kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 21-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Oostgotische-kunst

Adelaarsgesp uit Cesena, eind 5de eeuw, oostgotisch cloisonné, Neurenberg, Germanisches Nationalmuseum
Al ademden de architectuur en de weinige afbeeldingen van de Oostgoten overwegend de geest van het vroegchristelijke Byzantijnse christendom, de bewaard gebleven siervoorwerpen dragen een uitgesproken Oostgotische stempel. Van de tweede helft van de 4de eeuw af doemt in de Germaanse kunst kunstsmeedwerk op dat versierd is met ingelegde, gekleurde stenen. Deze techniek zal oorspronkelijk wel in het oosten ontstaan zijn. In het gebied van de Zwarte Zee vond zij veel toepassing bij de Scythen en de Sarmaten en via de Hunnen heeft zij een plaats gevonden in het kunstambacht van de Germaanse stammen. Door de door hen verdreven Oostgoten vinden wij deze techniek in Italië terug. Zij gaven de voorkeur aan een bijzondere toepassing van deze zogenaamde polychroomstijl door de edelstenen in dicht naast elkaar gelegen cellen te plaatsen. Zij zijn gescheiden door dunne gouden wandjes, waaraan zij tevens bevestigd zijn. De gebruikte, vlakgeslepen stenen, almandiet, granaat of lapis lazuli, hebben grotendeels geometrische vormen. Omdat er niet altijd voldoende stenen beschikbaar waren, werden de cellen soms gevuld met glaspasta, wat aan de toegepaste techniek van het goudcloisonné ten goede kwam.

De gesp, het meest bekende Germaanse siervoorwerp, heeft dienst gedaan als broche of kledinghaak met een op een veiligheidsspeld gelijkende sluiting aan de achterkant. Van de La Tènecultuur af kan de gesp op een rijke ontwikkeling terugzien. In de vroege middeleeuwen waren dierenfiguren zeer gezocht. Vooral de adelaar was bij de Goten in trek. Op de gesp van Cesena worden de hoekige almandieten afgewisseld met ronde en rechthoekige vormen, die over het gehele oppervlak verdeeld zijn. Omdat een deel van de stenen verloren is gegaan, kan men de rijke flonkering van het sieraad slechts vermoeden. (KIB opkomst 16)

Amethist van koning Theodorik de Grote, begin 6de eeuw, privé-verzameling
Een portret op halfedelsteen, dat over het geheel vrijer en meer als schilderij is opgevat. (KIB opkomst 15)

Grafmonument van Theodorik de Grote, vóór 526, Ravenna
In 493 nam Theodorik, de koning der Goten, Ravenna in en liet er als grafmonument een koepelgraf met een verdieping bouwen. Overeenkomstig de antieke graven van helden had men gelijkvloers het graf gedacht en boven de plaats van samenkomst voor de dodendriten. De twaalf kraagstenen op de uit één stuk steen gehouwen koepel duiden op de twaalf apostelen, want de koning van de Goten beschouwde zich evenzeer als de byzantijnse keizers, een opvolger van Christus en hij had dan ook een groep van twaalf vrienden en raadgevers om zich heen. Zijn grote voorganger Constantijn heeft zich al in zijn mausoleum door twaalf grafmonumenten met de namen van de apostelen laten omringen. De Germaanse veroveraars richtten zich, wat kunst en cultuur betreft naar het bezette land. Toen de stad in 540 door de Byzantijnse veldheer Belisarius werd ingenomen, kwam er een eind aan de heerschappij van de Goten in Ravenna; het grafmonument bleef onvoltooid. (KIB byz 92)

Van de bouwwerken die de belangrijkste Germaanse vorst in Italië, de koning van de Oostgoten Theodorik, in zijn nieuwe hoofdstad Ravenna heeft opgericht, behoort zijn grafmonument buiten de muren tot een van de meest vooraanstaande door zijn vorm, die oorspronkelijkheid vertoont, maar evenzeer teruggrijpt op herinneringen aan een ver verleden. Het tienhoekige bouwwerk wordt gelijkvloers omgeven door grote enkelvoudige bogen op gebroken pilaren; in het inwendige bevindt zich een kruisvormige cella met een tongewelf. Op de bovenste verdieping herkent men nog de sporen van een zuilengaanderij. Daarboven sluit een grote gebarsten koepelvormige monoliet het graf van de legendarisch geworden koning af. Het doet evenzeer denken aan de Germaanse koningsgraven als - in het inwendige - aan de antieke en Byzantijnse mausolea. Spaarzame versieringen roepen herinneringen op aan de goudsmeedkunst der Oostgoten. (KIB opkomst 13)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 635.