoten van Raveel zijn Raoul De Keyser, Etienne Elias en de Nederlander Reinier Lucassen.

Met name in de jaren zeventig vertoonde het werk van Roger Raveel, Reinier Lucassen, Alphons Freymuth, Etienne Elias en Yvan Theys veel overeenkomsten. In een periode waarin de nadruk lag op minimal art, conceptuele kunst, video en performances was hun aandacht voor de schilderkunst en de figuratie opmerkelijk. Ze namen de vrijheid om in één compositie de stijlen te gebruiken die ze nodig dachten te hebben en ontkenden daarmee de noodzaak van het gebruik van slechts één stijl; ze zetten de stijlen naar hun hand.

Opvallende overeenkomsten in het werk van schilders die tot de Nieuwe Figuratie worden gerekend zijn: de combinatie van figuratieve en abstracte elementen, een spanning tussen het platte vlak en de illusie van ruimte, fel kleurgebruik, scherpe contouren en pop-art elementen. Door het gebruik van dezelfde beelden of thema's als doorkijkjes, ‘femme fatale' en badkamers verwijzen de schilders naar elkaar. Ook hun bewondering voor vroegere schilders hebben ze gemeen. Namen als Giotto, Mondriaan, Van Gogh en Magritte komen terug op schilderijen of in titels. Dan weer ‘citeren' de kunstenaars bepaalde stijl- of beeldelementen om op die wijze als het ware een eerbetoon te brengen aan de kunstenaars die zij bewonderen. Ondanks de overeenkomsten bestaan er ook grote verschillen tussen de werken van de kunstenaars onderling en tussen de intenties die eraan ten grondslag liggen.

Eduardo Arroyo:
Eduardo Arroyo behoort eigenlijk tot een 'stroming' die uit de Nieuwe Figuratie is voortgevloeid, namelijk de Kritische Figuratie. Hiertoe behoren de kunstwerken waarin politieke en sociale thema's aan de orde komen. Arroyo's onderwerpen waren aanvankelijk het Spanje van na de burgeroorlog, waarmee hij zich wilde verzetten tegen het regime van Franco.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 26.