kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 15-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Olieverf

olieverf

Vanaf de 15de eeuw concurreren olieschilderijen meer en meer met de tot dan toe bijna uitsluitend gebruikelijke temperaschilderijen.

Olieverf bestaat uit pigment (kleurstof) dat gebonden is met olie. Meestal lijnzaadolie. Olieverf was weliswaar reeds als verflaag voor houten gereedschap e.d. bekend maar Jan van Eyck en zijn tijdgenoten gebruikten de olieverf voor het eerst in de schilderkunst, eerst nog in een mengtechniek van olie- en temperaverf.

Olietempera is olieverf met eigeel in de olieverf waardoor de verf beter blijft 'staan', niet zo snel uitvloeit, waardoor je fijnere details kunt schilderen. Dit heeft dus niet zoveel te meken met tempera, een verfsoort die je verdunt met water.

Deze mengtechniek verspreidde zich tot in Italië en primeerde vanaf de 16de eeuw, omdat er in vergelijking met temperaverf sneller mee kon worden gewerkt en het betere kleurnuances toeliet.

Italiaanse geschriften uit die tijd duiden Giovanni de Bruggia (Jan van Brugge) aan als de uitvinder van de olieverf. Giorgio Vasari, Italiaans kunstbiograaf, bedoelde, in 1551, met 'Giovanni de Brugia' Jan van Eyck. Dit is echter voorbarig. Van Eyck was niet de eerste die met olieverf i.p.v. met ei en lijm schilderde. Robert Campin (1375-1444), die ook bekend staat als de Meester van Flemalle, was een van de eersten die met olieverf werkte, maar Jan van Eyck heeft de techniek van olieverf en vernis wel gesublimeerd: diverse lagen sterk doorschijnende olieverf op elkaar.

Eén van de geheimen van de luminositeit van de schilderijen van Jan van Eyck heeft te maken met het gebruik van glacis: het zijn dunne verflagen die relatief veel transparant bindmiddel bevatten en bijna geen kleur of pigment korrels. Het invallend licht dringt door de verschillende glacis door en wordt weerkaatst door de witte onderlaag. Daardoor krijgt men een gevarieerde weerkaatsing op de verschillende pigmentlagen en ontstaat via een ingewikkeld spel van absorptie en reflectie een luminositeit en een diepte in het beeld dat kenmerkend is voor het werk van Van Eyck.

Olieverf heeft vele voordelen. ze droogt langzaam zodat er steeds veranderingen in de voorstelling kunnen worden aangebracht. Olieverf kan op het doek worden gebracht met penseel of met het paletmes. vooralhet zeer kleine verschil tussen natte en droge verf maakt olieverf heel geschikt. Je ziet immers dadelijk hoe je schilderij eruit gaat zien. Je kan steeds verbeteren in de natte verf. Mislukte delen kunnen altijd verbeterd worden.

Voor je begint te schilderen maak je best een schets. Dat doe je met houtskool of temperaverf. Olieverf meng je best zo weinig mogelijk op het palet. Je krijgt dan vuile kleuren. Op het doek kunnen de kleuren mooier in elkaar gewerkt worden. Met olieverf schilder je best van onker naar licht. Zet de kleuren luchtig naast elkaar. Olieverf kan verdund worden met terpentijn of lijnolie. Gebruik eerst terpentijn en bij volgende lagen olie. Olieverf maak je doorschijnend met 'mastiek' of 'damar'. Dat zijn vernissen. Zo kan je vele doorschijnende lagen over elkaar zetten. Als je schilderij klaar is, kan je het vernissen. Hoe langer je daarmee wacht, hoe beter. De verf moet volledig droog zijn.

olieverfschilderijen schoonmaken.

Het reinigen van schilderijen en/of het verwijderen van de oude vernislaag is werk voor de vakman, zeker bij waardevolle schilderijen. Wil men er toch zelf aan beginnen, dan is grote voorzichtigheid geboden. Afsponsen met water en zeep is sterk af te raden evenals het gebruik van waterhoudende middelen zoals aardappellen en uien, welke wel eens geadviseerd worden.

Een van de mildste oplos- en schoonmaakmiddelen voor een schilderstuk is gerectificeerde terpentijn. Een prop watten wordt daarmee licht bevochtigd en zacht over het oppervlak gewreven. Probeer niet alle vuil in één keer eraf te halen, het is beter de behandeling enige malen te herhalen. In het uiterste geval, waar voorgaande methode niet voldoet, kunt u methanol gebruiken (géén brandspiritus).

Porfessionals reinigen met wattenbolletjes gedrenkt in Tri Ammonium Citraat 3% (TAC). Overschilderingen zullen veelal met het verwijderen van de vernis verdwijnen. De resterende nog storende overschilderingen kun je met de scalpel en wattenstaafjes met iso-propanol en ethanol verwijderd, men gebruikt ook wel aceton.

Iso-Propanol. Heeft een gelijkaardige werking als ethanol. Maar in tegenstelling tot ethanol lost het ook natuurlijke vetten op.

De meest bekende en ook eenvoudigste alcoholen zijn methanol, ethanol.

Methanol wordt gebruikt als anti-vriesmiddel en oplosmiddel. Het is giftig voor de mens. Methanol beschadigt ook de oogzenuw, met soms blindheid als gevolg. Om alcoholisten te ontmoedigen industriële alcohol (eigenlijk ethanol) te drinken, voegen de fabrikanten altijd een klein percentage (5%) methanol toe aan de ethanol. Oorspronkelijk gebruikten de fabrikanten hout, maar tegenwoordig maken ze het volledig synthetisch.

Ethanol is de alcohol die in bier, wijn en sterke dranken zit. Ethanol is de stof die natuurlijk ontstaat als je suikers, die in alle voedingsmiddelen zitten, laat gisten in een plaats waar er onvoldoende zuurstof aanwezig is. Als je appelen, granen of druiven laat gisten, verkrijg je automatisch ethanol en koolstofdioxide.

Tri Ammonium Citraat = Semi-synthetisch zout van citroenzuur...

terpentijn(olie) = kleurloze heldere vluchtige olieachtige vloeistof. ontstaat door stoomdestillatie van terpentijnhars (niet te verwisselen met terpentine!!!), dient als verdunningsmiddel voor olieverven en wordt derhalve vaak als schoonmaakmiddel voor kwasten gebruikt.

Terpentine = Zware benzine, kleurloze vloeistof afkomstig van aardolie, vaak gebruikt als vervanger van terpentijnolie.

Aceton is een vluchtige, chemisch oplosmiddel die u kunt gebruiken als
schoonmaakmiddel of afbijtmiddel. Aceton tast de meeste kunststoffen aan.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 15.